
Jusuf Gërvalla: “In the summer of 1966, when a naive part of the Albanians living in Yugoslavia had begun to believe that with the fall of Ranković all evil had disappeared, the Party of Labor of Albania came out with a detailed analysis, which showed the opposite. The article that we are bringing here has not lost any of its relevance even today. On the contrary, it also applies to the current situation in Kosovo and in other Albanian areas occupied by Yugoslavia.” (Note: The tortures against Shefqet Jashari were carried out in 1980, at the time when Jusuf Gërvalla prepared this article for reprint – (Xh. D.)
Continued from the previous issue
Who is responsible for the crimes of genocide in Kosovo?
Article from "Voice of the People", August 31, 1966
Take the testimony of another immigrant, Xhem Zek Haxhija, from the village of Bogë in Rugova – Peja: “In January 1956, the UDB officers of the Peja district, Bogolub Radić and Vlado Dažić, gathered 65 of us men in the village shop for one day and began to torture us. The torture and humiliation of the UDB did not only extend to us men, but also to Albanian women, something that neither the sultans of Turkey nor the kings of Serbia and Montenegro could do in our highlands.” There is much such testimony about the barbaric atrocities of Tito’s criminals. Hundreds of people died at the hands of the UDB executioners, during the torture or after a few days. Many others, unable to withstand the torture for the second and third time, have ended their lives tragically, by being killed, drowned, stabbed, thrown into a well, a river, etc.
While thousands of others remained crippled and unable to work, some of whom died many years later, some went crazy and some are still suffering today from the wounds inflicted since then. And to put a lid on the activity of the executioners, the Yugoslav authorities issued a categorical order that Albanians crippled during the tortures of the years 1955-1956, should not be admitted to hospitals for treatment in any way. Albanian prisoners who are in Tito's prisons live in inhuman conditions. In the Niš prison alone, there are over 2,000 Albanian prisoners. Also in the Sremska Mitrovica prison, which is also this central prison, there are over 700 prisoners, a third of whom belong to Albanian nationality. While half of those convicted on political charges in Srem are Albanians.
Titistët i kanë kthyer krahinat shqiptare në Jugosllavi në burgje e kampe përqendrimi të shfarosjes masive. Për këtë dëshmojnë burgjet në Nish e Srem, në Idrizovë të Maqedonisë, në Prishtinë, në Gjurakovc, në Suharekë, në Goli-Otoku etj. Kudo shqiptarët në Jugosllavi jetojnë me frikën e pasigurisë për të nesërmen. Vdekja qëndron varur mbi kokat e tyre si shpata e Damokleut. Një i burgosur kujton me llahtarë: “Kam parë lloj-lloj krimesh kundër shqiptarëve, – thotë ai. – Kam parë krime të atilla që e thernin njeriun në qafë si qengjin. Por ç’kam parë në burgun e Prishtinës një ditë, nuk mund ta përshkruaj. Edhe tani tmerrohem kur mendoj ato krime dhe më rrok frika. Në burg kishin qenë tre shqiptarë. Njëri prej tyre ishte therur copa-copa, dy të tjerët ishin gjallë, por njërit ia kishin thyer duart dhe këmbët, ndërsa tjetrit ja kishin prerë një vesh, i kishin nxjerrë një sy dhe i kishin prerë njërën mustaqe me gjithë buzë”.
-Në burgjet e Jugosllavisë, veçanërisht në Kosovë, ka hyrë fjala e fundit e teknikës moderne. Ato janë pajisur me dhoma frigoriferi dhe kaloriferi. Të arrestuarit i futin në dhomën e frigoriferit lakuriq me një temperaturë shumë gradë nën zero dhe i mbajnë atje për dy deri tri orë rresht. Pastaj i futin menjëherë në dhomën e kaloriferit, ku temperatura është mbi 30 gradë. Ky ndryshim i menjëhershëm i temperaturës e shkatërron organizmin e njeriut. Kjo torturë bëhet me qëllim që të dërmojë njerëzit nga ana shëndetësore dhe për t’u thyer vullnetin që të pranojnë akuza të pabaza e të vihen në shërbim të titistëve. Të tilla dhoma ka në burgun e Prishtinës, Nishit dhe Idrizovës.
A nuk të kujton një trajtim i tillë që u bëhet të burgosurve shqiptarë në burgjet titiste, trajtimin e antifashistëve nëpër kampet e përqendrimit të nazistëve gjermanë?
