FLASH
Shkruar nga Dashnor Kaloçi
Recalling, analyzing and reflecting later on all that happened at the Tirana Conference in April 1956, it is said that Enver Hoxha understood very clearly that; “the privileges of the Bloc”, “the low level of the people’s welfare”, “the rehabilitation of the figure of Koci Xoxe”, or “the cult of the individual”, etc., were simply a facade behind which those who openly stood up during the proceedings of the conference were hiding, or that those who were hiding behind them (such as the Yugoslav embassy in Tirana, etc.), he was very convinced that everything had to do with and aimed at his position at the head of the Albanian People’s Party. While all this can be taken as true, at least hypothetically, in reality his position was seriously endangered in 1961, after deep contradictions and the breakdown of official relations with the Soviet Union led by Nikita Khrushchev.
Somewhere towards the end of that year, at one of the Warsaw Pact meetings held in Moscow, where all the first secretaries of the Parties and the prime ministers of the member countries of that Eastern European military pact, to which Albania had adhered since its creation, were invited, on May 14, 1955, as soon as he took the floor and welcomed all those present, Nikita Khrushchev said: "Where are Enver Hoxha and Mehmet Shehu, why haven't they come here today, or were they afraid?! Strange...they fly like eagles, but we have plenty of eagles like those two in the Caucasus, who cry out all day..."!
Colonel Edip Ohri, former commander of the Albanian Air Force for years (and deputy of the People's Assembly in several legislatures), present at that meeting, in one of the public testimonies (for the author of this article), in 2003, testified that Khrushchev's speech caused hilarity in the hall and as the senior Albanian military officers who were there as part of the delegation stood up and were leaving, Khrushchev added: "I am very confident that the Albanian General Staff, most of whom have studied and graduated from our schools and academies, will never allow this adventure of leading Tirana, with Hoxha and Shehu at the head"!
According to Edip Ohri, at that Warsaw Treaty meeting that was held with the highest political representation of the member countries, Nikita Khrushchev, no more and no less, openly called on the Albanian military to overthrow Enver Hoxha! Something that not only did not happen and was never attempted afterwards, but Enver Hoxha further strengthened his positions at the head of the Party of Labor of Albania and as Commander-in-Chief of the Armed Forces. Even boasting and boasting that he had triumphed and won against the Soviet revisionists, led by Nikita Khrushchev, who "betrayed Marxism-Leninism and sold himself for five cents to imperialism"!
As is already known, from that time onwards, until his death in April 1985, Enver Hoxha's position at the head of the Albanian People's Party and also those who descended from him (Commander-in-Chief of the Armed Forces, Chairman of the Democratic Front, etc.), not only was never endangered, but he (Enver) had time to replace most of the Politburo and the government, and to leave his heir at the head of the Party and the State. But, until that day came, (i.e. his natural death and the leaving of the heir), he had to "take great care", of position no. 2, i.e. of the one who would leave the "reins" of the Party and the State, as well as his family.
At least until 1974-75, the position of No. 2, or more precisely that of his heir, was aimed at by three people; Beqir Balluku, Hysni Kapo and Mehmet Shehu, whom, with his paranoia, Enver kept at an equal distance. But precisely at that time, when Beqir Balluku, who was considered one of his most loyal collaborators, had further strengthened his position as No. 2 in the country, (thanks to the great popularity he enjoyed in Tirana and the surrounding areas where he had also had his greatest activity, during the war period), Enver Hoxha struck and physically eliminated him! But why did this happen and why did Enver lead his most loyal man to the bullet, about whom, on November 29, 1961, having just returned from Moscow, at the celebration held at the Brigades Palace, he had said: "We will raise the first toast to comrade Beqir Balluku, who saved the Party from the dark intentions of the Khrushchevite revisionists..."!
From those who lived these events closely or even the closest associates of Enver Hoxha, it is said that he (Enver), knew very well and was more than clear, that for Beqir Balluk, he would live another 100 years and; "he would not have a thorn in his side", but that thing, that is, the elimination of Balluk, was requested by Mehmet Shehu, finding the pretext of the "Black Theses" and the "Theory of Slippage", stories are already well known. With the elimination of Balluk, along with the post of Minister of People's Defense, Enver gave a clear signal to Mehmet, letting him know, that; he no longer had any obstacles ahead! So; "Now wait your turn, when I die..."!
