FLASH
Shkruar nga Dr. Isuf Tushe
Arrestimet te Patos-Marinzë nuk mjaftojnë. Hetimi duhet të shkojë deri te kontratat, nënkontraktorët, detyrimet fiskale dhe zinxhiri politik që i ka miratuar...
SPAK ka arrestuar drejtues të “Bankers Petroleum”. Kjo nuk mbyll llogaritë me naftën. Kontratat, favorizimet fiskale dhe skemat e dyshuara të shpenzimeve kërkojnë verifikim të plotë. Hetimi duhet të përfshijë AKBN, Albpetrol, doganat, tatimet, bashkitë në zonë dhe vendimmarrjen politike që i ka lejuar.
Arrestimet te “Bankers Petroleum” hapin një derë që politika e ka mbajtur të mbyllur për tri dekada. SPAK vuri në pranga CEO-n e kompanisë, Hongping Xiao.
Në dosje flitet për abuzim me pasurinë më të madhe natyrore të vendit. Kjo është pika e nisjes, jo fundi. Nëse hetimi ndalet te një grup drejtuesish, shoqëria do të marrë një farsë, jo drejtësi.
Kontratat që qeveritë kanë nënshkruar për Patos-Marinzë dhe vendburime të tjera përcaktojnë fitimin publik dhe privat. Këto kontrata kanë dhënë për vite me radhë avantazhe fiskale, zbutje detyrimesh dhe hapësirë për manovra me shpenzimet e raportuara. AKBN dhe Albpetrol kanë pasur detyrë të monitorojnë zbatimin, prodhimin, shpenzimet dhe detyrimet. Doganat dhe tatimet kanë pasur detyrë të kontrollojnë sasinë, çmimin e eksportit, faturat dhe TVSH-në. Bashkitë e zonës kanë përfituar taksa lokale dhe donacione. Asnjë hallkë nuk mund të qëndrojë jashtë hetimit.
Skemat që duhet të provohen me dokumente janë të qarta. A janë fryrë shpenzimet operative dhe investimet për të ulur fitimin e tatueshëm. A janë përdorur nënkontraktorë të lidhur për të nxjerrë para nga kompania. A është manipuluar deklarimi i sasive, çmimit dhe kostove të energjisë. A janë devijuar fondet për donacione, sponsorizime dhe pagesa të shërbimeve që maskojnë shpërblime politike. Këto pyetje marrin përgjigje vetëm me ekspertizë financiare, teknike dhe juridike mbi çdo faturë, kontratë dhe deklarim doganor.
Përgjegjësia politike nuk qëndron jashtë skemës. Vendimet për koncesione, rinegocime, falje taksash, ndryshime tarifash dhe përjashtime doganore i kanë firmosur ministra dhe qeveri, nga viti 1994 e në vazhdim. Emrat kanë ndryshuar, por logjika ka mbetur e njëjtë: qeveritë kanë mbajtur në fuqi kontrata që i japin operatorit hapësirë të gjerë dhe shtetit pak mjete reale kontrolli. Nëse hetimi nuk shkon te ky zinxhir nënshkrimesh, rrezikojmë një version të lehtë të së vërtetës.
SPAK duhet të bëjë tri gjëra pa vonesë. Së pari, pezullim të pjesshëm të aktivitetit që krijon dëm të vijueshëm dhe vendosje të administratorëve gjyqësorë në pjesët kritike, nëse provohet rreziku i humbjes së provave dhe pasurisë. Së dyti, sekuestrim dokumentacioni të plotë: bilancet, librat e nënkontraktorëve, marrëveshjet e furnizimeve, deklarimet doganore, marrëveshjet bankare dhe raportet teknike të prodhimit pus më pus. Së treti, auditim të pavarur të kostove dhe të prodhimit, me ekspertë nafte, financiarë dhe juristë kontratash që nuk kanë konflikt interesi me industrinë.
Nëse organet provojnë se kontratat janë zbatuar në dëm të shtetit, atëherë qeveria duhet të rinegociojë termat ose të aplikojë mjetet e parashikuara: penalitete, prishje kontrate, kalim nën administrim publik dhe ankand të hapur ndërkombëtar me kushte të reja. Nëse dokumentet dëshmojnë se detyrimet fiskale nuk janë paguar, tatimet dhe doganat duhet të llogarisin menjëherë principalin, interesat dhe gjobat dhe të vendosin masa sigurie mbi pasuritë.
Ky hetim nuk mund të mbyllet te Patos-Marinza. I njëjti kontroll duhet të kryhet te Cakran-Mollaj, Gorisht, Ballsh-Hekal, Delvinë, te vendburimet e kromit e të bakrit, si dhe te zinxhiri i përpunimit e eksportit. Vetëm kështu marrim një fotografi reale të dëmshmërisë, vetëm kështu kthejmë të ardhurat publike në buxhet, vetëm kështu vendosim përgjegjësi penale dhe civile.
Shqipëria nuk ka luksin e një drejtësie me fasadë. Nëse arrestimet e para shndërrohen në marrëveshje të buta dhe në rikthim të status quo-së, do të kemi humbur rastin e vetëm për të mbyllur një kapitull të gjatë abuzimesh. SPAK duhet të çojë deri në fund zinxhirin e parave dhe zinxhirin e firmave. Vetëm kështu ky hetim bëhet drejtësi, jo skenar politik./Pamfleti
Nëse nuk bën këtë "hetim të thelluar", për grabitjen e pasurive nëntokësore të shqiptarëve , SPAK ka firmosur dështimin e Reformës në Drejtësi.
Nafta esgre vetem maja e ajsbergut të vjedhjes të të gjitha pasurive natyrore të Shqipërise nga politikanët hajdute në këto 35 vite. Kështu eshte vjedhur kromi,bakri,hekuri,nikeli etj. Humbja në këto 35 vure qe i eshtë shkaktuar shqiptareve eshte mbi 20 miliardë euro dhe këto para në vend qe te ishin në dobi te zhvillimit ekonomik dhe mireqenies te shqiptareve ,kanë përfunduar dhe oi vazhdojnë të përfundojnë në xhepat e politikateve hajdute e kriminelë të PD-PS. Prandaj për këtë vjedhje gjigande nuk duhet të heshte sskush deri sa hajdutet PS-PD te ndeshkohen e sekuestrohen sipas ligjit