FLASH
Shkruar nga Pamfleti
The Assembly has introduced for voting in the plenary session scheduled for July 13 two draft laws initiated by the socialist majority, which are related to the verification of the figure of politicians in relation to their past in communism.
The draft laws foresee changes in the law "On guaranteeing the integrity of persons who are elected, appointed or exercise public functions", known as the decriminalization law, as well as in the law on political parties.
In the first case, the removal of the mandate of the deputy is foreseen for the persons who are verified by the Authority for Information on the Documents of the former State Security, AIDSSH, that they were collaborators of the notorious former Security, and in the second case, these persons are prohibited from being leaders of a political party.
Both initiatives belong to the Socialist Party and were submitted to the Assembly last year, after AIDSSH informed the Assembly that an anonymous email had raised suspicions that a senior politician with the initials IM had been an associate of the former Security.
The Dossier Authority requested at that time the right to verify the figures of high officials who had received a "certificate of purity" from two commissions set up in the years after the fall of communism, "Mezini" and "Bezhani".
Former president Ilir Meta, currently chairman of the Freedom Party, rejected the accusations and called the initiative a political attack, opening a legal battle with AIDSSH.
Despite the criticism that it was being used as a political instrument to attack opposition figures, the Assembly approved in October 2022 the change in the Law of Authority, allowing the reopening of the files of the "Mezini", "Bezhani" commissions, from whose verification Meta had emerged " clean".
Meta did not respond to BIRN's request for comment on whether he saw himself as a political target of these legal initiatives, which are expected to be approved soon.
Since the opening of the road for the reconfirmation of the certificates given by the commissions set up after the fall of communism, the Dossier Authority does not yet have a public answer on the involvement or not of Meta or politicians and other high officials.
But the president Gentiana Sula submitted in June to the Assembly a report on the verifications made, which was classified as a state secret, which according to her, had to do with "written correspondence with the State Information Service".
"From the verifications that we have done, some candidates appearing in the Security documents, about 3% of them have been 'cleaned' by the Mezini-Bezhani commissions," said Sula while reporting to the Assembly.
In the same meeting, the Laws Committee decided to officially request the verification of the members of the Assembly if they were collaborators of the former Security, based on a list of names without clear criteria.
Meanwhile, the two new draft laws that are expected to be approved will ban the political career of persons who had a connection with the former Security of the communist dictatorship of Enver Hoxha 1944-1991.
Në ligjin e dekriminalizimit parashikohet se: “nuk mund të kandidojnë dhe as të zgjidhen deputetë në Kuvendin e Shqipërisë, kryetar bashkie apo këshilltar në këshillin bashkiak, dhe në çdo rast nuk mund të marrin një funksion me votim nga Kuvendi, përfshirë funksionin e Kryeministrit apo anëtarit të Këshillit të Ministrave, apo me votim nga këshillat bashkiakë ose të qarkut, personat të cilët provohen nga Autoriteti për Informimin mbi Dokumentet e ish-Sigurimit të Shtetit, se kanë qenë anëtarë, bashkëpunëtorë ose të favorizuar të ish-Sigurimit të Shtetit”.
Sipas propozimeve të PS-së, verifikimit do t'i nënshtrohen edhe personat që janë aktualisht në pozicione të tilla, pavarësisht nëse e kanë apo jo një certifikatë pastërtie nga komisionet “Bezhani” apo “Mezini”.
Ndërsa në ndryshimet që do të bëhen në ligjin “Për partitë politike” parashikohet ndalimi i zgjedhjes si kryetar i një partie politike i personave që kanë pasur lidhje me ish-Sigurimin.
“Nëse Komisioni Qendror i Zgjedhjeve vërteton se kryetari i një partie politike ndodhet në kushtet e ndalimit i kërkon partisë politike shkarkimin e kryetarit dhe zgjedhjen e një kryetari të ri brenda 2 muajve nga konstatimi,” thuhet në relacionin e këtij projektligji.
Në axhendën e Kuvendit është përfshirë dhe një projektligj i tretë që lidhet me lustracionin me nismëtar deputetin Oerd Bylykbashi dhe një grup prej 28 deputetësh të opozitës.
Projektligji “Për pastërtinë e figurës së funksionarit dhe të zyrtarit publik” ka si qëllim ndalimin për t'u zgjedhur apo emëruar dhe largimin nga funksionet aktuale publike të funksionarëve të lartë të regjimit komunist dhe bashkëpunëtorëve të ish-Sigurimit.
Sipas propozimeve në këtë projektligj, synohet një lustracion i përgjithshëm ku përfshihet ndalimi i detyrave publike për të gjithë individët me funksione të larta politike në sistemin komunist, duke filluar nga Byroja politike dhe deri te instrumentet e represionit institucional që regjimi komunist kishte, ku përfshihet Ministria e Brendshme, Sigurimi i Shtetit, Policia, Prokuroria, gjykata dhe hetuesia dhe gjithashtu bashkëpunëtorët e ish-sigurimit.
In more than 3 decades after the fall of the communist system, Albania has not managed to carry out a full lustration and punish past crimes despite several legal initiatives. The last law on lustration was approved by the parliament in 2008 and then repealed by the Constitutional Court after the lawsuit of the Socialist Party./ BIRN
Lini një Përgjigje