FLASH
Shkruar nga Wolfgang Müncau
From failed Ukraine predictions to the threat of hybrid warfare. Economic paralysis, underestimation of Russia, and the Trump administration's abandonment of diplomacy are leaving Europe vulnerable to a potential conflict...
The year 2026 may be the first in my lifetime that carries a real and not inconsiderable probability of a wider war in Europe. And the risks have only just increased. Donald Trump’s intervention in Venezuela and the arrest of Nicolas Maduro are the clearest evidence yet that geopolitics has returned to the Cold War-era doctrine of “spheres of influence.”
For the US, the absolute priority remains the Western Hemisphere. China's sphere of influence extends over Taiwan, while Russia's over Ukraine and other parts of the former Soviet Union. With America's attention elsewhere and a confident Putin, the chances of this war escalating are growing by the day.
During the Cold War when I was young, there was always the potential for accidental conflict. However, both America and the Soviet Union were led by people who worked hard to prevent that scenario. Even in the most severe crises, diplomacy managed to prevail.
Rhetorical readiness for conflict
Today, things have changed radically. On both sides of the Atlantic, in Russia and throughout Western Europe, I see with concern a rhetorical readiness for armed conflict on a scale we have never seen before.
"Russia has brought war back to Europe!" NATO Secretary General Mark Rutte recently declared, adding that "we must be prepared for the scale of a war similar to what our grandparents and great-grandparents experienced."
In the same vein, the Chief of the United Kingdom's Air Force, Marshal Richard Knighton, said that the situation is more dangerous than at any other time in his career: "Women and men, colleagues and veterans... everyone will have a role to play: to build, to serve and if necessary to fight."
For his part, the head of Germany's Federal Intelligence Agency has issued a warning that Russia may be able to attack Europe before the end of this decade.
The long list of misjudgments about Ukraine
If war with Russia were to actually begin, it would not only be because Trump encouraged Putin, but also because we allowed the situation in Ukraine to spiral out of control. Our support for Kiev has been a veritable “catalogue” of misjudgments.
Kur të gjithë u mbështollën me flamurin ukrainas në vitin 2022, të ashtuquajturit ekspertë u treguan entuziastë për një fitore përfundimtare të Kievit. Gjeneralë në pension ishin në garë për parashikimet se sa shpejt do ta “kryente punën” Ukraina, pra të mposhtte Rusinë. Madje njëri prej tyre spekulonte se kjo do të ndodhte brenda dy javësh!
Sot, jemi gati 4 vjet në këtë konflikt dhe si anëtarët e të ashtuquajturit “koalicion i të vullnetshmëve”, ne evropianët e nxitëm Ukrainën të luftonte deri në fund, pa i dhënë asaj asnjë shans real për fitore. Dhe tani është plotësisht e besueshme që Rusia do të përfundojë duke pushtuar më shumë se 4 rajonet që kërkon, dhe që Ukraina të humbasë pavarësinë e saj.
E dehur nga suksesi, Rusia mund të kërkojë akoma më shumë. Dhe si për t’i përkeqësuar gjërat, disa zyrtarë evropianë kërkojnë tani hapur ndryshim regjimi në Rusi. Siç është shprehur së fundmi Përfaqësuesja e Lartë e BE-së për Politikën e Jashtme, Kaja Kallas: “Nuk ka ndonjë gjë të keqe, nëse një fuqi e madhe bëhet shumë më e vogël…”.
Hijet e vitit 1914 dhe realiteti i sotëm
Ne kemi qenë edhe më parë në këtë pikë. Përpara Luftës së Parë Botërore, të rinjtë gjermanë dhe austriakë ishin gjithashtu të etur për betejë, ashtu siç duken shumë evropianë sot. Gjermanët kishin zili gjyshërit e tyre që luftuan në betejat “e lavdishme” të Luftës franko-prusiane të 44 viteve më parë.
Atëherë, ashtu si tani, establishmenti politik dhe ushtarak e nënvlerësoi vështirësinë e luftës në realitet. Megjithatë, ekziston një ndryshim themelor. Në vitin 1914, ushtritë e Evropës ishin në gjendje të luftonin; një fitore e gjermanëve dhe austriakëve ishte të paktën një rezultat i mundshëm.
Sot, nuk është më e mundur që Ukraina ta fitojë luftën, dhe as që Evropa Perëndimore, pa ndihmën e SHBA-së, të jetë në gjendje ta mposhtë Rusinë.
Kërcënimi i padukshëm: Lufta hibride
Ky konflikt më i gjerë evropian, nuk do të jetë domosdoshmërisht një luftë klasike tokësore. Unë nuk mendoj se Putini ka plane për të pushtuar Evropën Perëndimore, siç pretendojnë shpesh zyrtarët e sigurisë.
Frika ime kryesore është lufta hibride: imagjinoni avionë që shpërthejnë mbi aeroportin Heathroë në Londër; një shpërthim në një stacion hekurudhor të tejpopulluar në Gjermani; ose ndoshta edhe një shpërthim bërthamor nënujor që provokon një cunami.
Brukseli, si shtëpia e NATO-s dhe BE-së, do të ishte veçanërisht i prekshëm. Dhe çdo kundërpërgjigje ndaj provokimeve të tilla do të përshkallëzohej me një shpejtësi marramendëse. Ky është lloji i luftës, për të cilin ne evropianët jemi më pak të përgatitur. Ekspertët perëndimorë të sigurisë, e shohin luftën hibride si një “zhanër më të ulët”
për njerëz “më të ulët”, siç i konsiderojnë ata rusët. Por ajo është vdekjeprurëse dhe ne evropianët jemi viktimat ideale sepse jetojmë në hapësira të ngushta dhe jemi tërësisht të varur nga infrastruktura dhe teknologjia kritike.
