FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Kosovo and Serbia share a long border line of about 350 kilometers.
In 24 years after the end of the war, several incidents have occurred on this border line, which is a border for Kosovo and an administrative line for Serbia. One happened in 2012, when the special units of Serbia arrested two border policemen of Kosovo in the village of Dumnica in Podujeva.
A similar incident happened on June 14 of this year, when Serbian forces arrested three Kosovo policemen. Kosovo says they were arrested on its territory, Serbia claims on its own, while the NATO peacekeeping mission in Kosovo , KFOR, says it "remains unclear" where the police were at the time of the arrest.
In fact, in both cases, Serbia has claimed that the Kosovar police have entered its territory and that they have no right to trespass in what is known as the "neutral zone".
According to the Serbian side, in the neutral zone between Kosovo and Serbia, only members of the NATO mission in Kosovo, KFOR, and Serbian forces have the right to patrol.
The Prime Minister of Kosovo, Albin Kurti, has blamed Serbia for, as he said, the "kidnapping" of three policemen in the territory of Kosovo.
How is the Kosovo-Serbia border line controlled?
Kosovo and Serbia have not officially completed the border demarcation process.
However, when the demarcation with Montenegro was made in 2018 - despite all the political opposition in Pristina - the Constitution of the Autonomous Socialist Province of Kosovo was taken as a reference, which was approved on February 28, 1974 - at that time by the Provincial Assembly Socialist Autonomous of Kosovo and Assembly of Yugoslavia.
With this document, Kosovo had its territorial borders that had the quality of state borders.
The KFOR mission is responsible for the security of the borders of the territory of Kosovo, since 1999 when the war ended.
This mission has this responsibility based on what is known as the Kumanovo Military-Technical Agreement, which ended the war in Kosovo. Serbia signed this agreement with NATO in 1999, subsequently withdrawing all police and military forces from Kosovo.
Neither KFOR nor the Kosovar authorities have spoken about the REL regarding the management of the neutral zone between Kosovo and Serbia.
What does the Kumanovo Agreement say?
In order to establish a lasting cessation of hostilities, under no circumstances shall any Forces of the FRY [Federal Republic of Yugoslavia] and the Republic of Serbia enter, re-enter or remain within the territory of Kosovo or the Territorial Security Zone and the Air Safety.
Më 2012 dhe 2023, kur Serbia ka arrestuar policë të Kosovës, ajo ka thënë se ata kanë shkelur Marrëveshjen Ushtarako-Teknike të Kumanovës, e cila, sipas Beogradit zyrtar, u mundëson patrullim të armatosur në “zonën e neutrale” vetëm forcave të KFOR-it dhe forcave të Serbisë.
Por, të njëjtën gjë e ka thënë vazhdimisht edhe Prishtina zyrtare.
Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, ka thënë se Serbia ka shkelur Marrëveshjen e Kumanovës që e ndalon çdo forcë policore e ushtarake serbe të futet në territorin e Kosovës.
Policia e Kosovës kryen patrullime në vijën kufitare Kosovë - Serbi që nga themelimi i saj, më 1999.
Në vitet e para të pasluftës, patrullimet janë kryer në bashkëpunim me KFOR-in, misionin e Kombeve të Bashkuara, UNMIK, e më vonë edhe me misionin e Bashkimit Evropian për sundim të ligjit, EULEX.
Me shpalljen e pavarësisë së Kosovës në vitin 2008, institucionet ndërkombëtare, si KFOR-i dhe EULEX-i, i kanë transferuar gradualisht përgjegjësitë për kontrollin e zonës neutrale Kosovë-Serbi - që është rreth 5 kilometra - te Policia e Kosovës.
Tani, policia kryen patrullime të rregullta në vijën kufitare me Serbinë njëjtë si me shtetet e tjera.
