FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Ein von der albanischen Regierung verbreiteter und von der amerikanischen Firma Blackbird AI erstellter Bericht – der Narrative gegen Jared Kushners Projekt in Zvërnec und deren Verstärkung in den sozialen Medien erfasst – kommt zu dem Schluss, dass die Beschwerden, die den Volksprotest gegen das Establishment anheizen, aufrichtig sind.
Seit drei Wochen wird Albanien von einer Welle von Protesten gegen Projekte zum Bau von Touristenresorts in der Narta-Lagune und auf der Insel Sazan erschüttert, die beide mit dem amerikanischen Geschäftsmann Jared Kushner, dem Schwiegersohn von US-Präsident Donald Trump, in Verbindung stehen.
Die Massenproteste, die nach gewaltsamen Übergriffen privater Sicherheitskräfte gegen Demonstranten auf der Baustelle des Ferienresorts in Zvërnec am 30. Mai ausbrachen, haben sich zu einer breiteren Bewegung gegen das politische Establishment in Albanien entwickelt, die sich selbst die „Flamingo-Revolution“ nennt.
Tausende von Bürgern strömten jeden Tag auf den Platz in Tirana, während in anderen Städten des Landes und in der Diaspora Dutzende kleinere Kundgebungen stattfanden.
Die Demonstranten fordern die Einstellung staatlich geförderter Projekte, darunter strategische Investitionen in Naturschutzgebiete, sowie den Rücktritt von Premierminister Edi Rama, dem sie Korruption und eine Reihe von Skandalen vorwerfen. Auch Oppositionsführer Sali Berisha, gegen den die Staatsanwaltschaft wegen Korruption und Geldwäsche ermittelt, wird zur Rechenschaft gezogen. „Rama ins Gefängnis, Berisha ins Gefängnis“ ist zum Hauptslogan der Proteste geworden.
Premierminister Edi Rama hat die Forderungen der Protestierenden zurückgewiesen und erklärt, solange er im Amt sei, werde das Kushner-Resortprojekt fortgesetzt. Er und Vertreter der Sozialistischen Partei argumentierten, die Bewegung werde von externen Akteuren, darunter Griechenland und Iran, instrumentalisiert.
Zur Untermauerung dieser Behauptungen hat die Regierung in diplomatischen Kreisen einen Bericht des amerikanischen Unternehmens Blackbird AI zirkulieren lassen, der die Verbreitung von Narrativen gegen Kushners Projekt in Zvërnec in sozialen Netzwerken und deren mögliche Verstärkung durch koordinierte Akteure analysiert.
Im Gegensatz zu den öffentlichen Äußerungen der Regierung räumt der Bericht ein, dass die den Protesten zugrunde liegenden Missstände „legitim“ seien und behauptet nicht, dass die Kundgebungswelle von ausländischen Akteuren angezettelt werde. Er betont jedoch, dass ihre Resonanz in den sozialen Medien von amerikanischen Netzwerken, die sich gegen die Trump-Administration stellen, und von solchen mit Verbindungen zur russischen Regierung verstärkt worden sei.
“Pjesa më e madhe e aktivitetit negativ të lidhur me zhvillimin e resortit Kushner–Trump ndodhi në platformën X, e nxitur kryesisht nga aktorë me bazë në SHBA, të lidhur me kampin anti-Trump dhe Partinë Demokratike, të cilët e shfrytëzuan këtë çështje për të avancuar narrativat e tyre politike dhe për ta zgjeruar jehonën e saj përtej audiencës vendase”, shkruan raporti.
“Më pas, aktorë të lidhur me shtetin rus i amplifikuan këto narrativa, me gjasë për të thelluar ndarjet ekzistuese dhe për të forcuar kundërshtimin ndaj projektit”, shton raporti.
Amplifikimi nga aktorët anti-Trump
Një grup investitorësh të lidhur me Jared Kushner kanë propozuar ndërtimin e një resorti masiv në zonën e mbrojtur të Zvërnecit dhe në ishullin e Sazanit, një projekt që, sipas qeverisë shqiptare, kap vlerën e 4 miliardë dollarëve.
Projekti është kundërshtuar nga aktivistët mjedisorë, të cilët argumentojnë se ndërtimi në Lagunën e Nartës përbën një kërcënim për monumentet natyrore dhe për specie të ndryshme kafshësh e shpendësh, përfshirë flamingot, të cilat janë kthyer në simbol të protestës.
Kundër projektit janë shprehur edhe banorët e Zvërnecit, të cilët pretendojnë se resorti është planifikuar të ndërtohet mbi toka që u përkasin atyre dhe që, sipas tyre, janë tjetërsuar në mënyrë të paligjshme nga individë të lidhur me krimin e organizuar, të cilët po hetohen nga SPAK për pastrim parash dhe trafik ndërkombëtar narkotikësh.
Blackbird AI është një platformë që analizon narrativat që qarkullojnë në rrjetet sociale, duke përdorur inteligjencën artificiale për të identifikuar kërcënime dhe mundësi për klientë qeveritarë dhe kompani private.
