FLASH
Shkruar nga Ruggero Scaturro
Në Shqipëri, toka është pjellore. Premtimet për integrimin evropian i kanë lënë vendin frustrimit. Papunësia e të rinjve mbetet e lartë, emigrimi është i vazhdueshëm, korrupsioni është i përhapur. Në këtë boshllëk, organizatat kriminale ofrojnë diçka që shteti nuk e garanton: të ardhura, mbrojtje, identitet…
Në janar të vitit 2025, një operacion i madh kundër drogës shkatërroi një rrjet të madh kriminal italo-shqiptar aktiv në trafikun ndërkombëtar të kokainës nga Amerika e Jugut në Evropë. Hetimi, i nisur në vitin 2020 dhe i koordinuar nga Prokuroria Publike e Breshias me mbështetjen e Eurojust dhe autoriteteve shqiptare, çoi në arrestimin e 12 personave dhe përfshirjen e 40 të dyshuarve, si italianë ashtu edhe shqiptarë.
Droga transportohej me anije në Evropën Veriore dhe më pas futej në Itali nëpërmjet kamionëve të artikuluar, me destinacione përfundimtare në provincat e Breshias, Milanos, Novarës dhe Veronës. Udhëheqësit e organizatës, dy vëllezër shqiptarë, menaxhonin operacionet nga Amerika e Jugut dhe Dubai, duke koordinuar një sistem logjistik të sofistikuar që përfshinte përdorimin e shoferëve të autobusëve në rrugën Breshia-Elbasan për transferimin e të ardhurave të paligjshme. Disa muaj më parë, një operacion i koordinuar nga Europol çoi në arrestimin e mbi 60 anëtarëve të një rrjeti të fuqishëm kriminal shqiptar, aktiv në të paktën dhjetë vende evropiane.
Për vite me radhë, Shqipëria ka zënë një pozicion qendror në rrugët e trafikimit të drogës, kontrabandës dhe pastrimit të parave. Klanet shqiptare janë vendosur me një stil operativ efektiv dhe fleksibël, shpesh më të shpejtë se ai i mafias tradicionale. Ato flasin disa gjuhë, lëvizin me lehtësi midis Tiranës, Brukselit dhe Antverpit dhe formojnë aleanca funksionale me Ndrangheta-n, Camorra-n dhe, gjithnjë e më shumë, me kartelet e Amerikës së Jugut ose rrjetet nigeriane.
Në shumë hetime italiane, “partneri shqiptar” shfaqet si një figurë kyçe: i besueshëm, diskret, i rrënjosur në territor, por me një shtrirje evropiane. Nuk ka të bëjë vetëm me logjistikën apo fuqinë punëtore: grupet shqiptare marrin pjesë në menaxhimin e drejtpërdrejtë të trafikimit, investojnë, riciklojnë, marrin vendime. Ata nuk janë ndjekës, janë lojtarë.
Megjithatë, të flasësh vetëm për dimensionin e tyre operacional rrezikon të jetë reduktuese. Mafiat nuk lindin nga hiçi: ato ushqehen me pabarazi, mosbesim, oportunizëm.
Në Shqipëri, toka është pjellore. Premtimet për integrimin evropian i kanë lënë vendin frustrimit. Papunësia e të rinjve mbetet e lartë, emigrimi është i vazhdueshëm, korrupsioni është i përhapur. Në këtë boshllëk, organizatat kriminale ofrojnë diçka që shteti nuk e garanton: të ardhura, mbrojtje, identitet.
Dhe është pikërisht në këtë hapësirë që shoqëria civile mund të bëjë një ndryshim. Për vite me radhë, Iniciativa Globale Kundër Krimit të Organizuar Ndërkombëtar (GI-TOC) ka punuar në të gjithë botën me një qasje të përqendruar në parandalimin social. Përmes Fondit të Rezistencës, organizata mbështet OJQ-të lokale, qendrat rinore, aktivistët dhe mësuesit që përpiqen të ndërtojnë alternativa të vërteta në territoret më të ekspozuara ndaj rekrutimit kriminal.
Në Shqipëri, një shembull konkret është Qendra Rinore e Vlorës, e cila përfshin djem dhe vajza në aktivitete kulturore, edukative dhe qytetarie aktive. Në një kontekst ku mafia ofron modele të shpejta dhe joshëse të jetës, krijimi i hapësirave për pjesëmarrje dhe besim është një akt politik. Megjithatë, këto organizata shpesh veprojnë vetëm, me fonde të kufizuara dhe pak vëmendje institucionale.
Nuk mjafton më të flasim në përgjithësi për parandalimin. Nevojitet një angazhim strukturor, afatgjatë dhe i njohur. Siguria nuk mund të bazohet vetëm në shtypje dhe kontroll: ajo duhet të bazohet edhe në arsim, pjesëmarrje dhe drejtësi sociale. Politikat e kontrastit duhet të dialogojnë me ato të përfshirjes.
Shqipëria, sot, është një pasqyrë e kontradiktave evropiane. Nga njëra anë, ajo eksporton krim të organizuar në shkallë kontinentale, nga ana tjetër, importon modele represive që injorojnë shkaqet rrënjësore të fenomenit. Italia, e cila ndan një hapësirë politike dhe kriminale gjithnjë e më të integruar me Shqipërinë, nuk mund të kërkojë diku tjetër.
Lufta ndaj mafias shqiptare, ose çdo rrjeti tjetër transnacional, kërkon një ndryshim paradigme: jo vetëm policia dhe drejtësia penale, por edhe komuniteti, kohezioni social, shoqëria civile. Pa këto komponentë, çdo strategji do të jetë e pjesshme. Dhe ne do të vazhdojmë, siç ndodh shpesh, të arrijmë me vonesë. /Përshtati Pamfleti nga Domani/
Lini një Përgjigje