Nga perspektiva ruse, sulme të tilla nuk do të aktivizonin detyrimisht klauzolën e mbrojtjes së ndërsjellë të NATO-s. Tek e fundit, pse të pushtosh Estoninë, nëse mund të krijosh kaos të plotë në kryeqytetet evropiane, duke ruajtur njëkohësisht mundësinë për të mohuar përgjegjësinë?
Paraliza politike dhe ekonomike
Britania e Madhe nuk është e ndërgjegjësuar për këtë rrezik. Në nëntor 2025, Komiteti i Mbrojtjes paralajmëroi se qeveria po lëvizte “me hap breshke” për miratimin e “Programit të Mbrojtjes së Brendshme”, një strategji e re kombëtare për sigurinë kundër rreziqeve serioze, përfshirë sulmet jo tradicionale.
Ky program është vonuar për më shumë se një vit, edhe pse udhëheqësit britanikë janë të dëshpëruar për të rritur tonet e luftës. Është më e qartë se kurrë më parë se sistemet tona politike nuk janë gati për një luftë. Britania, Gjermania dhe Franca nuk janë të gatshme të paguajnë për Ukrainën nga buxhetet e tyre, apo të rrisin taksat.
Prandaj u treguan kaq të zellshme për të përdorur asetet ruse të ngrira në bankat evropiane. Tani që Belgjika - vendi ku mbahen shumica e këtyre aseteve - e ka bllokuar këtë lëvizje, politikanët evropianë do të duhet të flasin hapur me popujt e tyre. Problem mbetet elektorati.
Votuesit evropianë nuk do të pranojnë të sakrifikojnë mirëqenien e tyre për të financuar një luftë, dhe sondazhet tregojnë vazhdimisht mungesë mbështetjeje për ndihmën e mëtejshme financiare për Ukrainën.
Lufta si mjet shpërqendrimi
Ironia është se udhëheqësit e Evropës e shohin luftën si një mënyrë për të shmangur vëmendjen nga krizat e tyre të thella. Nëse do të vendosej paqja, BE-ja do të duhej të reformonte politikën e saj absurde mbi bujqësinë, duke ridrejtuar fondet nga fermerët francezë drejt Ukrainës.
Shpërdorimet e vazhdueshme do të bëheshin të pambrojtshme. BE-ja i pezulloi rregullat e saj fiskale për t’i hapur rrugë shpenzimeve të mbrojtjes. Pa një luftë në horizont, deficitet e larta janë të vështira për t’u arsyetuar. Lufta është alibia përfundimtare për politikat e dështuara, duke mbajtur në pushtet qeveri jofunksionale dhe duke vonuar llogaridhënien.
Gabimi i vjetër: Nënvlerësimi i armikut
Si shumë njerëz të tjerë të brezit tim, edhe unë kam menduar se evropianët kishin mësuar nga gabimet e së kaluarës. Por, siç paralajmëronte Sun Tzu 2.500 vjet më parë: “Nëse nuk njeh as armikun dhe as veten, do të dorëzohesh në çdo betejë!”.
Mjerisht, ne vazhdojmë të mbivlerësojmë veten dhe nënvlerësojmë armiqtë tanë. Në fillim, Putin e nënvlerësoi kundërshtarin me sulmin amator ndaj Kievit, por ai e mori veten. Sot, rusët bëjnë një luftë të mirë-organizuar dhe të financuar plotësisht.
Strategët e tij mund të arrijnë në përfundimin se tani është momenti i duhur për të nisur një luftë të zgjatur hibride kundër Evropës. E çfarë ka për të humbur? Ndërkaq vazhdojnë gjykimet tona të gabuara. Ashtu siç Napoleoni dhe Hitleri nënvlerësuan përmasat e Rusisë dhe dimrin e saj, politikanët tanë e nënvlerësojnë qëndrueshmërinë ekonomike të Rusisë.
The first mistake was the idea that sanctions would suffocate Russia economically. We were fooled by statistics that said Russia's GDP was the same as Spain's. But in war, purchasing power matters. By this measure, Moscow spends more than twice as much on defense as Germany, and does so much more efficiently.
The end of diplomacy and the era of transaction
In contrast, geopolitical realists like Henry Kissinger or George Kennan had a much deeper understanding of superpower politics. No one would accuse Kissinger of being “soft” on the Soviet Union, but he was no warmonger either.
At that time, the Americans maintained diplomatic channels with Russia and did not engage in periodic moralizing about the rule of law. Their job was to manage risk, and they did so admirably. Today, the Trump Administration is not concerned with managing risk, but with seeking short-term commercial advantages.
Greenland could be the next target. Its untapped resources make it an obvious target. Trump has laid the groundwork for its acquisition, strengthening the US position in the Arctic, a region that Europe has ignored. Canada is not immune either; Trump has already identified it as a security threat, while it possesses giant oil reserves.
I know it sounds crazy. But it reflects a new geopolitical reality, where risk is no longer managed and diplomacy has become devalued. The Cold War world was safer, not because it was simpler, but because “adults” were in charge.
Note: Wolfgang Münchau is the director of Eurointelligence.
Lini një Përgjigje