FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Homage to the great reformer of Albanian education: MIRASH IVANAJ (March 12, 1891 – September 22, 1953), on the occasion of Teacher's Day.
- "Did you get it, did you get it"?
– “No, sir, what do I have to say?”
– “You are sentenced to 7 years in prison”!
– “What have I been sentenced for, sir?”
– “For agitation and propaganda against the popular government.”
– "When I first came from Turkey, I didn't talk to anyone, except for my educational work."
– "But with that thought you came from there to do propaganda."
– “Why are there laws in the world, sir, that punish thought?”
– “Shut your mouth because you are condemned”!
With these dialogues, part of the Bolshevik farce, the regime sentenced the chief reformer of national education, Mirash Ivanaj, to 7 years of imprisonment…! The miserable life and the very hard work in prison as a translator, brought about the rapid degradation of Mirash Ivanaj's health. One day, in the house of suffering, according to the memoirs of Jakov Miles, Mehmet Shehu came with Bedri Spahiu. In the translation room, they also met Mirash Ivanaj. The old man respectfully stood up:
– “I believe that during your time in prison, you will have revised your views,” said Bedri Spahiu, then Minister of Education.
– “Not my views, but my beliefs,” Mirashi corrected. “To tell you the truth: I haven't changed any of them.”
– “Then you are nothing but a stupid old man,” Mehmet Shehu blurted out.
– "I am a thinker and a democrat who, even if I could go back in life, would follow the same path."
A few weeks before his release from prison, he sent a letter to the warden asking him to keep him in prison, as he had nowhere to go and no income to live on. But, exhausted by the hard work and terrible prison conditions, on September 22, 1953, 12 days before the end of his sentence, he closed his eyes for good.
He died in a Tirana hospital, after a simple surgical intervention, at the age of 62. Fellow patient Ibrahim Hasnai, as well as the hospital's former laboratory technician, Enis Boletini, say that it was learned at the hospital that Mirash Ivanaj's body was in the Anatomy auditorium of the Faculty of Medicine, for an experiment and teaching demonstration. By the tragic irony of fate, he served Albanian education even in his death.
Ten years later, in 1963, when Nikolla Ivanaj's relatives removed him from the place where they had thrown him, to bury him humanely in the Sharra cemetery, they found him thrown into a pit without a name, without a coffin, face down, like a prisoner who is being sentenced again after death.
Who was Mirash Ivanaj?
I lindur në Podgoricë, rridhte nga një familje patriotike prej viseve shqiptare të Malit të Zi. Intelektual klasi dhe patriot i vendit te tij. Shkrimtar, eseist, mësues, publicist, humanist…! I laruar në Romë për Filozofi dhe Jurisprudencë, Ivanaj ishte edhe një poliglot me plot 7 gjuhë të “gjalla” dhe tre të “vdekura”.
Megjithëse ishte admirues i Zogut, ai ishte kritik i gjendjes mjerane të arsimit shqiptar. E pranoi me dëshirë ofertën e Mbretit Zog, për të reformuar arsimin shqiptar. Mori portofolin e ministrit të Arsimit, në vitin 1933, (pas vdekjes së Hilë Mosit) në qeverinë e Pandeli Evangjelit. Madhështia intelektuale, patriotizmi i nivelit më të lartë dhe gjendja mjerane e arsimit shqiptar në vitet 30’ ishin “nxitësit” e Ligjit Ivanaj…!
Në shtator të vitit 1934, paraqiti ligjin e ri për arsimin, duke e bërë 5-vjeçaren fillore arsim të detyruar. Krijoi gjithashtu institute edukuese dytësore të ndryshme. “Ligji i Arsimit”, ose siç u bë i njohur si “Ligji Ivanaj”, ishte ligji më i rëndësishëm e më i plotë i periudhës së qeverisë Evangjeli.
