FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Rezoluta përmend, tentativat e Vuçiçit për dobësuar mediat opozitare, mugesën e hetimit për përgjegjësit një vit pas tragjedisë në Novi Sad, rritjen e ndikimit Kinez në Serbi nëpërmjet investimeve të mëdha që bien në kundërshtim me standardet e BE-së dhe abuzimin me fondet e BE-së.
Parlamenti Evropian miratoi sot një rezolutë mbi Serbinë që thekson polarizimin dhe represionin në rritje në vend, një vit pas rënies së tendës në Stacionin Hekurudhor në Novi Sad. 457 eurodeputetë votuan pro rezolutës, 103 ishin kundër.
Rezoluta përmend, tentativat e Vuçiçit për dobësuar media opozitare, mugesën e hetimit për përgjegjësit, një vit pas tragjedisë në Novi Sad, rritjen e ndikimit Kinez në Serbi nëpërmjet investimeve të mëdha që bien në kundërshtim me standardet e BE-së dhe abuzimin me fondet e BE-së.
“Duke marrë parasysh që projekti i stacionit ishte pjesë e hekurudhës me shpejtësi të lartë Beograd-Budapest dhe u zbatua në kuadër të marrëveshjes ndërqeveritare Serbi-Kinë, jashtë kornizës së rregullt të Ligjit për Prokurimin Publik, nga dy kompani kineze, duke marrë parasysh që raporti i Komisionit për vitin 2024 paralajmëroi tashmë për anashkalimin e rregullave të prokurimit përmes marrëveshjeve të tilla, duke marrë parasysh që në mars të vitit 2025, Zyra e Prokurorit Publik Evropian (EPPO) nisi një hetim për keqpërdorimin e mundshëm të fondeve të Bashkimit Evropian të ndara për rindërtimin e stacionit hekurudhor në Novi Sad”, thuhet në rezolutë.
-Mbështetja e të drejtës së studentëve dhe qytetarëve për protesta paqësore
Tregohet se nga shkurti deri në fund të shtatorit 2025, u mbajtën më shumë se 10,000 protesta në më shumë se 630 vende dhe 1,200 bashkësi lokale, përfshirë protestën më të madhe në historinë e Serbisë më 15 mars të këtij viti, dhe të dytën më të madhe më 28 qershor, të cilat, siç vlerësohet, e bënë atë lëvizjen më të madhe civile në dekadat e fundit.
Theksohet se PE mbështet të drejtën e studentëve dhe qytetarëve serbë për protesta paqësore, të cilat kërkojnë përgjegjësi dhe reforma demokratike, të lidhura drejtpërdrejt me sundimin e ligjit, të cilën BE e pret nga Serbia.
Gjithashtu thuhet se protestat e studentëve ishin kryesisht paqësore, megjithëse pati disa incidente të dhunshme gjatë verës, si dhe raste të përdorimit të simboleve radikale ose retorikës ekstreme nacionaliste, pro-ruse dhe shoviniste gjatë protestave masive, të cilat shkaktuan kritika të konsiderueshme nga jashtë dhe brenda vendit.
-Dhuna kundër kundërshtarëve politikë dhe përdorimi i forcës së tepërt
Në rezolutë shtohet se autoritetet serbe kanë përdorur dhunë kundër kundërshtarëve politikë dhe forcë të tepruar kundër demonstruesve në të gjithë vendin, dhe vlerësohet se që nga fillimi i vitit, represioni është përshkallëzuar. Gjithashtu kujtohet se, sipas burimeve të pavarura, protestuesit u sulmuan me armë zanore më 15 mars, dhe vlerësohet se kjo shkakton shqetësime serioze në lidhje me proporcionalitetin dhe ligjshmërinë e përdorimit të forcës. Rezoluta thekson se që nga gushti dhuna është intensifikuar më tej, si dhe se agjencitë e sigurisë kanë regjistruar dhe transmetuar në mënyrë të paligjshme biseda private, të cilat u përdorën për të akuzuar studentët dhe aktivistët për përgatitjen e akteve kundër rendit kushtetues dhe sigurisë së Serbisë, ndërsa njësia elitare ushtarake Cobra u vendos dhe madje përdori municion luftarak në një rast.
PE-ja dënon fuqimisht valën e dhunës nën ndikimin e shtetit, frikësimin dhe arrestimet pa dallim kundër demonstruesve paqësorë, gazetarëve, organizatave të shoqërisë civile dhe opozitës përfaqësuese në Serbi, si dhe fushatat e shpifjes, frikësimin mediatik dhe keqpërdorimin e të dhënave personale me qëllim diskreditimin e demonstruesve dhe u bën thirrje autoriteteve serbe të sigurojnë lirinë e medias. Gjithashtu u bën thirrje zyrtarëve të lartë që t’i japin fund retorikës nxitëse që nxit armiqësi ose urrejtje, si dhe përdorimit të mbikëqyrjes së paligjshme kundër protestuesve.
“PE-ja e mban udhëheqjen serbe politikisht përgjegjëse për përshkallëzimin e represionit, normalizimin e dhunës dhe dobësimin e institucioneve demokratike, shpreh keqardhje që zyrtarët më të lartë shtetërorë po përhapin në mënyrë aktive teori konspirative se shembja e tendës është një sabotim ose sulm terrorist, shpreh shqetësim për mungesën e reagimit të institucioneve shtetërore, përfshirë prokurorinë dhe gjyqësorin, për të hedhur poshtë këto pretendime të pabaza”, thuhet në rezolutë.
