In Serbia, some of the harshest opinions about Aleksandar Vučić, the country's president, come from those who have known him the longest.
"He's Al Capone meets Vito Corleone," said Serdan Milivojevic, an opposition Democratic Party lawmaker who has known Vucic for 30 years.
"Vucic is not a patriot, neither a nationalist nor a democrat, he is only interested in unlimited and uncontrolled power".
However, while Vucic is accused by critics of killing Serbian democracy and collaborating with criminals, he is also seen – often by the same skeptics – as the only hope for stability in the Balkans.
American and European diplomats, who see him as the only figure who can convince Serbs to coexist with the former province of Kosovo, put up with him insulting the West, stoking Serbian chauvinism and cozying up to President Putin.
But many ask: would you buy a peace agreement in the Balkans from this man?
Vucic has always refused to recognize Kosovo's independence, insisting that it remains the heart of Serbia, and has promised to protect the ethnic Serbs who live there. Loud tensions erupted this year after municipal elections in Kosovo, some of which were boycotted by ethnic Serbs. When Kosovo installed ethnic Albanian mayors, trouble broke out and UN peacekeepers were deployed [in the area].
The two neighbors' mutual distrust of each other is not just a local difficulty in the Balkans. Serbia has long relied on its ally in Moscow, and Kosovo's independence has been supported by the US and the EU, making the tensions another expression of a mediating conflict between Russia and the West.
Alicia Kearns, the chair of the British foreign affairs committee, expressed her doubts about Vucic in an open letter last month signed by 56 parliamentarians from Europe and the US. However, he is the man the West wants to normalize relations with Kosovo, which broke away from Belgrade in 1999 after Serbian massacres that led to NATO bombing.
"You hear all the time that Vucic is the only option," Kearns said.
"We say, 'Let him do his dance, let him exploit ethnic tensions, secretly he is with us' – but he is irredentist [demanding the return of lost territory]."
She pointed to Vucic's refusal in March to sign an agreement on Kosovo brokered by the US and the EU, when he even joked: “I have excruciating pain in my right hand. . . that pain is expected to continue for four years."
Kearns said she had "no desire to punish Serbia" but had a problem with the US and EU criticizing Kosovo's decision to hold elections in April in Serb-majority municipalities.
"Kosovo has been beaten with a stick, but Serbia signed a security agreement with Moscow in September, has sent two ministers to Russia in the last six months and has not sanctioned Russia, Iran or the Taliban," Kearns said.
"Why are you not holding Serbia responsible as well?".
Në stilin tipik vitriolik (ironik e keqdashës), Vuçiç, 53 vjeç, ia ktheu kundër, duke i thënë Kearns: “Ne po bëjmë një hetim kundër jush për të parë se kush po ju financon”.
Kearns ia ktheu se “ai e sheh të përshtatshme të kërcënojë parlamentarët”, duke shtuar se një rritje e kërcënimeve anonime që i janë bërë asaj që nga deklarata e Vuçiqit kishte detyruar forcimin e detajeve të saj të sigurisë.
Shpërthimi i Vuçiçit nuk ishte surprizë për Borko Stefanoviçin, një deputet i Partisë opozitare të Serbisë për Liri dhe Drejtësi, përpjekja e të cilit për ta detyruar Serbinë të sanksiononte Rusinë u rrëzua nga qeveria.
“Anëtarët e opozitës mallkohen dhe ofendohen rregullisht në parlament dhe përshkruhen si armiq të shtetit në kanalet televizive miqësore me qeverinë, të financuara nga reklamat shtetërore”, tha Stefanoviq, i cili u rrah pa ndjenja me një shufër metalike në një tubim të opozitës në vitin 2018 nga disa burra që kishin lidhje me partinë e Vuçiçit.
“Midis buletineve të lajmeve të televizionit pro-Vuçiç ka shfaqje reale me tregtarë droge dhe vrasës që kthehen në heronj, të ndjekur nga legjione shikuesish në një vend që shikon më shumë TV se kudo tjetër në Europë pas Rumanisë”, tha ai.
Jo të gjithë serbët janë të lumtur – mijëra dolën në rrugë këtë pranverë për të protestuar kundër dy të shtënave masive, të cilat ata i lidhën me dhunën e jetës publike.
“Klasat e mesme jetonin në një flluskë, duke pretenduar se ‘politika nuk më prek mua’. Ajo flluskë shpërtheu me të shtënat, kur ata kuptuan se ishte e lidhur me dhunën e nxitur nga qeveria,” tha Stefanoviç.