Dhe s’ka si të ndodhë ndryshe për deri sa drejtori i burgut të Nishit ka kryer po këtë detyrë edhe në kohën e kralit e të pushtuesve gjermanë dhe tani të titistëve. Po kështu edhe drejtori i burgut të Sremit është i njohur si çetnik dhe profesionist për vrasje dhe tortura. Në të tilla burgje vuajnë persekutimet më të egra shkrimtari patriot kosovar Adem Demaçi, Adem Demaçi: “Jusufin e kam njohur pas daljes nga burgu i parë. Ai ka qenë i lidhur me ne…! Jusuf Gërvalla ka mbetur i pazbuluar. Kanë mbetur edhe grupe të pazbuluara, sepse ne bënim ç’është e mundur të ruanim konspiracionin. I tillë ka qenë edhe ai i Jusufit. Jusufin e kam njohur, Bardhin e kam njohur”. Patriotët Ramadan Shala, Selajdin Daci, Shefqet Deçani dhe qindra patriotë të tjerë, të cilët bashkë me popullin shqiptar të Kosovës, Rrafshit të Dukagjinit, Maqedonisë e Malit të Zi, nuk i janë nënshtruar dhe nuk do t’i nënshtrohen kurrë zgjedhës së Titos, dhunës shfarosëse, diskriminimit nacional e gjenocidit, që janë ngritur në sistem shtetëror nga regjimi titist.
Vetëm shtatë ditë pas “kthesës” së Brionit mundi të ikte nga skëterra titiste dhe të vinte në Shqipëri, por me nofulla të copëtuara dhe ulok nga torturat e UDB-së së Budvës, punëtori Hamit Fejzulla Sollova nga Vuçiterna. Ai u rrah në mënyrë çnjerëzore nga shtatë agjentë titistë vetëm, sepse, pas punës lodhëse të ditës, në pushimin e drekës në hijen e një parku, me dy shokë të tjerë, po këndonte një këngë në gjuhën amtare! Kjo qe e mjaftueshme për njerëzit e UDB-së që ta rrahin keq, t’i thyejnë nofullat dhe ta hedhin në rrugën e madhe. Raste të tilla ka me qindra edhe sot e kësaj dite. Ne pyesim: Kush përgjigjet për këto krime të tmerrshme të gjenocidit, që për dhjetëra vjet me radhë, në mënyrë sistematike, kryhen nga regjimi titist kundër popullsisë shqiptare në Jugosllavi? A mos vallë vetëm Rankoviçi dhe banda e tij udbashe? Jo. Për këto e krime të tjera duhet të përgjigjen jo vetëm ekzekutuesit kryesorë, jo vetëm shërbëtorët, por në radhë të parë ustai i tyre në krime, xhelati Tito, dhe gjithë banda e tij kriminale.
Shefqet Jashari: “Hetimet zgjatën 7-8 muaj. Është vështirë të përmenden gjithë hetuesit që merrnin pjesë në maltretime. Veçmas kanë qenë të pashpirt Asllan Sllamniku, Sllavkoviqi dhe njëfarë Muharremi. Kam pasur rastin ta njoh edhe Abdullah Prapashticën, e cili e shikonte duke më rënë me kërbaç këmbëve i pashpirti Asllan Sllamniku.” Një nga aspektet dhe objektivat e vijës së përgjithshme të politikës nacionale të klikës së Titos, veç vrasjeve e krimeve masive, ka qenë dhe mbetet shkombëtarizimi i popullsisë shqiptare të Jugosllavisë në çdo mënyrë e me çdo mjet. Për këtë qëllim ata kanë kombinuar masat administrative dhe terrorin policor me veprimtarinë e dendur propagandistike, e cila synon dhe shprehet me mbytjen e frymës patriotike, me mohimin e autoktonisë (“në tokat tuaja jini të ardhur, prandaj duhet të ikni këtej”), me mënjanimin e masave shqiptare nga jeta politike dhe mohimi i kërkesave të tyre nacionale, me çoroditjen dhe degjenerimin me “opium” fetar dhe me ndezjen e armiqësive e të vëllavrasjeve sipas parimit imperialist “përça e sundo”.