Por edhe pas kësaj, pra eliminimit të Ballukut, në udhëheqjen e lartë të PPSH-së dhe shtetit, duket se nuk pati qetësi, pasi lufta për vendin e dytë, vazhdoi, madje dhe më e ashpër. Duke parë Hysni Kapon si pasardhës të Enverit, Mehmet Shehu me anë të ministrit të Brendshëm Kadri Hazbiut dhe zëvendësit të tij, Feçor Shehut, luftonin dhe mundoheshin me të gjitha mënyrat, që ta zbehnin sa të mundnin Kapon, në sytë e Enver Hoxhës dhe “shokëve të tjerë të udhëheqjes së lartë”! Edhe pse ata (Hazbiu dhe Feçori), vareshin direkt nga Hysni Kapo në rrugë Partie, pasi si sekretar i Komitetit Qendror, Kapo mbulonte organet e Diktaturës së Proletariatit, duket se ia arritën deri diku! Kjo pasi, jo pak, por plot shtatë nipa të Hysni Kapo, (djemtë e vëllezërve dhe motrave të tij), përfunduan burgjeve politike, me akuzat për “agjitacion e propagandë apo tentativë arratisje”!
I fundit që mbylli “serinë” e arrestimeve dhe dënimeve në gjallje të Hysni Kapos, ishte Aladin Kapo, oficer në Marinën Tregtare në Durrës, i cili u arrestua me disa kolegë të tij dhe u dënua me burg politik, në vitin 1977! Dhe kur Feçor Shehu, ia çoi dosjen e tij (Aladinit) për ta firmosur, duke i thënë: “Çdo bëjmë me këtë”?! Hysni Kapo, me një ton të lartë tejet agresiv, i tha: “Në burg dhe ai, si gjithë të tjerët. Partia jonë ka vetëm një vijë”. (Plot dhjetë vite më pas, në burg politik përfundoi edhe djali i motrës së Hysni Kapos, Vullnet Thanasi, që u arrestua në Austri, kur shërbente si diplomat në Pragë dhe u soll “pako postale” në Shqipëri, me anije). Për të gjitha këto sa më sipër, ka dëshmuar publikisht (për autorin e këtij shkrimi), një nga nipat e tjerë të Hysni Kapos, Vladimir Kapo, (ish-instrumentist në Orkestrën e Tetarit të Operës), duke treguar qartë, gjithçka ndodhte me kushërinjtë e tij të parë, nipat e tjerë të Hysni Kapos.
Por edhe pas vdekjes Hysni Kapos, (e cila vazhdon të përflitet ende edhe sot pas kaq vitesh), njeriut që shikohej dhe konsiderohej si pasardhësi i Enver Hoxhës, Mehmet Shehu, nuk ishte aspak i qetë! Pasi një tjetër nga “shokët e udhëheqjes”, kishte dalë në skenë…! Ai ishte Ramiz Alia, i cili “urtë e butë dhe pa u ndierë”, ishte afruar shumë më tepër se të tjerët, “udhëheqësit kryesorë të Partisë”! Madje duke u bërë “karshillëk” edhe të gjithë “shokëve” të tjerë të Byrosë Politike dhe udhëheqjes së lartë të PPSH-së, deri sa më 12 prill 1985, mori dhe “de facto” të gjitha funksionet dhe postet e Enver Hoxhës, të cilat “de jure” i kishte marrë disa vjet më parë…!
Por, ardhja e Ramiz Alisë në krye të PPSH-së, duket se nuk ishte një rastësi, apo produkt i rrethanave e situatave që erdhën në prag të vdekjes së diktatorit Enver Hoxha! Jo aspak. Enver Hoxha duket që e kishte parashikuar dhe përcaktuar qartë trashëgimtarin e tij në krye të PPSH-së, që dhjetë vite para vdekjes së Hysni Kapos, dhe përpjekjet apo pretendimet e tij, bashkë ato të Mehmet Shehut e Beqir Ballukut, për të zënë vendin nr. 2, kishin qenë të kota. Sepse, në datën 18 tetor 1970, kur të gjithë “shokët e udhëheqjes” ishin mbledhur te shtëpia e Ramiz Alisë, (me rastin e 45 vjetorit të ditëlindjes së tij), Enver Hoxha erdhi i fundit aty dhe e mori fjalën i pari, duke thënë: “Po e ngremë këtë dolli për shokun Ramiz Alia, një udhëheqës i ri dhe me mjaft perspektiv, i brumosur me mësimet e marksizëm-leninizmit, nga i cili duhet të marrim shembull të gjithë”!
