
Balkan expert Oliver Jens Schmitt, in an interview for the German news portal "T-online", says that the unrest in the north of Kosovo was directed by neighboring Serbia.
In this line, he says that the current Western policy towards Serbia is wrong. According to him, for Russia, this escalation is a gift. The gift is meant to be for Vučić as well
Is the situation in Kosovo escalating? For several days, mass riots have occurred in the northern part of the country. The situation escalated especially on Monday: Kosovars of Serbian origin and NATO soldiers from the KFOR defense forces, who are supposed to ensure stability in the country, fought a street battle. 30 soldiers and about 50 Serbs were injured.
The background was the elections: In the Serbian town of Zveçan and the two surrounding municipalities, Kosovars of Albanian origin settled in the town halls - while the Serbian population had boycotted the elections. When the new mayor of Zveçan was brought to the city under police protection, the situation escalated.
The scientific director of the Balkan Research Department of the Austrian Academy of Sciences, Oliver Jens Schmitt, says: These riots were directed by neighboring Serbia. In the interview, Schmitt explains why, how things can continue and what the EU should do now.
Interview:
T-online: Mr. Schmitt, the situation in the north of Kosovo has been extremely tense for months, then came the elections for mayor. Were these riots not predictable?
Schmitt: Yes, especially in relation to the internal political situation in Serbia. In recent weeks, there have been mass demonstrations comparable to those that led to the overthrow of then-president Slobodan Milosevic more than 20 years ago. The Serbian president, Aleksandar Vučić, is under great pressure. Current events in Kosovo are a political gift for him. He can now only say: our countrymen are in danger, we must now join ranks. In this direction, he put all the levers in motion, he deployed the army to the border and used his bandits against the KFOR troops.
T-online: His thugs?
Schmitt: Këta shpesh nuk janë njerëz nga popullsia civile, por aktivistë të mirënjohur kombëtarë. Dhe dihet se qeveria e Vuçiqit mban struktura paralele në zonat e kontrolluara nga serbët në Kosovë. Pra, sigurisht që nuk do të kishte trazira të tilla masive, nëse Beogradi nuk e dëshiron këtë.
T-online: Franca, para së gjithash, e sheh përgjegjëse Qeverinë kosovare, por edhe fuqia mbrojtëse, SHBA-ja, u shpreh qartë, si dhe i bëri thirrje kryeministrit Albin Kurti për qetësi.
Schmitt: Kurti është konsistent – dhe nga këndvështrimi i tij ai vepron vetëm logjikisht. Ai kishte mbajtur zgjedhjet, ndërsa popullsia serbe nuk mori pjesë, por pakica e vogël e qytetarëve shqiptarë në këto zona mori pjesë. Ky është sigurisht një qëndrim legalist.
T-online: Edhe pse zgjedhjet u mbajtën në mënyrë demokratike, Kurti i shoqëroi kryebashkiakët në zona me polici. Kjo nuk është saktësisht depërshkallëzim.
Schmitt: Kurti u zgjodh me një premtim për ta zbatuar sundimin e ligjit. Ai ndryshon në këtë raport me paraardhësit e tij. Për të, kjo është çështje principi.
T-online: Por, me çka ai i ka kthyer tashmë kundër tij Francën dhe SHBA-në?
Schmitt: Sigurisht që problematike për Kurtin është se ai është tani kryeministri i parë kosovar që rrezikon një konflikt me Shtetet e Bashkuara, fuqinë mbrojtëse të vendit të tij. Kjo sigurisht që mund ta dobësojë atë brenda vendit, edhe nëse opozita aktualisht është pak e dukshme. Franca është më pak e rëndësishme për çështjen: qeveritë e saj nuk kanë qenë shumë të përfshira në Ballkanin Perëndimor, gjithmonë kanë qenë të kujdesshme ndaj shqiptarëve të Kosovës. Më duket e habitshme që SHBA-ja dhe Franca tani janë relativisht të njëanshme, duke e fajësuar Kosovën dhe mezi e kritikojnë Serbinë.
T-online: Çfarë mendoni, përse është kështu?