Gjatë periudhës së fundit dhjetëvjeçare propaganda titiste është përpjekur me të gjitha mjetet të “argumentoj” e të përligjë “integrimin” violent të masës shqiptare në grupet etnike serbe, maqedone, malazeze, shpërnguljen gjoja “vullnetare” të shqiptarëve në vende të huaja, orvatjet për të ndryshuar emrat e vendeve nga shqiptare në sllave, turqizimin e sforcuar të shqiptarëve dhe, nën presionin e privacioneve ekonomike, thithjen e shqiptarëve në thellësi të Jugosllavisë. Parulla e “lirisë për të jetuar ku të duash” dhe “për t’u quajtur si të duash” përbën në esencë imponimin politiko-ekonomik të shqiptarit për t’u larguar nga vendlindja e tij dhe për të jetuar në thellësitë e largëta të Jugosllavisë, apo për të emigruar në Itali, Austri, Gjermani Perëndimore, etj., si skllav i kapitalit monopolist. Po për titistët çdo mjet është i përshtatshëm për të arritur qëllimin.
Jo më kot dhe jo rastësisht Gjoko Pajkoviçi, anëtar i Komitetit Qendror të Lidhjes Komuniste Jugosllave, ish sekretar i LKJ për Kosovën, shpalli si vijë zyrtare të detyrueshme “lirinë” për shqiptarët që të mohojnë kombësinë e tyre. Në sesionin e 2-të të legjislaturës së 3-të të Këshillit Krahinor të Kosovës ai pat thënë duke bërë aluzion të hapur për turqizimin, ose më mirë të themi shkombëtarizimin e shqiptarëve, edhe këto: “Askush nuk mund të më ndalojë të shkoj në shkollën turqishte në se dua vetë… Kjo është liria ime, unë mundem me qenë serb, turk, amerikan e ku ta di unë”. Kozmopolitizmi i revizionistëve nuk ka kufi, por ky kozmopolitizëm shprehet në një drejtim shumë të caktuar: për t’u mohuar shqiptarëve, nën të ashtuquajturën liri për “të zgjedhur” çfarëdo kombësi tjetër, të drejtën për të qenë shqiptar.
Në fushën e ekonomisë titistët, për të detyruar masën shqiptare të shpërngulet për në thellësi të territorit jugosllav, përdorin gjerësisht presionin ekonomik dhe taksat shumë të rënda. Të gjitha krahinat shqiptare në Jugosllavi nga pikëpamja ekonomike janë shumë të prapambetura, pasi të gjitha objektet kryesore industriale janë përqendruar kryesisht në Serbi, Kroaci e Slloveni. Në Kosovë, Rrafshin e Dukagjinit dhe në krahinat e tjera shqiptare pushteti titist u ka dhënë rëndësi vetëm atyre sektorëve ekonomikë nëpërmjet të të cilëve mund të shfrytëzojë pasuritë e mëdha të këtyre krahinave dhe këto pasuri i dërgon për në thellësi ose perëndim, duke sjellë varfërimin në masën shqiptare. Me të tilla metoda të shfrytëzimit tipik kolonialist veprohet në minierat e pasura të Trepçës, Devës, Goleshit, etj. Në këto miniera personeli administrativ dhe specialist është serbo-maqedon dhe malazez.
Në qoftë se në këto miniera kërkon shqiptarin, atë e gjen në kategorinë e punëtorit të pakualifikuar. Edhe në ato pak objekte industriale dominon elementi sllav, p. sh. nga 400 punëtorët e fabrikës së duhanit në Gjilan, vetëm 90 janë shqiptarë. Krahinat e banuara nga shqiptarët janë shndërruar në koloni që po shfrytëzohen intensivisht nga serbët, malazezët e maqedonët. Papunësia rritet me shpejtësi. Lidhur me këtë Slobodan Peneziqi, në Prishtinë, ka deklaruar qartë: “Me gjithë përparimet, papunësia nuk zgjidhet, është nevoja që punëtorët të shkojnë në krahina të tjera”. Kurse më vonë Dushan Mugosha, si sekretar i atëhershëm i Lidhjes Komuniste të Kosovës, deklaroi hapur: “Ne ende nuk jemi në gjendje me i sigurue punë një numri të madh njerëzish. Për çdo vit afër 7.000 banorë të kësaj krahine (Kosovës) shkojnë me kërkue punë në viset e tjera të vendit, jashtë Kosovës e Metohisë”.