Sipas Muntaz Shehut (ish-ndihmës i kryeministrit Mehmet Shehu për vite me radhë), në atë çast, Mehmet Shehu dhe Hysni Kapo, edhe pse në distancë, menjëherë u shikuan sy më sy, duke shprehur qartë habinë, për atë që dëgjuan! Sepse, nuk kishin dëgjuar kurrë nga goja e Enver Hoxhës, që ai të thoshte gjëra të tilla, që zakonisht thuheshin për katër klasikët e Marksizëm-leninizmit. Por habia e tyre nuk do zgjaste shumë, pasi atë që ata menduan pas asaj dite, (që Enveri po ngrinte dhe po afronte shumë Ramiz Alinë) duket se u bë realitet në fillimin e viteve, 70-të, kur Enver Hoxha bëri krushqi me familjen Alia, duke marrë nuse për djalin e madh, Ilirin, Teutën vajzën e vëllait të Ramizit. Kjo lidhje krushqie mes familjes Hoxha dhe Alia, duket e forcoi, të paktën “de jure” miqësinë e mes tyre, pasi “de facto” dhe të pakthyeshme, miqësia e tyre do të dilte hapur në vitin 1973. Kur Enveri goditi “grupin armiqësor art e kulturë”, me në krye Todi Lubonjën dhe Fadil Paçaramin, ku Ramizit, që ishte direkt përgjegjës për atë gjë, “nuk i hyri ferrë në këmbë”! Lidhur me sa më sipër, luftën për vendin nr. 2 të Shqipërisë komuniste, bëjnë fjalë dhe këto dokumente arkivore të nxjerra nga Arkivi i Ministrisë së Punëve të Brendshme, të cilat i përkasin vitit 1981. Dokumenti i parë tregon për bisedat që janë bërë në Burgun e Ballshit, ku vuanin dënimet disa nga ish-kuadrot e funksionarët e lartë e PPSH-së, ku Shemsi Totozani, (ish-ambasador i Shqipërisë në Paris dhe baxhanak i Bedri Spahiut) gjatë një bisede, ka treguar lidhur me ato që i ka thënë Kasem Trebeshina për Mehmet Shehun, i cili sipas tij: “Ka marrë frenat e shtetit në dorë, pasi ka të tijët edhe Kadri Hazbiun dhe Feçor Shehun”, etj. etj.
Ky dokument agjenturor, (sipas platformës së Sigurimit të Shtetit), i është dërguar Enver Hoxhës dhe me shumë gjasa, ai ka nxitur tërbimin e tij ndaj Mehmet Shehut. Nisur prej paranojës së tij, Hoxha duket se i ka besuar gjithçka thuhej aty, për disa arsye; E para, ato fjalë thuheshin nga një njeri i afërt i familjes së Mehmet Shehut, si Kasem Trebeshina, që kishte shumë informacion, pasi vëllai i të cilit Myzefar Trebeshina, ishte sekretar i parë dhe kryetar komiteti në disa rrethe, kurse i biri, Fatosi, hetues i Sigurimit të Shtetit në Hetuesinë e Përgjithshme. Po kështu, Kasemi dhe Myzaferi, ishin kushërinj të parë të Fiqret Shehut, baxhanak me Bilbil Klosin dhe krushqi me Ramiz Alinë. Si dhe fakti tjetër, që pikërisht ato ditë, Mehmet Shehu, kishte bërë fejesën e djalit të tij, me mbesën e Arshi Pipës. Shto këtu dhe faktin që djali i dytë i Mehmet Shehut, kishte refuzuar fejesën me mbesën e Nexhmije Hoshës, që ishte rritur në familjen Hoxha, apo dy vilat e reja që po përfundonte Mehmeti në Tiranë dhe Vlorë, duket se thonin shumë…!
