FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Partners from Asia and the Middle East line up in Washington, as Europe tries to keep its distance...
United States President Donald Trump will host the inaugural meeting of the so-called "Peace Board" in Washington on Thursday, gathering representatives from member countries to announce strategies and funding for the reconstruction of Gaza.
While the US's Western allies carefully keep the board at a distance, several Middle Eastern countries will attend the first meeting, which will take place at the US Institute of Peace in Washington.
Praising the board's "unlimited potential," Trump, its chairman-for-hire, wrote on his Truth Social platform: "The Peace Board will prove to be the most important international body in history."
Critics have denounced what they call Trump's "imperialist agenda," while many analysts see the expansion of the board's mandate as a rival to the United Nations.
Trump has also been criticized for offering seats on the board to Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu and Russian President Vladimir Putin, both wanted for alleged war crimes by the International Criminal Court. So far, only Netanyahu has formally accepted the invitation, although he has expressed displeasure over the inclusion of Turkish and Qatari officials on the Executive Board for Gaza.
For some of the participants in Washington on Thursday, the issue is not only diplomatic but also domestic, as decisions made regarding the occupied Palestinian territory could have repercussions in their countries.
What does the agenda for the first meeting include?
The main focus of Thursday's inaugural meeting is a reconstruction plan for Gaza, which has been largely reduced to rubble by Israel's ongoing war, backed diplomatically and with weapons by the US.
The US is expected to announce $5 billion in funding from member states "for humanitarian and reconstruction efforts in Gaza."
The board is also expected to hear more details about a so-called International Stabilization Force, which would oversee security in Gaza, under the Trump administration's 20-point plan for ending Israel's war in the Gaza Strip, announced last year.
The plan calls for a phased ceasefire in Gaza, the disarmament of Hamas, and the creation of a technocratic governing structure to administer the Palestinian territories during a transitional period.
Bordi i Paqes u prezantua zyrtarisht muajin e kaluar në kuadër të Forumit Ekonomik Botëror në Davos, Zvicër. Jared Kushner, dhëndri i Trump dhe anëtar ekzekutiv i bordit, paraqiti gjithashtu një vizion të detajuar për rindërtimin, përfshirë resorte bregdetare dhe kulla të larta, për Gazën, i cili u kritikua nga grupet palestineze të avokimit si “imperialist”.
Më 15 shkurt, Trump shkroi në Truth Social se shtetet anëtare të bordit “kanë angazhuar mijëra pjesëtarë për Forcën Ndërkombëtare të Stabilizimit dhe Policinë Lokale për të ruajtur sigurinë dhe paqen për banorët e Gazës”.
Rindërtimi i territoreve palestineze të rrafshuara, të shkatërruara nga bombardimet izraelite në Gaza dhe nga prishjet dhe bastisjet në Bregun Perëndimor, do të ishte një detyrë kolosale më vete, me një kosto të vlerësuar rreth 70 miliardë dollarë nga Kombet e Bashkuara.
Megjithatë, ndërsa bordi fillimisht u konceptua si një organ që do të ndërmjetësonte luftën e Izraelit në Palestinë dhe stabilitetin në rajon, ai e ka zgjeruar që atëherë mandatin për të zgjidhur konflikte në mbarë botën. Bordi do të “paraqesë një vizion të guximshëm për civilët në Gaza dhe më pas, në fund, përtej Gazës, paqe botërore!”, shtoi Trump në postimin e tij.
Kush shkoi në Uashington dhe kush jo?
Shtëpia e Bardhë ka ftuar zyrtarisht 50 vende për t’iu bashkuar Bordit të Paqes, ndërsa 35 liderë kanë shprehur interes deri tani. Aktualisht, 26 vende janë bërë pjesë dhe janë caktuar si anëtare themeluese. Të paktën 14 vende kanë refuzuar ftesën.
Evropa
Evropa është e ndarë për Bordin e Paqes të Trump dhe mandatin e tij të zgjeruar, të cilin presidenti amerikan do të vazhdojë ta drejtojë edhe pas përfundimit të presidencës së tij.
Vetë Bashkimi Evropian ka deklaruar se nuk synon t’i bashkohet Bordit të Paqes për shkak të shqetësimeve lidhur me mandatin, ndërsa presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, e ka refuzuar ftesën për takimin e së enjtes.
Ftesa e Trump për presidentin rus Vladimir Putin për t’u ulur në bord e ka ndërlikuar më tej pozicionimin e vendeve evropiane, ndërsa lufta në Ukrainë vazhdon. Deri tani, Putin nuk ka vendosur nëse do të bëhet anëtar.
Fuqitë kryesore evropiane, përfshirë Francën, Gjermaninë, Mbretërinë e Bashkuar dhe Spanjën, kanë refuzuar ftesat për t’u bërë anëtare.
Pavarësisht shqetësimeve, BE-ja do të dërgojë komisioneren për Mesdheun, Dubravka Suica, si vëzhguese në takimin e së enjtes. Një zëdhënës deklaroi se, megjithëse mbeten pyetje për mandatin, BE-ja do të punojë me SHBA-në për “zbatimin e planit të paqes për Gazën”.
