FLASH
Shkruar nga PamfletiPolitika tarifore e Trump ka ulur eksportet evropiane dhe ka ulur inflacionin në Eurozonë. Sipas ekspertëve kjo "është një lojë me shumë negative", ndërsa në SHBA, konsumi po tregon shenja ngadalësimi.
Kur administrata amerikane shpall tarifa të reja për produktet evropiane, efekti i parë nuk është rritja e menjëhershme e prodhimit vendas në SHBA, por tkurrja e eksporteve evropiane dhe lëvizja e çmimeve në drejtim të kundërt me narrativën proteksioniste.
Sipas analizave të ekonomistëve të Bankës Qendrore Evropiane (BQE), tarifat amerikane po ulin kërkesën për mallra evropiane, veçanërisht për makineri, automjete dhe produkte kimike. Në tre muajt e fundit të disponueshëm, eksportet e Eurozonës drejt Shteteve të Bashkuara kanë rënë me 6,5% në baza vjetore.
Kjo ngadalësim, i kombinuar me inflacionin që në janar zbriti në 1,7%, rrit rrezikun e presioneve të reja disinflacioniste. Studimet e BQE-së vlerësojnë se një ulje prej 1% e eksporteve drejt SHBA-së mund të përkthehet, pas rreth një viti e gjysmë, në një rënie prej 0,1% të çmimeve të konsumit në Eurozonë.
Ekonomisti Gianmarco Ottaviano, profesor i Ekonomisë Ndërkombëtare dhe mbajtës i katedrës Boroli në Universitetin Bocconi, shpjegoi për “Corriere della Sera” mekanizmin: tarifat janë taksa mbi importet që paguhen nga importuesit amerikanë. Kur ato hyjnë në fuqi, mallrat evropiane bëhen më të shtrenjta në SHBA dhe kërkesa bie. Nga ana tjetër, një pjesë e këtyre produkteve mbetet në tregun evropian ose kërkon destinacione të reja, duke rritur ofertën e brendshme dhe duke ushtruar presion për uljen e çmimeve.
Rreziku i pasigurisë
Sipas Ottavianos, ndikimi i drejtpërdrejtë i tarifave është i parashikueshëm, por efekti më i rëndësishëm lidhet me pasigurinë që ato krijojnë. Luhatjet e shpejta të tarifave, që mund të kalojnë nga 100% në 25% brenda një periudhe të shkurtër, e bëjnë të vështirë planifikimin për bizneset dhe investitorët.
Edhe një ulje prej 0,1% e inflacionit, thekson ai, përbën një sinjal të rëndësishëm për një bankë qendrore, sepse tregon mungesë presionesh inflacioniste dhe rrezik për të mbetur nën objektivin prej 2%.
Megjithatë, disa faktorë mund të zbusin ndikimin negativ. Sektorët më të prekur nga tarifat, që përfaqësojnë rreth 60% të fushave të analizuara dhe gjysmën e prodhimit industrial evropian, janë edhe më të ndjeshëm ndaj normave të interesit. Një ulje e kostos së parasë mund të kompensojë pjesërisht humbjet tregtare.
Konsumi amerikan nën presion
Në Shtetet e Bashkuara, të dhënat tregojnë një ngadalësim të konsumit. Shitjet me pakicë mbetën të qëndrueshme në dhjetor, me rritje modeste në disa kategori dhe rënie në të tjera. Norma e kursimit të familjeve ka zbritur rreth 3,5%, një nga nivelet më të ulëta të viteve të fundit.
Sipas Ottavianos, konsumatorët amerikanë po mbështeten gjithnjë e më shumë në kursimet e grumbulluara gjatë pandemisë. Rritja e kostos së jetesës, veçanërisht në qytetet e mëdha, ka shtyrë shumë familje të vonojnë blerje të mëdha si automjete dhe pajisje shtëpiake.
Rilindje industriale apo zhvendosje burimesh?
Ideja se tarifat mund të ringjallin industrinë amerikane shihet me skepticizëm nga një pjesë e ekonomistëve. Shtetet e Bashkuara janë tashmë lider në sektorë si teknologjia e avancuar, shërbimet digjitale dhe financa. Sipas Ottavianos, fokusi te industria tradicionale e rëndë mund të çojë në mbrojtjen e sektorëve me rritje të kufizuar, në vend që të nxiten investimet në fusha me potencial afatgjatë.
Ai paralajmëron se zhvendosja e burimeve larg sektorëve inovativë mund të përfitojë vende të tjera konkurruese, si Kina.
Kush paguan koston
Sipas studimeve të fundit të Kiel Institute for the World Economy në Gjermani, rreth 95% e kostos së tarifave përballohet nga importuesit amerikanë, pra kryesisht nga bizneset dhe konsumatorët në SHBA. Nga ana evropiane, shumë prodhues zgjedhin të ulin volumin e eksporteve në vend që të reduktojnë çmimet, çka tregon për marzhe fitimi tashmë të ngushta ose orientim drejt tregjeve alternative.
Tarifat veprojnë si taksë e menjëhershme: çmimet rriten sapo hyjnë në fuqi, ndërsa përfitimet e mundshme industriale kërkojnë kohë për t’u materializuar.
Ekonomi dhe politikë
Në planin ekonomik, tarifat funksionojnë si një mekanizëm me kosto për të dyja palët. Në planin politik, ato shërbejnë si instrument presioni në negociata më të gjera, nga çështjet gjeopolitike te taksimi digjital.
Efekti më i dukshëm mbetet pasiguria: ajo frenon investimet, dobëson besimin dhe shtrembëron vendimmarrjen ekonomike. Në këtë kontekst, kompanitë e mëdha teknologjike, që varen më pak nga prodhimi industrial tradicional, rezultojnë më të mbrojtura. Për momentin, proteksionizmi po shfaq më shumë kosto sesa përfitime për rritjen ekonomike.
Lini një Përgjigje