Schmitt: Kjo është një vazhdimësi logjike e politikës së dekadave të kaluara. Amerikanët, por edhe Qeveria gjermane e Angela Merkelit, prej vitesh llogarisin te Vuçiqi dhe “stabilokracia” e tij. Njerëzit duket se mendojnë: më mirë të kesh një sundimtar autoritar që është i aftë të hyjë në një pakt, sesa një politikan demokrat me të cilin mund të mos ketë marrëdhënie aq të mira. Kjo është thelbësore, veçanërisht në lidhje me çështjen e Kosovës. Kur bëhet fjalë për çështje kaq të ndjeshme, është më mirë të gjendet një zgjidhje me politikanë autoritarë, sesa me forca të moderuara, të cilat më pas bien nën presionin masiv të brendshëm. Kjo doktrinë vlen për Vuçiqin për shumë vjet. Ai nuk ia doli kurrë, vetëm gjithmonë luajti me shpresën e BE-së.
T-online: Shpresa të tilla kishte edhe në pranverë, kur Serbia dhe Kosova, nën udhëheqjen e BE-së, ranë dakord për një marrëveshje për normalizimin e marrëdhënieve. Çfarë ka shkuar keq që atëherë?
Schmitt: Pyetja është: Sa sinqerisht janë të interesuara të dyja palët për një zgjidhje? Për shembull, Kurti është skeptik për planin se territoret serbe duhet të bëhen më autonome, edhe nëse Parlamenti i Kosovës e ka miratuar tashmë këtë plan. Ai dëshiron të parandalojë që një shtet të formohet brenda shtetit. Dhe për Serbinë, Kosova është një levë politike për të ushtruar presion politik ndaj Perëndimit. Nëse Vuçiq heq dorë nga kjo, ai e humbet rëndësinë. BE-ja do të këshillohej më mirë të ushtronte presion mbi Serbinë, sepse ajo gjithashtu ka levën e presionit në duart e saj.
T-online: Për shembull?
Schmitt: Do të mjaftonte të kërcënohej me tërheqje të liberalizimit të vizave për Serbinë. Kjo do të kishte pasoja katastrofike për Vuçiqin. Shumë nga bashkatdhetarët e tij jetojnë jashtë vendit dhe varen nga vozitja para dhe prapa – dhe e marrin këtë si të mirëqenë. Një levë tjetër do të ishte ekonomia, Serbia është kryesisht e varur nga BE-ja. Sepse duhet të mbani mend: Qeveria serbe nën Vuçiqin po agjiton masivisht kundër Perëndimit. Mediat janë me plotë dezinformata dhe propagandë ruse.
T-online: Serbia mban marrëdhënie të ngushta me Rusinë dhe të dyja vendet janë gjithashtu të afërta ideologjikisht. A luan një rol Kremlini në situatën aktuale?
Schmitt: Për Rusinë, ky përshkallëzim është një dhuratë. Kremlini është i interesuar të hapë sa më shumë fronte të jetë e mundur kundër BE-së. Serbia vazhdon të luajë. Vuçiq i mban konfliktet në Ballkan në vlim, jo vetëm në Kosovë, por edhe në Bosnjë-Hercegovinë. Kështu që Perëndimi do të ishte mirë që ta vlerësonte këtë sistem në mënyrë të paanshme dhe të merrte parasysh se kush po mbahet në pushtet, me shpresën e paqartë për zgjidhjen e konfliktit të Kosovës – gjë që nuk ka ndodhur gjatë gjithë këtyre viteve. Në fund të fundit, Perëndimi mbështet një sundimtar autoritar me marrëdhënie të mira me Rusinë dhe Kinën, i cili provokon vazhdimisht Perëndimin. Me sa duket, kjo është pranuar si dëm kolateral me shpresën se ky njeri do të jetë më i aftë se forcat e tjera politike në Serbi. Megjithatë, kjo politikë bllokon çdo formë të demokratizimit dhe dobëson të gjithë ata njerëz që duan ndryshime demokratike në Serbi. Kjo politikë perëndimore e Serbisë është e gabuar.
T-online: According to observers, the situation in Kosovo is currently more uncertain than it has been in years. Will it continue to escalate?
Schmitt: Vucic knows exactly where the limits are. Controlled protesters injuring KFOR officers seem to be at another level in which the EU is unwilling to respond more harshly. Anything beyond that, such as the entry of Serbian soldiers into Kosovar soil, would cause an escalation. The US has troops in Kosovo that would not tolerate this. And in such a clash, Serbia can only lose.
Lini një Përgjigje