Protestat kanë rezultuar sfida më e madhe për Vuçiçin, i cili filloi politikën në vitet 1990 si ministër nën Slobodan Millosheviqin, lideri serb i gjykuar më vonë për krime lufte pas luftërave ballkanike që shpërbënë Jugosllavinë. Millosheviç vdiq në qelinë e tij në vitin 2006 ndërsa ishte në gjyq në Hagë.
Që nga marrja e detyrës në vitin 2014, i konvertuari pro-europian Vuçiç është kthyer sërish në reklamimin e nacionalizmit serb, fillimisht si kryeministër dhe më pas si president.
Stefanoviq tha se Partia Progresive Serbe në pushtet e Vuçiçit e mban pushtetin duke kërcënuar stafin e kompanive shtetërore me shkarkim nëse nuk e votojnë atë dhe duke i punësuar anëtarët që mbajnë karta.
“Njerëzit i bashkohen partisë duke shpresuar për një punë, prandaj ajo ka 700,000 anëtarë”, tha ai.
Vuçiç nuk iu përgjigj kërkesës së The Times për intervistë.
Qeveria e tij është akuzuar gjithashtu për rekrutimin e huliganëve të dhunshëm të futbollit për të rrahur kundërshtarët, diçka që është hetuar nga gazetari investigativ Stevan Dojcinoviç, por një pretendim që Vuçiç e ka mohuar gjithmonë.
“Filloi me përdorimin e huliganëve si grupe paraushtarake gjatë luftës në Ballkan”, tha Dojçinoviç, 38 vjeç, një ish-shkrimtar që ndihmoi në themelimin e Rrjetit të Raportimit të Krimit dhe Korrupsionit të Serbisë.
“Që atëherë, shërbimet sekrete të Serbisë u kanë ofruar mbrojtje kur kanë nevojë për para”.
Në zyrën e tij të ngushtë në Beograd, Dojçinoviç nxjerr një dosje të trashë që përmban kopje të tabloideve pro-Vuçiç, të mbushura me artikuj të turpshëm për gazetarin, për të treguar se si qeveria përdor mediat miqësore kundër armiqve të saj.
“Ndonjëherë jam në faqet e para pesë herë në muaj, i akuzuar se kam punuar për CIA-n, mafien apo inteligjencën franceze dhe kam vizituar klubet S&M”, tha Dojcinovic, 38 vjeç, duke shtuar: “Ata përdorin raporte nga shërbimet e sigurisë, të cilët janë të vjetër, djem shkollash që nuk janë reformuar që nga komunizmi.”
Në një shfaqje të kohëve të fundit padurimi me Vuçiqin, SHBA sanksionoi shefin e tij të spiunazhit Aleksandar Vulin, duke e akuzuar atë për lidhje me krimin e organizuar dhe trafikun e drogës dhe armëve.
Departamenti Amerikan i Shtetit pretendoi gjithashtu se Vulin po ndihmonte Rusinë të rriste ndikimin e saj në Ballkan – nuk është befasi për komunitetin e Beogradit të emigrantëve rusë anti-Putin, lëvizjet e të cilëve po kufizohen pasi qeveria serbe i deklaron ata “rreziqe sigurie”.
Pyetja për diplomatët perëndimorë është nëse Vuçiç do të ndjekë librezën ekspansioniste të Putinit dhe do të vazhdojë të hedhë peshën e tij në Ballkan apo nëse mund të mbështetet tek ai për të nënshkruar një marrëveshje për Kosovën.
Kearns sugjeroi se ai nuk ishte shpresa e vetme për Perëndimin, duke vënë në dukje protestat e fundit, të cilat, tha ajo, “sugjerojnë se ka shumë më tepër njerëz të vendosur të kërkojnë stabilitet në Serbi sesa ne [mendonim]”.
Ajo u sfidua nga Sir Ivor Roberts, i cili ishte ambasador britanik në Jugosllavi nga 1994-97.
"Kearns' intervention is not helpful - the Serbs don't react to pressure, they just dig in," he said. "Vucic is the only show in town by a considerable distance and only a fantasist would think anyone else could take his place."
Even Natasha Kandic, the Serbian founder of the Humanitarian Law Fund in Belgrade, who won awards for investigating Serbian war crimes, said the West should stand with Vucic.
"Every day he repeats his claim that Serbia is surrounded by enemies and that Europe, especially Germany and Great Britain, support Kosovo, but I simply do not see any other Serbian politician who has the power to negotiate an agreement". Times
Lini një Përgjigje