FLASH
Shkruar nga Paolo Rossetti
Washington and Tehran are seeking a diplomatic solution between military pressure and the need for a new deal. This process is seen as an opportunity to avoid war and satisfy the political ambitions of the American president...
After the failed attempt to overthrow the Ayatollahs' regime through street protests, the Americans are left with three options to close the Iran issue: attack the country with their air and naval forces, aim to eliminate the regime's leaders through targeted strikes, or find an agreement on Tehran's nuclear program.
In the first two cases, notes Alberto Bradanini, former Italian ambassador to China and Iran, the US must await the reaction of the Iranian regime, which could strike Israel and other American targets in the Middle East with missiles.
In the third case, they could present the agreement in a way that makes Trump appear victorious in public. The US president's envoy, Steve Witkoff, is expected to meet on Friday with Tehran's Foreign Minister, Abbas Araghchi, who has suggested Oman as the venue for the talks. Meanwhile, from a military point of view, the first frictions are reported, but there is still time to avoid war.
On Friday, US-Iran negotiations are expected to begin. Initially, there was talk of a meeting with Turkey, Saudi Arabia, Egypt, Oman and Pakistan. Now, they are moving towards a bilateral meeting in Oman. In what context are these talks taking place?
According to some analysts and officials, the military force that Donald Trump has sent to the Middle East is intended to increase pressure on Iran to reach a deal. According to others, it is preparing for an actual aggression.
Some talk about an attack within a few days, others about a timeframe of 8-10 weeks, to give time to assess force ratios and prepare for a long and dangerous clash.
What exactly do the Americans want from Iran?
Their demand is threefold. First, a complete cessation of uranium enrichment,
even though this is contrary to international law, as Iran is a member of the Non-Proliferation Treaty and has the right to develop civilian nuclear technology under the supervision of IAEA inspectors. Second, that Iran sever relations with Hezbollah and the Houthis. And third, that Tehran dismantle its missile capabilities, as this is the strong point of Iranian defense.
Can Tehran accept these demands?
Tehran is willing to discuss only uranium enrichment, tightening controls to ease American concerns. But it is not ready to discuss the other two points: dismantling missile defenses would mean exposing itself to aggression the next day.
Askush nuk u beson amerikanëve apo izraelitëve që qëndrojnë pas tyre. Nga ana tjetër, Irani ka deklaruar që edhe nëse sulmohet me një raketë të vetme, do ta konsiderojë si fillimin e një lufte totale dhe do të kundërpërgjigjet duke sulmuar Izraelin.
Cilat janë synimet e vërteta të SHBA-ve?
Pas qasjes aktuale, fshihet një strategji e qartë: ndryshimi i regjimit për ta kthyer Iranin në një mik të SHBA-ve dhe kjo për arsye të dukshme: nafta dhe gazi. Irani është vendi i parë në botë për rezerva energjetike, por jo për shfrytëzim, pasi mungojnë investimet.
Nga ana tjetër, izraelitët nuk do të mjaftoheshin me një ndryshim regjimi; ata duan copëtimin e Iranit, kthimin e tij në një shtet gjithnjë në kaos i Siria, Iraku apo Libia. Megjithatë, në Azinë Perëndimore ekzistojnë dy “shtete-qytetërime”, që nuk mund të eliminohen lehtë: Irani (Persia) dhe Turqia.
A kanë vendosur Izraeli dhe SHBA se si t’i arrijnë këto qëllime?
Ka pasur protesta, fillimisht për shkak të krizës ekonomike, por më pas të nxitura nga amerikanët. Në një video, Sekretari i Thesarit, Scott Bessent, deklaron hapur se monedha iraniane është manipuluar nga qeveria amerikane për ta dobësuar deri në atë pikë sa të pamundësohet importi i ushqimeve dhe medikamenteve. Më pas, pati ndërhyrje për të provokuar reagime të dhunshme dhe përçarje në kupolën e pushtetit.
A pati përçarje?
Regjimi iranian mbetet kompakt. Ajatollahët mbështeten te Gardianët e Revolucionit (Pasdaran). Ekziston edhe ushtria e rregullt (Artesh), ndaj së cilës regjimi ka një farë mosbesimi. Ndoshta Mossad-i dhe CIA kanë investuar tek Artesh-i duke shpresuar për dezertime në rangje të larta, por planet nuk dolën siç pritej.
A kanë SHBA-ja dhe Izraeli një “Plan B”?
Ekzistojnë disa mundësi. Mund të ndodhë që Trump të mendojë ta gjunjëzojë Iranin duke bombarduar infrastrukturën dhe tentuar të “asgjësojë” udhëheqjen. Kjo do të ndizte një reagim iranian që mund të godiste edhe aeroplanmbajtëset amerikane me raketa hipersonike.
Shpresoj që dikush ta ketë llogaritur këtë. Vetë Irani do të paguante një çmim të lartë, por mund të kundërpërgjigjej duke mbyllur Ngushticën e Hormuzit, duke shkaktuar rritje galopante të çmimit të naftës. Pra nuk do të ishte një luftë e shkurtër.
Si mund ta ndryshojnë ata regjimin pa dërguar trupa në terren?
SHBA-ja nuk mund të dërgojnë ushtrinë e saj në Iran,. Ky vend ka një popullsi tre herë më të madhe se Iraku dhe një territor gjigant. Për më tepër, duhet marrë parasysh roli i Rusisë dhe Kinës. Pekini ndihmoi gjatë protestave duke bllokuar sistemin Starlink të Elon Musk. As Kina, as Rusia nuk do të dërgonin ushtarët e tyre atje, por është e sigurt se do të furnizonin Iranin me teknologji ushtarake të avancuar.
A ka alternativa diplomatike?
The third option is peaceful. According to some analysts, the US is struggling with its stockpiles of weapons, especially missiles, because large quantities of them have been consumed in Ukraine. China has also restricted the export of "rare minerals", essential for the production of weapons.
What can the Americans propose?
An agreement, perhaps negotiated in secret, that would impose stricter restrictions on the Iranians than those of 2015. However, the American right wing (like Lindsey Graham or Mike Pompeo) insists that Iran should not be trusted. This pressure could push Tehran to eventually build a nuclear bomb so that it would no longer be a target.
Why did Witkoff meet with Netanyahu before meeting the Iranians?
Israel wants Tehran to know that Washington and Tel Aviv are more united than ever. The problem is that Israel is a very small territory that could be destroyed by Iranian missiles. In such a case, Israel could use nuclear weapons.
Which of these three options is most likely to happen?
I believe that for the Americans too, the best solution would be a nuclear agreement that satisfies Trump's ego, so that he can sell it as a victory. This would also serve to claim the Nobel Peace Prize in the fall of this year./ Prepared by Pamphlet
Lini një Përgjigje