FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Albania is entering a rapid cycle of depopulation. While the young population is rapidly declining, on the other hand, youth emigration is further strengthening, rather than decreasing. The population in the 0-29 age group was around 1 million 365 thousand people in 2011, but in 2024 it fell to 764 thousand people, with a contraction of 44%. On the other hand, from 2015 to 2020, net emigration (emigration minus arrivals) was around -16 thousand people per year, 80% of them young people, while from 2020 to 2025 this indicator is on average -34.5 thousand per year.
Youth emigration has more than doubled since the pandemic, as no policy is able to stop the drain that is eroding the economy and the future from the roots. How is emigration affecting the economy, production and prices and what experts advise
Albania is experiencing a paradoxical and dangerous cycle of emigration. Although the country has fewer and fewer young people, they have been leaving with greater intensity in recent years.
These developments are creating a vicious cycle of population decline, increased emigration, and accelerated population decline.
The population in the 0-29 age group was around 1 million 365 thousand people in 2011, but in 2024 there were only 764 thousand people in this age group, a contraction of 44%.
From 2015 to 2020, net emigration (emigrations minus arrivals) was around -16 thousand people per year, according to INSTAT.
Most of them are young. Negative net migration worsened after the pandemic. In 2021, net migration was negative by -32,000, the same in 2022. In 2023 it reached -43.7 thousand and in 2024 over 28.8 thousand.
The latest Eurostat data revealed that in 2023, around 75 thousand residence permits were issued to Albanian citizens from EU countries. A year earlier, 79.2 thousand residence permits were issued for the first time.
These are the highest levels since 2010, indicating an acceleration in immigration rates after the pandemic.
A total of 154,000 residence permits were granted for the first time in 2022-2023. Given that a large portion of those who fled are on employment contracts, especially in countries like Germany, the granting of permits is faster than in the past, when Albanian citizens entered EU countries without documents.
The 18–34 age group accounted for about 80% of young Albanian immigrants, according to Eurostat.
Data show that the per capita emigration rate has increased, not only in absolute figures, but also as a percentage of the active population.
Albania is at a stage where the youth group is rapidly shrinking and, on the other hand, those who remain are increasingly motivated to flee.
Ilir Gëdeshi, profesor i cili prej vitesh studion zhvillimet demografike në vend, thotë se në afat të gjatë, emigracioni në numër do të ulet për shkak se do të ketë më pak njerëz për të ikur, por në krahasim me popullsinë e mbetur, flukset janë shumë të larta.
Sipas tij, pa ndërhyrje të menjëhershme në formë politikash gjithëpërfshirëse që frenojnë ikjet dhe nxisin kthimet, vendi rrezikon një krizë strukturore afatgjatë të forcës punëtore, produktivitetit dhe sistemit të pensioneve.
Sot nuk ikin vetëm të rinjtë e papunë apo pa perspektivë si para një dekade, por ikin studentët më të mirë, profesionistët e rinj të shëndetësisë, IT-së dhe zanatçinj të kualifikuar.
Pandemia intensifikoi ndjenjën e pasigurisë dhe e bëri më të dukshme pabarazinë sociale dhe mungesën e perspektivës.
Nga ana tjetër, programet e BE-së (si punësimi sezonal, vizat studentore, marrëveshja me Gjermaninë) kanë hapur më shumë rrugë të ligjshme.
Emigracioni lartë ka krijuar edhe efekt psikologjik. Të rinjtë ndihen të paktë në një shoqëri të plakur e të zbrazur dhe janë më motivuar për t’u larguar.
Efektet në tregun e punës dhe në çmime
Forca aktive e punës (pjesa që punon ose kërkon punë) ka rënë, dhe nga ana tjetër, numri i vendeve të lira të punës është rritur.
Në pesë vitet e fundit, bizneset raportojnë mungesa të mëdha me punonjës në bujqësi, ndërtim, turizëm, shërbime, tregti, etj. Bizneset raportojnë vështirësi në rekrutim, jo vetëm për arsye pagash, por sepse nuk ka kandidatë.
Emigracioni ka krijuar një hendek demografik në tregun e punës, që nuk mbushet as me rritje pagash dhe as me trajnime të shkurtra.
Të dhënat zyrtare tregojnë se mbi 53% e të punësuarve në bujqësi janë mbi moshën 50 vjeç dhe të rinjtë nuk e trashëgojnë punën.
Rënia e forcës punëtore ka çuar në ulje të sipërfaqeve të mbjella, sidomos në fruta-perime në fermat familjare dhe rritje të varësisë nga importet ushqimore.
Të dhënat e INSTAT tregojnë që deficiti tregtar në ushqime është rritur me 23% që prej 2020-s. Ulja e prodhimit vendas ka krijuar mungesa relative në treg.
Importet zëvendësuese janë më të shtrenjta. Prodhuesit vendas përballen me kosto më të larta për punonjësit, ndërsa produktiviteti bie.
Në vitin 2024, Shqipëria u rendit për herë të parë mbi mesataren e BE-së për çmimet e ushqimeve (102.4% e mesatares së BE-së sipas Eurostat).
Në 2023, çmimet e ushqimeve ishin sa 89,8% të mesatares së BE-së, nga 66,8% në 2014.
Ndërkohë, PBB për frymë në Shqipëri mbetet vetëm 35% e mesatares së BE-së. Konsumatorët paguajnë shumë më tepër për mallra bazë (ushqim, transport, energji).
Studimet e FMN-së tregojnë se emigracioni e përshpejton rritjen e çmimeve, sepse ul ofertën dhe shtrembëron ekuilibrin prodhim–konsum.
Emigracioni zvogëlon ofertën e brendshme, si në rastin tonë, ndërsa konsumi po rritet nga vizitorët e huaj gjithnjë e më të shumtë në numër.
Këto zhvillime kanë rritur varësinë nga importet e kushtueshme dhe ulur konkurrencën lokale, pasi bizneset e mbetura dominojnë tregun.
From 2015–2025, the price index for food and non-alcoholic beverages increased by 67%, ranking 10th among 40 European countries. Domestic producers face high input costs, while agricultural subsidies are lacking.
This forces domestic producers to increase product prices, weakening domestic competition against imported goods.
Agricultural production fell by 1.1% in 2024 from -1.8 in 2023.
The agricultural sector employed 32.2% of the total workforce. More detailed data show that agriculture is on a downward trajectory mainly due to negative developments in family farms, where there is a strong contraction of the livestock sector.
In the last decade, the number of animals for milk and meat has almost halved due to the bankruptcy of small farms.
The decline in the rural population and its aging have led to the disappearance of small family farms with livestock. For the same reasons, agricultural production in the fields has also declined.
Family farms for self-consumption are in constant bankruptcy due to the shrinking and aging population in the countryside.
Agricultural production is being organized in the form of greenhouse businesses for export. Due to this transition, farmers who produced for self-consumption have now become consumers, driving the growth of agricultural imports from abroad.
In small municipalities, there are almost no farmers' markets anymore.
Albanian families spend 39.7% of their budget on food, compared to the European average of only 13%./Monitor
Lini një Përgjigje