Incidentet kryesore në vijën kufitare Kosovë–Serbi
14 qershor 2023
Incidenti i fundit është arrestimi i tre policëve kufitarë të Kosovës - sipas autoriteteve të vendit - në Tresave/Bare në Leposaviq, pjesa veriore e Kosovës.
Kosova ka paraqitur harta të vendit ku, siç është thënë, kanë qenë policët - rreth 1.5 kilometra brenda territorit të Kosovës, ndërkohë që, sipas Serbisë, ata janë arrestuar “thellë” në territorin e saj.
Tre zyrtarë policorë dyshohet se janë rrëmbyer nga forcat serbe në veri
KFOR-i, si përgjegjësi kryesor për sigurinë e territorit të Kosovës, ka thënë më 16 qershor se "bazuar në të dhënat e disponueshme, mbetet e paqartë se ku kanë qenë zyrtarët e Policisë së Kosovës në momentin e arrestimit".
Po atë ditë, Prokuroria e Lartë në Kralevë - qytet në jug të Serbisë - ka dhënë urdhër për kryerjen e hetimeve ndaj tre policëve të Kosovës dhe u ka shqiptuar masë paraburgimi prej 30 ditësh.
Sipas autoriteteve serbe, ata dyshohet se kanë kryer veprën penale: prodhim, posedim, mbajtje dhe trafikim i paligjshëm i armëve dhe lëndëve plasëse, e cila bart dënimin deri në 12 vjet burg.
Derisa kanë qenë duke patrulluar në vijën kufitare në mes të Kosovës dhe Serbisë, më 31 mars të vitit 2012, dy policë kufitarë të Kosovës janë arrestuar nga xhandarmëria serbe në fshatin Dumnicë të Podujevës.
Serbia, edhe asokohe, ka thënë se policët e Kosovës kanë hyrë ilegalisht në “zonën neutrale”, ku, sipas institucioneve atje, është e ndaluar me Marrëveshjen e Kumanovës.
Policët janë liruar pas kalimit të masës së ndalimit prej 48 orësh.
Incidenti i vitit 2011 për kontrollin e pikave kufitare
Rasti i Karaçevës
Banorët e fshatit Karaçevë në Komunën e Kamenicës - pjesa lindore e Kosovës - që nga përfundimi i luftës kanë reaguar vazhdimisht për, siç kanë thënë, futjen e xhandarmërisë serbe në territorin e Kosovës.
Hera e fundit kur janë publikuar fotografi të forcave serbe në atë që është thënë se është brenda territorit të Kosovës, ka qenë më 20 mars 2020.
“Terrorizimi i banorëve të Karaçevës nga forcat serbe është i papranueshëm dhe për këtë duhet të bartin përgjegjësi edhe forcat e KFOR-it. Ajo zonë është përcaktuar si zonë neutrale (edhe pse gabimisht) dhe e vetmja forcë që ka të drejtë hyrjeje në atë zonë, është KFOR-i”, ka thënë Qëndron Kastrati, asokohe kryetar i Kamenicës.
Përgjatë viteve ka pasur dhjetëra incidente të natyrave të ngjashme.
Për demarkacionin e kufirit s’është folur asnjëherë.
Kosova dhe Serbia janë në bisedime, herë për çështje teknike e herë për politike, që nga viti 2011. Megjithatë, çështja e demarkacionit të kufirit nuk është diskutuar drejtpërsëdrejti asnjëherë.
Dy vendet kanë arritur Marrëveshjen për Menaxhimin e Integruar të Kufirit, më 2 dhjetor 2011.
Through this agreement, Kosovo and Serbia have agreed to create common border points at the border crossings: Merdarë, Bërnjak, Mutivodë, Jarinje, Dheu i Bardhë and Muçibabë.
A glimmer of hope in this direction is offered by the Brussels Agreement, reached between Kosovo and Serbia in February, through which the parties, among other things, are obliged to recognize and respect each other's territorial integrity./REL
Lini një Përgjigje