Ndërsa BE-ja nuk i është bashkuar bordit si anëtare, dy vende anëtare – Hungaria dhe Bullgaria – janë bërë pjesë. Kryeministri hungarez Viktor Orban, i cili do të marrë pjesë në takim, është një aleat i afërt i Trump.
Kosova dhe Shqipëria i janë bashkuar gjithashtu bordit si anëtare dhe do të marrin pjesë në takimin e së enjtes.
Italia, Qiproja, Greqia dhe Rumania kanë konfirmuar se do të dërgojnë përfaqësues si “vëzhgues”. Presidenti rumun Nicusor Dan, i cili merret edhe me politikën e jashtme, do të marrë pjesë personalisht.
Ndërkohë, Papa Leo, i cili udhëheq 1.4 miliardë katolikë në mbarë botën, e ka refuzuar ftesën për vend në bord, duke theksuar se situatat e krizës duhet të menaxhohen nga Kombet e Bashkuara.
Tahani Mustafa, studiuese në programin për Lindjen e Mesme dhe Afrikën e Veriut në Këshillin Evropian për Marrëdhëniet me Jashtë, tha për Al Jazeera se aleatët perëndimorë të SHBA-së “këmbëngulin t’i përmbahen një rendi liberal të bazuar në rregulla dhe multilateralizëm, që u jep atyre njëfarë barazie, ndërsa pjesa tjetër e Jugut Global ka qenë shumë më pragmatike në mbështetjen dhe madje anëtarësimin që po i jep Bordit të Paqes”.
Lindja e Mesme
Disa fuqi të mëdha rajonale në Lindjen e Mesme i janë bashkuar Bordit të Paqes të Trump.
Nga Izraeli, ministri i Jashtëm Gideon Saar do të marrë pjesë në takimin e së enjtes.
Aleatët afatgjatë të SHBA-së – Emiratet e Bashkuara Arabe, Maroku dhe Bahreini, ishin ndër shtetet e para arabe që ranë dakord të bashkoheshin muajin e kaluar, të ndjekura nga Egjipti.
Më pas, ekonomia më e madhe e rajonit, Arabia Saudite, iu bashkua së bashku me Turqinë, Jordaninë dhe Katarin, duke deklaruar se vendet janë të përkushtuara për të mbështetur “të drejtën e Palestinës për vetëvendosje dhe shtetësi në përputhje me të drejtën ndërkombëtare”. Së fundmi, iu bashkua edhe Kuvajti. Të gjitha këto vende do të dërgojnë delegacione në takim.
“Partnerët e Lindjes së Mesme thonë se po përpiqen të jenë pragmatikë dhe të bëjnë atë që mendojnë se është më e mira për Gazën dhe për të ndalur gjakderdhjen,” tha Mustafa për Al Jazeera.
Ajo shtoi se “në realitet, në fund të fundit, kjo ka të bëjë më shumë me forcimin e marrëdhënieve të tyre me SHBA-në dhe me shmangien e përplasjes me dikë aq të paparashikueshëm sa Trump”. Sipas saj, “vendet e Lindjes së Mesme kanë një histori jo të mirë si mbrojtëse të çështjes palestineze, veçanërisht në dekadat e fundit”.
Azia dhe Oqeania
Nga Azia Qendrore, presidentët e Kazakistanit dhe Uzbekistanit, përkatësisht Kassym-Jomart Tokayev dhe Shavkat Mirziyoyev, do të marrin pjesë si anëtarë të Bordit të Paqes.
Kryeministri armen Nikol Pashinyan dhe presidenti i Azerbajxhanit Ilham Aliyev po ashtu po udhëtojnë drejt Uashingtonit për takimin, si anëtarë të bordit.
Nga Azia Juglindore, presidenti i Indonezisë Prabowo Subianto ndodhet në Uashington për takimin, ndërsa sekretari i përgjithshëm i Partisë Komuniste të Vietnamit, To Lam, do të marrë pjesë në mbledhjen e anëtarëve të bordit.
Pakistani është i vetmi vend nga Azia Jugore që i është bashkuar Bordit të Paqes të Trump. Kryeministri Shehbaz Sharif po udhëton drejt Uashingtonit për të marrë pjesë. India ka deklaruar se po shqyrton ftesën, por nuk i është bashkuar ende bordit dhe nuk do të dërgojë përfaqësues si vëzhgues.
Meanwhile, New Zealand has declined the invitation to join, seeking more clarity, while Australia has stated that it is still considering the invitation.
Which leaders face internal pressure?
With more than 20 leaders gathering in Washington, decisions on security and governance in the occupied Palestinian territory could have domestic political consequences, particularly for the governments of Indonesia and Pakistan.
In Indonesia, the world's most populous Muslim country, support for an independent Palestine dates back decades. Indonesia also found support from the Palestinian leadership during its independence movement, which culminated in 1945. Opinion in the country about the Peace Board has been divided since Prabowo joined the initiative, and the results of the Washington meeting could have domestic political implications for it.
Pakistan's Prime Minister, Shehbaz Sharif, is also likely to face pressure in the country, where public opinion has long supported the Palestinian cause. /Adapted from Al Jazeera /
Lini një Përgjigje