FLASH
Shkruar nga Pamfleti
In district 12 of the city of Durrës, Zenel Zani opens the iron door of the building severely damaged by the earthquake of November 26, 2019, while complaining that nothing has changed in four years.
"We are thinking of connecting water and electricity ourselves and returning to our homes. It is dangerous, but if we are evicted from where we are renting, we would rather live here," he said.
The pensioner lived before the earthquake on the fifth floor of building no. 15, which is located very close to the city's agro-food market, together with his wife.
After the earthquake, he settled in a rented apartment near the "Train Station", but due to problems with the rent bonus, he is thinking of returning to the unrepaired building.
"Here, everything is like the first day of the earthquake, even worse that the cables and watches were stolen, that we would have returned here in time," complains the pensioner.
Four years after the devastating earthquake of November 26, the consequences are still felt by thousands of families who were affected by the natural disaster. According to the municipality's data, 2,500 families continue to appear on the list of those treated with rent bonus, as their apartments have not been returned to habitable condition. But bonus payments have been blocked for months.
"In March of 2023, these 2,500 families were treated for the last time with rental bonus and then no distribution was made," said the Municipality of Durrës in a response to BIRN.
Waiting for the bonus
Since the earthquake, the families have faced delays in the distribution of the rental bonus, but this time the wait has exceeded all limits.
"Every day I go to the municipal office, I ask the information office if the bonus has passed, I was there today as well, but nothing, nothing," said Zani.
The municipality justified itself that the bonus payments had been stopped because the funds had not been made available by the central government.
"The Municipality of Durrës has requested funds for subsidizing the rent for the families affected by the earthquake to the Ministry of Finance and Economy with the letter 30/4 dated 18.07.2023 and has not received any response on the continuation of the payment of funds," declared the Municipality.
The non-payment of the rental bonus has created endless economic hardship for families affected by the earthquake. Many of them, unable to afford the rents without the help of the bonus, have returned to live in the unrepaired buildings, or which are being repaired.
In the district number 17 of Durrës, in the building located near the old people's asylum, the damaged building with damage level DS2, continues to be the same as on the first day after the earthquake. The walls in the courtyards of the palace are damaged, in some places the bricks are clearly missing and other parts are stripped of plaster.
Fadil Kaloçi, banor i këtij pallati është kthyer të jetojë aty edhe pse nuk e fsheh frikën veçanërisht në ditë me mot të trazuar me erë dhe shi.
“Po shikojeni vetë. Asgjë nuk është bërë nga jashtë. Kemi frikë dhe nga era, mos shkëputet ndonjë tullë nga katet e dëmtuara më shumë dhe na merr jetën, por ç'të bëjmë, këta nuk thonë asgjë se kur do të bëjnë riparimet e pallatit,” tha Kaloçi.
Pavarësisht rrezikut, burri që jeton në një nga apartamentet e pallatit me katër familjarët e tij, nuk është zhgënjyer me vendimin për t'u rikthyer në shtëpinë e tij.
“Bonusi një muaj jepej tre, katër jo. Shtëpia që mora me qira në zonën e plazhit nuk përballohej se u rrit çmimi,” tha ai.
“As u mendova dy herë, mora ato pesë lekë që na dhanë për riparime të brendshme …ndaj bëra ç ‘munda dhe futa kokën brenda,” shtoi ai.
Familjet që mbeten në pritje të riparimeve të dëmeve për shtëpitë e tyre apo që presin kalimin e këstit të bonusit të qirasë, kanë provuar gjithçka që nga letrat pa fund për autoritetet, kërkesat institucionale dhe protestat, por zgjidhjet duken të largëta.
“Këta u tallën me ne. Fillimisht e përcaktuan pallatin si DS3, më pas thanë do shembet se kishte rrezik, pastaj thanë që do riparohet se është me dëm DS4, por deri më tani, ja shikoje, asgjë nuk është bërë”, tregoi Zenel Zani për BIRN.
Veç dëmtimit nga tërmeti, pallati ku ai jetonte u përball me bastisjet dhe vjedhjet.
“Ne mblidhemi çdo mëngjes këtu, se kemi djersën e një jete të shkuar dëm. Por, s'kemi mundësi që të bëjmë asgjë, se nuk na ka ngelur asgjë. Mblodhëm ca lekë dhe bëmë një derë hekuri në katin e parë që të shpëtonim plaçkat se kabujt, sahatet i vodhën të gjitha”, ankohet Zani.
Katër vjet pa plan e projekt
Shumë pallate të dëmtuara nga tërmeti i katër viteve më parë kanë mbetur jashtë planeve dhe projekteve të bashkisë për riparim, për të cilat bashkia e qytetit bregdetar tha se mbetet në pritje të fondeve për projektim.
Sipas Bashkisë, 83 pallate me shkallë dëmi DS4 janë në pritje të fondeve për projektimin, ndërsa 6 objekte të tjera DS4 mbeten në pritje të financimit për riforcimin e strukturave. Në proces rikonstruksioni, sipas Bashkisë së Durrësit janë 73 pallate të vlerësuara si DS4 dhe 101 shtëpi individuale me të njëjtën shkallë dëmi.
Në lagjen me numër 18 të qytetit, në një pallat nëntë katësh klasifikuar me dëme DS4, punimet e riparimit kanë një vit që kanë nisur, por ende nuk kanë përfunduar. 15 familje janë rikthyer në pallatin me numër 19/659 dhe pse pallati është ende një kantier ndërtimi.
“Pallati nisi të riparohej, por veç skelave dhe punimeve në tre katet e para, asgjë nuk po shihet. Ngrejmë zërin për të ditur se çfarë do bëhet më tej, asgjë nuk shohim të ndryshojë,” tha Mersin Disha, një nga banorët e pallatit për BIRN.
Mosmarrja e bonusit të qirasë prej shumë kohësh bëri që banorët të riktheheshin në banesat e tyre. “Bonusi gjithmonë ka pasur vonesa, asnjë herë nuk është dhënë në kohë, ndaj ne jemi rikthyer dhe pse punimet ende nuk kanë përfunduar”, tha Disha.
The risk increases
Forced return of residents to damaged buildings is considered extremely dangerous by construction engineers. Especially problematic are the objects determined by the in-depth actexpertise with damage level DS4, with damage to more than 2/3 of the building surface or that have suffered severe structural damage. According to construction experts, over the years and without timely intervention, these buildings are always more and more dangerous.
"Severe structural damage, significantly reducing stability, may risk the collapse of the remaining part of the building, as a result of the self-weight of the structural elements or even possible seismic oscillations," said Alban Uka, civil engineer, to BIRN.
According to him, atmospheric factors affect the damaged objects, reducing the resistance of the structures.
"Atmospheric factors can mainly affect the increase of moisture in the object, the creation of pores or corrosion in certain elements, and consequently the reduction of the resistance of reinforced concrete structures", said Uka.
According to him, the time factor is very important in the stability of an object after receiving blows.
The most endangered parts, in case of severe structural damage or cracks in the supporting structure of an object, include columns, beams, floor slabs or internal staircase ramps. The engineer says that the intervention in these constructions should be immediate.
"The risk is present throughout the period of the facility's stay in a damaged state, as intervention in the reconstruction of the facility must be immediate, according to the degree of damage," he concluded. / BIRN
Lini një Përgjigje