Sipas kompanisë, raporti i përpiluar prej saj synon të ofrojë një pasqyrë të narrativave kundërshtuese që lidhen me projektin e propozuar prej 4 miliardë dollarësh të Jared Kushner në Zvërnec gjatë periudhës 22 maj – 9 qershor, në platformat X, Telegram, TikTok, Reddit dhe në mediat online.
Raporti i Blackbird AI argumenton se polemikat rreth resortit Kushner–Trump u transformuan nga një debat lokal, i lidhur me shqetësimet për qeverisjen dhe mjedisin, në një çështje me profil të lartë politik ndërkombëtar, e nxitur kryesisht nga aktorë amerikanë anti-Trump dhe e amplifikuar më pas nga rrjete të lidhura me shtetin rus.
Sipas raportit, toni dominues i diskutimit ishte armiqësor ndaj projektit, ndërsa narrativat kryesore shënjestronin fillimisht Kushnerin përmes retorikës konspirative, denigruese dhe antisemite, përpara se ta zhvendosnin fokusin te qeveria shqiptare.
“Angazhimi në rrjetet sociale u rrit në mënyrë dramatike kur aktorë me ndikim anti-Trump e amplifikuan debatin”, shkruan Blackbird AI. “Përfshirja e tyre e zgjeroi çështjen përtej Shqipërisë dhe e transformoi atë në një përplasje më të gjerë politike rreth Trumpit, akuzave për korrupsion, Izraelit dhe ndikimit të elitave”, shton raporti.
Sipas Blackbird AI, volumi i postimeve në rrjetet sociale u rrit ndjeshëm më 2–3 qershor dhe sërish më 6 qershor, si rezultat i amplifikimit të debatit nga figura amerikane anti-Trump, përfshirë Hunter Biden, djalin e ish-presidentit amerikan Joe Biden, si dhe nga përmbajtje të publikuara në gjuhën shqipe në TikTok.
Influenca malinje e huaj
Raporti i Blackbird AI bazohet në analizën e 879,067 postimeve në rrjetet sociale nga 222,854 autorë të ndryshëm, të cilat kanë gjeneruar rreth 3,2 milionë ndërveprime në katër platforma – Reddit, X, Telegram dhe TikTok – si dhe në media të ndryshme online.
Nga kjo masë prej qindra mijëra postimesh, Blackbird AI thotë se ka identifikuar shtatë postime ose diskutime të amplifikuara nga ekosistemi informativ i lidhur me qeverinë ruse, përfshirë llogari anonime që shfaqin shenja koordinimi.
Kompania sjell si shembull një postim të publikuar më 2 qershor nga llogaria në X me emrin @Iranwarupdate, i cili, sipas raportit, u amplifikua brenda 20 minutash nga një rrjet llogarish që promovojnë narrativa në përputhje me interesat e shtetit rus. Sipas kompanisë amerikane, megjithëse mesazhi ishte formuluar në gjuhë neutrale, ai synonte të nxiste dyshime dhe të inkurajonte audiencën të vinte në pikëpyetje motivet që qëndronin pas projektit. Postimi u pasua nga një valë ripostimesh pothuajse identike, të cilat krijuan përshtypjen e një shqetësimi të gjerë publik, ndonëse buronin nga një rrjet i përqendruar llogarish. Ky proces amplifikimi, sipas Blackbird AI, vazhdoi në disa valë të njëpasnjëshme, duke e mbajtur narrativën të dukshme deri më 4 qershor.
Megjithatë, raporti jep pak detaje mbi ndikimin real që kanë pasur këto diskutime të amplifikuara ose mbi shkallën e ndikimit të aktorëve që, sipas kompanisë, shpërndanin narrativa të lidhura me Rusinë.
Ndërhyrja greke?
Një nga pretendimet e qeverisë shqiptare për protestat popullore kundër projektit të Jared Kushner në Zvërnec ka qenë se ato janë nxitur nga Greqia, për shkak të konkurrencës në sektorin e turizmit mes dy vendeve.
Raporti i Blackbird AI analizon postimet në gjuhën greke që përmendin projektin, por nuk vendos asnjë lidhje mes tyre dhe protestuesve në rrugët e Shqipërisë.
Sipas raportit, postimet në gjuhën greke përbëjnë më pak se 1 për qind të përmbajtjeve të identifikuara si pjesë e narrativave kundër resortit. Nga këto, kompania pretendon se rreth 20 për qind shpërndahen nga llogari që publikojnë shpesh qëndrime ose narrativa të lidhura me shtetin rus.
“Aktiviteti u përqendrua në një periudhë prej rreth 10 ditësh, çka përputhet më shumë me amplifikimin e zhvillimeve konkrete (bllokimin e llogarive bankare nga SPAK, deklaratat e Ramës dhe vetë protestat) sesa me një fushatë të planifikuar dhe të ushqyer gradualisht nga aktorë të caktuar”, shkruan raporti.
„Die Autorenschaft war ideologisch breit gefächert; Gruppen, die normalerweise gegensätzlichen Lagern angehören – von der extremen Rechten und Nationalisten bis hin zur Linken und Umweltaktivisten – waren sich nur in ihrer Ablehnung des Projekts einig“, so das Fazit des Berichts. /BIRN
Reporter eshte e financuar nga Soros! Shihni e beni juve qe perhapni llafet e tyre qe duan te mbeshtesin lidhjerin mik te Soros!