FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Për herë të parë në historinë e Kupës së Botës, FIFA i jep përparësi rezultateve të përballjeve direkte ndaj golavarazhit. Ndryshimi ka sjellë tashmë eliminime të hershme dhe mund të përcaktojë fituesit e grupeve para përfundimit të fazës së parë…
FIFA ka bërë një ndryshim të rëndësishëm, por pak të vënë re, në mënyrën se si përcaktohen renditjet në grupet e Kupës së Botës 2026. Ndryshimi mund të ketë pasoja të mëdha në garën për kualifikim dhe në mënyrën se si zhvillohen ndeshjet e fundit të fazës së grupeve.
Për herë të parë në historinë e turneut, FIFA po përdor rezultatet e përballjeve direkte si kriterin kryesor për ndarjen e skuadrave që përfundojnë me pikë të barabarta, duke lënë në plan të dytë golavarazhin e përgjithshëm në grup.
Ndikimi i këtij rregulli është ndier menjëherë. Haiti dhe Turqia janë eliminuar tashmë nga turneu për shkak të sistemit të ri. Të dyja skuadrat ndodhen vetëm tre pikë prapa ekipeve të vendit të tretë në grupet respektive, por nuk kanë më mundësi t’i arrijnë, sepse janë mundur në përballjet direkte nga ato skuadra.
Në praktikë, edhe nëse Haiti apo Turqia do të arrinin të barazonin numrin e pikëve me rivalët e tyre, ato do të mbeteshin pas në renditje për shkak të rezultatit të ndeshjes direkte.
Deri në vitin 1966, FIFA përdorte raportin e golave për të ndarë skuadrat me pikë të barabarta. Ky sistem llogariste raportin mes golave të shënuar dhe atyre të pësuar. Në vitin 1970 organizata kaloi te golavarazhi, metodë që mbeti në fuqi për më shumë se pesë dekada.
Tani FIFA ka adoptuar një sistem të ngjashëm me atë të UEFA-s, e cila prej kohësh i jep përparësi rezultateve të ndeshjeve direkte mes ekipeve.
Mbështetësit e këtij ndryshimi argumentojnë se ai ofron një vlerësim më të drejtë të forcës relative të skuadrave, pasi fokusohet te përballja mes tyre dhe shmang ndikimin e rezultateve të thella kundër kundërshtarëve më të dobët. Një shembull i tillë është fitorja 7-1 e Gjermanisë ndaj Curaçaos, rezultat që në sistemin e vjetër do të kishte peshë të konsiderueshme në renditje.
Nga ana tjetër, kritikët vlerësojnë se golavarazhi i përgjithshëm mbetet treguesi më i mirë i performancës së një skuadre gjatë gjithë fazës së grupeve, pasi merr në konsideratë rezultatet ndaj të gjithë kundërshtarëve.
FIFA e testoi për herë të parë këtë sistem në Kupën e Botës për Klube vitin e kaluar. Atje Flamengo përfundoi në vendin e parë në Grupin D përpara Chelseat, skuadër që më pas fitoi trofeun.
Pse Meksika e ka siguruar tashmë vendin e parë në grup
Një nga pasojat kryesore të rregullit të ri është se ekipet kanë më shumë mundësi të sigurojnë jo vetëm kualifikimin, por edhe vendin e parë në grup përpara ndeshjes së tretë.
Në sistemin e vjetër, një skuadër duhej të kishte katër pikë avantazh ndaj vendit të dytë pas dy ndeshjeve për të garantuar matematikisht kreun e grupit. Kjo ndodhte rrallë, pasi kërkonte që dy ndeshjet e tjera të grupit në dy raundet e para të përfundonin në barazim.
Me rregullin e ri, mjaftojnë edhe tri pikë avantazh për të siguruar vendin e parë.
Kjo mund të ndodhë në disa mënyra. Mjafton që skuadra kryesuese të ketë fituar përballjen direkte ndaj ekipit ose ekipeve që e ndjekin me tre pikë më pak.
Një rast konkret është ai i Grupit A.
Meksika ka fituar dy ndeshjet e para dhe kryeson me gjashtë pikë. Koreja e Jugut renditet e dyta me tre pikë, ndërsa Republika Çeke dhe Afrika e Jugut kanë nga një pikë.
Pasi Meksika e ka mposhtur tashmë Korenë e Jugut, ajo nuk mund të tejkalohet në renditje edhe nëse të dyja skuadrat e mbyllin grupin me nga gjashtë pikë. Për këtë arsye, meksikanët e kanë siguruar matematikisht vendin e parë në grup.