Po të shikojmë datën e dokumentit në fjalë, pra kur janë bërë ato biseda në Burgun e Ballshit, vetëm disa ditë më vonë, në gushtin e vitit 1981, Enver Hoxha, thirri urgjent Mehmet Shehun, që të linte mbledhjet që kishte parashikuar dhe po bënte në rrethin e Korçës, e të paraqitej menjëherë te ai, në Tiranë. Pas kësaj, dihet se si rrodhën ngjarjet e, si shkoi fati i familjes Shehu. Për më shumë rreth kësaj, për luftën që bëhej nga bashkëpunëtorët e tij të ngushtë për të zënë vendin e Enver Hoxhës, pas vdekjes së tij, si dhe komentet që bëheshin nga pjesa tjetër, ish-zyrtarë dhe funksionarë të udhëheqjes së lartë, që tashmë ndodheshin në burg, si “armiq të popullit”, na njeh dokumenti në fjalë, si dhe një dokument tjetër, të cilat publikohen për herë të parë nga Memorie.al dhe aty flitet mbi komentet e bëra në Burgun e Ballshit, një ditë pas vdekjes së Mehmet Shehut, më 19 dhjetor 1981.
DOKUMENTI ARKIVOR ME RAPORTIN E PUNËTORIT OPERATIV TË SIGURIMIT, GJERGJI STEFO, ME TË DHËNAT E AGJENTIT “PËLLUMBI”, LIDHUR ME BISEDAT E BËRË NGA I DËNUARI KASEM TREBESHINA, NË BURGUN E BALLSHIT, ME SHEMSI TOTOZANIN
Sekret Marrë: Punëtori Operativ, Gjergj Stefo
Dhënë: Agjenti “Pëllumbi”
Data 10.7.1981
R r a p o r t
….Shemsi Totozani tha: “Kasem Trebeshina më tha se: Udhëheqësi i Shtetit, i likuidoi të tërë ushtarët e rangut të lartë, me Beqir Ballukun, në fakt, ata ishin të gjithë, me Beqir Ballukun, në krye, njerëzit e udhëheqësit të Partisë, ku për të dalë në krye, i likuidoi ata, bashkë me të gjithë ushtarakët e tjerë.
Thonë se udhëheqësi i Partisë, ka qarë për Beqir Ballukun. Udhëheqësi i Shtetit, ka të vetin Udhëheqësin e Mbrojtjes dhe të Punëve të Brendshme; tani i ka të gjitha frenat e shtetit në dorë vetë; sa qe gjallë Hysni Kapoja, ai e urrente atë!
Once, when they were going to a meeting, together in a car, they argued in front of the driver, and he stopped the car and got out and left, while a Party leader once called him a revisionist!
"Kasemi - continued Shemsiu - is a cousin of the wife of the Head of State, so he knows a lot of things, but he is a rabid anti-communist, pro-American and sees himself as one of the great writers of the world"!
"Pigeon"
Continue these conversations with Shemsi, through them try to include Kasem Trebeshina in the conversation, and learn more deeply about their hostile thoughts.
S explanation
Shemsi Totozani is under active processing 2/A, as an anti-party element and suspected of being a possible agent of Yugoslav Intelligence.
Kasem Trebeshina recently came to ward 309, we have no materials, he is an anti-party element.
The data has operational value, because it contains hostile comments, as well as different reactions from several processing facilities, and various anti-party convicts.
Printed data by affiliation
ARCHIVE DOCUMENT WITH THE REPORT OF THE SECURITY OPERATIONAL WORKER GJERGJI STEFO, WITH THE DATA OF THE AGENT “PËLLUMBI”, RELATED TO THE CONVERSATIONS MADE BY THE CONVICT KASEM TREBESHINA, IN THE BALLSHIT PRISON
Secret Taken: Operative Worker, Gjergj Stefo
Given: Agent "Pellumbi"
Date 19.12.1981
Report
Kasem Trebeshina said: "History has proven that the triumphants were stable until one of the three died, when one of them died, the other two ate each other's heads.
"That's what happened with these people, Hysniu (Kapo) died, one was going to kill the other, and the first one disappeared Mehmet"...
task
Open the conversation again with these convicts, about these problems, to learn their reactions, regarding Mehmet Shehu's act of suicide.
Kasem Trebeshina, an anti-party element, convicted twice for agitation and propaganda, has no other materials.
evaluation
The information is provided for information, regarding the suicide of Mehmet Shehu./ Memorie.al
Lini një Përgjigje