Qëllimi i reformës së Ministrit Ivanaj, ishte që shkolla shqipe të kishte karakteristikat dhe fizionominë e saj, të ishte laike, shtetërore, kombëtare e demokratike, me tekste bashkëkohore të ngjashme me shkollat e perëndimit dhe të edukonte e orientonte në atë drejtim brezin e ri. Këto ide kërkoi të sanksionoheshin me ligj dhe në shumë raste ia arriti qëllimit edhe për shtetëzimin e shkollave private, veçanërisht ato italiane dhe greke.
“…Shkolla jonë, duhet të japë edukatë qytetare e laike, sepse qëllimi i shkollës është të formojë qytetarë të lirë, me edukatë dhe formim shkencor e teknik bashkëkohor…”. (Ky fragment i shkurtër është shkëputur nga fjala e mbajtur prej Mirash Ivanajt, si ministër i Arsimit kombëtar, në Parlamentin shqiptar, me 10 prill 1933)
Më 30 gusht 1935 dha dorëheqjen në shenjë proteste pasi Gjykata e Hagës detyroi qeverinë shqiptare, që të moderonte politikat e saj ndaj shkollave minoritare. Emërohet kryetar i Këshillit të Shtetit dhe këshilltar i Mbretit Zog, deri më 7 prill 1939. Ishte absolutisht kundër pushtimit fashist të Shqipërisë dhe bashkë me miqtë e tij, Safet Butka dhe Qemal Butka, mobilizoi studentët shqiptarë në protestat kundër pushtimit.
U largua nga Shqipëria drejt Turqisë në vitin 1939, duke refuzuar pushtimin fashist të vendit. Ai u largua nga atdheu bashkë me vëllain, Martin Ivanaj, jurist i shquar, kryetar i Gjykatës së Diktimit, si dhe miqtë e tij, arkitektin Qemal Butka dhe filozofin Branko Merxhani, si një refuzim ndaj pushtimit Italian të Shqipërisë dhe si një shpëtim për jetën e tyre.
E ka shpjeguar vetë këtë mërgim në ditarin e jashtëzakonshëm “Na, që shpëtimin e gjetëm në t’ikun”…! Kthehet në Shqipëri në tetor 1945, i kërkuar edhe nga Gjergj Kokoshi dhe i bindur që nuk kishte asnjë mëkat mbi shpinë.
The higher authorities asked him to declare his candidacy for deputy on behalf of the Democratic Front, which he refused. He worked at the Pedagogical School of Tirana from November 1945 until May 15, 1946, when he was arrested as an "agent of the British".
What was Mirash Ivanaj's sin?
The only "sin"... was cutting off the scholarship on February 6, 1934, at the time he was Minister of Education, to the recalcitrant student, Enver Hoxha...! It is said that when Mirash Ivanaj returned to Albania, he was received by Enver Hoxha himself, who in his biting style said to him: "Look how we are waiting for you... not like you who took away my scholarship."
He could have stayed in Turkey. But he came to make Albania… and was sentenced by the court of provincial tinsmiths and rascals. In this way, Albania lost the “iron minister” of Albanian Education, as the prominent scholar Lazer Radi called him. Undoubtedly the greatest Minister of Education in the 113-year history of the Albanian state.
Ironically, at that time, the Minister of Education was one of the executioners of the post-war trials... Bedri Spahiu. Mirash Ivanaj was killed... and Bedri Spahiu "reformed" education... and the "freedom-loving" and "education-loving" people had "sang" about this criminal:
"Enemies tremble"
Like a mouse.
"Bedri Spahiu judges them"
One of these "enemies" was Mirash Ivanaj... and his "crime" was because he loved Albania...! / Memorie.al
Lavdi patriotit erudit! ???????? Mjerim I Shqiperise sot me kryetar Akademie mostren antishqiptare gjinushi, e per plehra- ministrat e parine antishqiptare prej 30 vjetesh, me mostra SALI, EDVIN, godo, nano, meta, majko, ruçi, veliaj, topallica, basha, ceka, ruli, patozi, imami...begaj.... merobaze, çupi, koranfevzo....etjetj qelbesira