Ata tashmë e dinë se do të luajnë ndeshjen e fazës së 1/16-ve në Mexico City kundër një skuadre që do të kualifikohet nga vendet e treta.
Megjithatë, kjo krijon edhe pasoja të tjera. Meksika praktikisht nuk ka më objektiva sportive në ndeshjen e fundit ndaj Republikës Çeke dhe mund të vendosë të pushojë disa prej lojtarëve kryesorë.
Një situatë e tillë mund të krijojë avantazh për çekët, të cilët ende kanë shanse për kualifikim. Ata mund të sigurojnë automatikisht kalimin më tej vetëm nëse Koreja e Jugut humbet ndaj Afrikës së Jugut.
Në një turne ku edhe disa nga skuadrat e renditura në vendin e tretë kalojnë në fazën eliminatore, ky faktor mund të rezultojë shumë i rëndësishëm.
I njëjti sistem përdoret edhe në Kampionatin Evropian, ku ekipet më të mira të vendeve të treta avancojnë në fazën tjetër.
Cilat skuadra mund të sigurojnë vendin e parë pas ndeshjes së dytë?
Për të garantuar kreun e grupit pas raundit të dytë duhet të plotësohen disa kushte:
Skuadra kryesuese duhet të fitojë të dyja ndeshjet e para;
Dy ndeshjet e tjera në grup duhet të përfundojnë në barazim; ose
Kryesuesja duhet të ketë fituar përballjen direkte ndaj ekipit apo ekipeve që ndodhen me tri pikë.
Grupi D
Shtetet e Bashkuara siguruan vendin e parë pasi Turqia nuk fitoi ndaj Paraguait.
Grupi E
Gjermania fiton grupin me një fitore ndaj Bregut të Fildishtë, nëse Ekuadori nuk fiton kundër Curaçaos.
Bregu i Fildishtë siguron vendin e parë me fitore, nëse Curaçao nuk mposht Ekuadorin.
Grupi F
Suedia do të kualifikohet si fituese e grupit nëse mposht Holandën dhe Japonia nuk fiton ndaj Tunizisë.
Grupi G
Asnjë skuadër nuk mund të sigurojë vendin e parë pas raundit të dytë.
Grupi H
Asnjë skuadër nuk mund të sigurojë vendin e parë pas raundit të dytë.
Grupi I
Asnjë skuadër nuk mund të sigurojë vendin e parë pas raundit të dytë.
Grupi J
Argjentina siguron kreun e grupit me fitore ndaj Austrisë, për sa kohë Jordania nuk mposht Algjerinë.
Austria mund të bëjë të njëjtën gjë me fitore, nëse Algjeria nuk fiton ndaj Jordanisë.
Grupi K
Kolumbia siguron vendin e parë nëse mposht Republikën Demokratike të Kongos dhe Portugalia nuk fiton ndaj Uzbekistanit.
Grupi L
Anglia fiton grupin me fitore ndaj Ganës, nëse Panamaja nuk mposht Kroacinë.
Gana siguron vendin e parë me fitore, nëse Kroacia nuk fiton ndaj Panamasë.
Kriteret e plota të renditjes
Kur dy ose më shumë skuadra përfundojnë me numër të njëjtë pikësh, FIFA përdor këto kritere sipas radhës:
Pikët e fituara në përballjet direkte mes skuadrave në fjalë. Në rast se përfshihen tre skuadra, krijohet një mini-renditje vetëm me ndeshjet mes tyre.
Golavarazhi në përballjet direkte.
Numri i golave të shënuar në përballjet direkte.
Golavarazhi i përgjithshëm në grup.
Numri i golave të shënuar në grup.
Fair Play (karton i verdhë -1 pikë, karton i kuq pas dy të verdhëve -3, karton i kuq direkt -4, karton i verdhë i ndjekur nga karton i kuq direkt -5).
Renditja aktuale e FIFA-s.
Pozicioni më i mirë në renditjet e mëparshme të FIFA-s.
Sipas analizës së publikuar nga BBC Sport, ndryshimi mund të ndikojë ndjeshëm në zhvillimin e fazës së grupeve, duke bërë që disa skuadra të sigurojnë objektivat e tyre më herët se më parë dhe duke ndryshuar llogaritjet taktike në ndeshjet vendimtare të turneut. / Përshtati Pamfleti/
Lini një Përgjigje