Gjithashtu thuhet se Komisioneri i Këshillit të Evropës për të Drejtat e Njeriut dhe Zyra e Komisionerit të Lartë të OKB-së për të Drejtat e Njeriut në korrik dhe gusht u bënë thirrje autoriteteve serbe të tregojnë përmbajtje, t'i japin fund shtypjes së lëvizjes studentore dhe të respektojnë të drejtat e njeriut dhe liritë akademike.
Gjithashtu thuhet se presidenti serb Aleksandar Vuçiç përdori gjuhë çnjerëzore ndaj politikanëve nga BE-ja, përfshirë anëtarët e Parlamentit Evropian, të cilët shprehën mbështetje për protestuesit.
-Pengim i drejtësisë në ndjekjen penale të atyre që janë përgjegjës për shembjen e tendës
PE-ja gjithashtu shpreh keqardhje të thellë për pengimin e drejtësisë në ndjekjen penale të atyre që janë përgjegjës për shembjen e tendës dhe dënon fushatat e shpifjes në median pro-qeveritare kundër gjyqtarëve dhe prokurorëve që punojnë për të zbatuar sundimin e ligjit.
“PE-ja dënon fuqimisht hakmarrjen e qeverisë kundër punonjësve në sektorët e arsimit dhe kulturës për mbështetjen e protestave, duke përfshirë shkurtimet e vendeve të punës, uljen e pagave, tërheqjen e fondeve për universitetet publike dhe praninë e policisë në ndërtesat universitare”, thuhet në rezolutë.
Ai u bëri thirrje autoriteteve serbe që të rivendosin menjëherë financimin e universiteteve dhe institucioneve kompetente që të sigurojnë pjesëmarrjen e papenguar të komunitetit akademik dhe kërkimor në projektet e financuara nga BE-ja.
PE dënon organizimin e "një kampi të paligjshëm në Parkun Pionirski përpara ndërtesës së Presidencës dhe zgjerimin e tij të mëvonshëm në sheshin përpara Asamblesë Kombëtare".
“PE është thellësisht i shqetësuar nga raportet e shumta se individë me të kaluar kriminale janë mobilizuar nga partia në pushtet në aktivitete kundër protestave, duke sulmuar protestuesit me piroteknikë, duke rritur kështu më tej tensionet, dhunën dhe polarizimin në vend”, thuhet në rezolutën e PE-së.
-Zbatim urgjent dhe i plotë i të gjitha rekomandimeve të OSBE-së dhe ODIHR-it
PE-ja u bëri thirrje autoriteteve serbe që të zbatojnë urgjentisht dhe plotësisht të gjitha rekomandimet e OSBE-së dhe ODIHR-it me qëllim sigurimin e zgjedhjeve të lira dhe të ndershme në Serbi, veçanërisht ato që lidhen me rishikimin e pavarur të listës së votuesve, emërimin transparent dhe pluralist të anëtarëve të Këshillit REM dhe sigurimin e aksesit të drejtë dhe të barabartë në kohën e transmetimit në RTS për të gjithë aktorët politikë.
PE-ja gjithashtu u bëri thirrje autoriteteve serbe të kryejnë një inspektim gjithëpërfshirës teknik, të sigurisë dhe plotësisht transparent të të gjitha objekteve të infrastrukturës, duke përfshirë edhe përgjatë vijës hekurudhore nga Beogradi deri në kufirin me Hungarinë, në mënyrë që të sigurohet stabiliteti i tyre strukturor, siguria dhe përputhshmëria me standardet ndërkombëtare.
PE thekson angazhimin afatgjatë ndaj perspektivës evropiane të Serbisë, por tregon se negociatat e pranimit duhet të përparojnë vetëm në bazë të përparimit të matshëm dhe të qëndrueshëm në fushat themelore, veçanërisht sundimin e ligjit, luftën kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar, pavarësinë e gjyqësorit, lirinë e medias, reformën e administratës publike, pajtueshmërinë e plotë me politikën e përbashkët të jashtme dhe të sigurisë të BE-së, duke përfshirë sanksionet kundër Rusisë.
Gjithashtu mbështet dërgimin urgjent të një misioni ad hoc faktmbledhës të BE-së në Serbi, me pjesëmarrjen e PE-së, me qëllim vlerësimin e gjendjes së demokracisë në terren, protestat e vazhdueshme, sulmet ndaj demonstruesve dhe represionin e drejtuar kundër studentëve, akademikëve, punonjësve të arsimit dhe punonjësve në sektorin publik.
PE-ja u bën thirrje zyrtarëve më të lartë evropianë të përmbahen nga bërja e deklaratave të pabaza që lavdërojnë proceset e reformave në Serbi, mirëpret tonin e ri të Presidentes së Komisionit gjatë vizitës së saj të fundit në Serbi, i cili është më i besueshëm në aspektin e problemeve të thella të Serbisë dhe performancës negative në zbatimin e reformave kyçe, vëren marrëveshjen e shpallur në lidhje me verifikimin e pavarur të listës së votuesve dhe Këshillin REM, duke theksuar se progresi vlerësohet në bazë të zbatimit të reformave.
PE u bëri thirrje gjithashtu të gjitha vendeve pjesëmarrëse në EXPO 2027 që do të marrin në konsideratë shqetësimet serioze dhe provat e korrupsionit të përhapur që lidhet me strukturat qeverisëse, si dhe mosrespektimin e standardeve themelore të ndërtimit dhe kërkesave ligjore në organizimin dhe organizimin e ekspozitës./Përshtati “Pamfleti” nga “Danas”
Lini një Përgjigje