Ndërsa çdo vit 14000 krahë pune të rinj i shtohen armatës së të papunëve. Ky fenomen ka vazhduar edhe më vonë me të njëjtat ritme. Më 20 gusht 1966, Tanjugu njoftonte se në mbledhjen e veçse ekzekutive të Kosovës e Metohisë u konstatua se “numri i njerëzve që futen në punë në këtë krahinë pakësohet gjithnjë e më tepër dhe janë duke u pakësuar gjithnjë e më tepër mundësitë për marrjen në punë të punëtorëve të rinj. Sipas të dhënave statistikore, në fund të muajit maj të këtij viti kishte 5000 punëtorë më pak të futur në punë se në majin e vitit të kaluar”.
Në këto rrethana shpërnguljet për në thellësi të Jugosllavisë, aktualisht, përbëjnë formën kryesore të shkombëtarizimit të krahinave shqiptare. Për rrjedhim, që nga viti 1958 dhe deri më sot, me dhjetëra mijra banorë shqiptarë janë shpërngulur në krahinat veriore të Jugosllavisë, në Vojvodinë, në Kroaci, në Slloveni, veç faktit që deri tani, sipas pohimeve të shtypit, janë detyruar të braktisin vendlindjen e tyre për në Turqi më
tepër se 250 000 shqiptarë nga Jugosllavia.
Shovinizmi i egër serbomadh e antishqiptar i titistëve është shfaqur edhe në fushën e arsimit e të kulturës. Populli shqiptar në Jugosllavi është i bindur nga eksperienca e tij e gjatë se manovrat e sotme të klikës së Titos, pavarësisht nga fjalët e “ëmbla”, pavarësisht nga maskat, kanë vetëm një qëllim: të forcojnë pushtetin e tronditur të klikës titiste, të forcojnë shtypjen nacionale, shfrytëzimin e shkombëtarizimin e Kosovës. Për popullin shqiptar në Jugosllavi, si për gjithë popujt e shtypur të Jugosllavisë, kriza e thellë që ka goditur klikën e Titos është një gjë që pritej, është pasojë e pashmangshme e vetë kontradiktave antagoniste që ziejnë prej vitesh në gjirin e bandës së renegatëve. Por eksperienca e hidhur shumëvjeçare nën sundimin e egër të bandës së Titos, e ka bërë popullin shqiptar të Kosovës, Rrafshit të Dukagjinit, Maqedonisë e Malit të Zi, të jetë vigjilent, të hapë sytë e t’i bëjë katër për të mos u mashtruar nga demagogjia e kurthet e klikës titiste që kanë shpërthyer kohët e fundit në gjithë vendin.
The game that Tito is playing now with a handful of traitors, such as Veli Deva, Ali Shukriu, Xhevdet Hamza, etc., is a very cunning and dangerous game. But Tito and his cronies cannot deceive anyone. The Albanian people of Kosovo, the Dukagjin Plain, Macedonia and Montenegro know who the Titoists are. They know very well that these same Veli Devas, Xhavit Nimans, Ali Shukri and Xhevdet Hamza, as well as a handful of other traitors, who collaborated with Tito's beasts in the bloody crimes of Drenica and Tetovo, of Ulcinj and Pristina, of the "arms action" and of Peja, are those who, when the Albanian population of those regions was bloody and torn apart by the Tito-Rankovic clique, painted and embellished Tito's executioner regime. The Albanian people of these regions will not fall into the new trap of deception of these traitors and their master Tito, Kardel, Bakariç, etc.
No matter how savage, cynical and cunning the mass of the revisionist rulers of Belgrade may be, they will never succeed in denationalizing, exterminating and annihilating the Albanian population of Yugoslavia. This people, who withstood with amazing heroism the furious waves of Ottoman and Slavic invaders over the centuries and have preserved with heroic courage and determination their language, traditions, customs, culture, personality and vitality, all their national characteristics and peculiarities, in the face of all denationalizing and annihilating attempts, such a people can never be subdued and exterminated. It is eternal and will win. The day will come when Tito and his gang will definitely give an account to the end for their monstrous crimes, for the unprecedented genocide in Kosovo. / Memorie.al
(Article from the newspaper "Zëri i Popullit", August 31, 1966. This article, under the auspices of Jusuf Gërvalla, was reprinted in the newspaper "Bashkimi", organ of the "Popular Red Front", January 1981, page 4).
Lini një Përgjigje