FLASH
Shkruar nga Pamfleti
The US president aims to send a global message about the destructive power of the US, despite uncertainties about the consequences...
A long list of American presidents have faced failures in the Middle East. Despite their experience, on the morning of February 28, Donald Trump hit Iran with a series of missiles and bombs. As everyone knows, including the Pentagon and members of his administration, the outcome of the war remains deeply uncertain. The attacks, carried out in conjunction with Israel, could bring about a new Iranian government willing to make peace; but they could also lead to chaos and further bloodshed. Nevertheless, Mr. Trump has enthusiastically taken that risk.
Explaining the reasons for the attack shortly after it was launched, the president seemed to be asking for everything at once. He warned that he would not tolerate the threat from Iran’s ballistic missiles. He vowed to halt its nuclear program. And he called on Iranians to rise up and for security forces to turn against the regime. Within hours, Mr. Trump confirmed the death of the supreme leader, Ayatollah Ali Khamenei. Israel announced the assassination of senior Iranian military and political officials.
Despite this initial stunning success in decapitating the regime, Mr. Trump is unlikely to achieve what he wants. In the short term, Iran could wreak havoc in the region by continuing to use its remaining missiles to strike cities in Bahrain, Kuwait, Oman, Qatar, Saudi Arabia, and the United Arab Emirates, whose prosperity depends on its security. The regime could also strike a base or a ship, killing a large number of American service members; the news of the deaths of three American troops on Sunday signaled the danger. By damaging oil fields or blocking tankers passing through the Strait of Hormuz, it could push oil prices to $100 a barrel or higher.
In the longer term, the attacks could also fail in a more fundamental way. The Iranian regime has long been preparing for the succession of Khamenei, an elderly man in poor health. For now, power rests in the hands of a triumvirate. Over time, he could be replaced by someone who was likely involved in the killing of thousands of Iranians during anti-government protests in January.
Me gjak të freskët në duar, sundimtari i ri mund të jetë po aq i ashpër dhe mizor sa paraardhësi i tij. Ai mund të vazhdojë të grumbullojë raketa balistike, i bindur se do të ishte e vështirë të justifikohej një tjetër luftë vetëm për këtë arsye. Në vend që të heqë dorë nga pasurimi bërthamor në këmbim të heqjes së sanksioneve, ai mund të arrijë në përfundimin se, si Koreja e Veriut, Irani ka nevojë për një bombë për të qenë i sigurt nga sulmet.
Ose ndoshta Irani do të shembet në kaos dhe luftë civile që mund të përhapet përtej kufijve të tij. Në atë rast, kush e di se ku mund të përfundojnë rezervat e tij të uraniumit të pasuruar.
Trump me siguri i kupton të gjitha këto. Mbështetësit e tij priren të jenë kundër përfshirjes në luftë, veçanërisht në Lindjen e Mesme. Edhe nëse rritja e çmimit të naftës është e moderuar, ajo mund të irritojë votuesit e lëvizjes MAGA ndërsa afrohen zgjedhjet e ndërmjetme. Ai nuk ishte i detyruar të godiste Iranin. Mund të kishte pretenduar se bisedimet bërthamore në Gjenevë javën e kaluar po bënin përparim dhe të fitonte kohë. Atëherë, pse mendoi se rreziku ia vlente?
Një arsye mund të jetë dëshira për të tejkaluar atë listë të gjatë presidentësh duke qenë ai që do të mbyllte hesapet me Iranin. Për muaj me radhë, aleatë që këshillonin kujdes, si sundimtarët e Gjirit, kanë konkurruar për vëmendjen e zotit Trump me udhëheqës që kërkonin goditje, veçanërisht në Izrael.
Nëse “skifterët” i kanë thënë zotit Trump se mund të hynte në histori duke mbyllur hesapet me Iranin, duket se ia kanë arritur qëllimit. Në fjalimin e tij tetëminutësh të së shtunës, zoti Trump u kujtoi amerikanëve poshtërimin që vendi i tyre përjetoi në vitin 1979, kur bashkëkombësit e tyre u mbajtën peng në ambasadën në Teheran për 444 ditë. Marrëdhëniet iraniano-amerikane nuk janë rikuperuar kurrë plotësisht.
Një arsye tjetër mund të jetë mundësia për t’u përballur me Iranin në një moment dobësie. Vitin e kaluar, sistemet e mbrojtjes ajrore të vendit u dobësuan, duke i lënë hapësirat ajrore të ekspozuara ndaj inkursioneve. Lufta dymbëdhjetëditore në qershor dobësoi gjithashtu udhëheqjen ushtarake dhe civile. Në protestat e janarit, regjimi humbi besimin e popullit më thellë se në çdo moment që nga revolucioni. I inkurajuar nga Izraeli, i cili ka goditur me sukses Hezbollahun në Liban dhe forcat pro-iraniane në Siri, ndoshta zoti Trump vendosi se nuk do të kishte një moment më të mirë për të vepruar.
Në këtë kuptim, Irani përfshihet në një model të ri dhe më të gjerë, ku Amerika afirmon fuqinë e saj. Shpesh, zoti Trump ka përdorur tarifa dhe sanksione për t’i përkulur qeveritë sipas vullnetit të tij. Por ai është gjithnjë e më i gatshëm, madje i prirur, të përdorë forcën ushtarake. Sulmet e së shtunës ndodhën vetëm tetë javë pas një operacioni amerikan në Venezuelë. Kuba ndodhet nën presion të madh për t’u rreshtuar me qeverinë në Uashington. Në secilin rast, zoti Trump përdor forcën kundër kundërshtarëve që kanë mirëpritur Kinën dhe Rusinë.
One might expect America to maintain the status quo in global affairs that has served it well since the end of the Cold War. Instead, Mr. Trump is rushing into the future, blithely ignoring the international laws and norms that constrained his predecessors. No previous administration would have sought to overthrow the regime in Iran without a plan, however flawed, for what would replace it. In Afghanistan and Iraq, George W. Bush aimed to establish democracy. In Venezuela, by contrast, Mr. Trump removed a dictator and left his brutal co-oppressors in power.
But this is a new world, one where Mr. Trump has abandoned the promotion of American values in favor of the accumulation of American power. It is a violent environment where the destruction of a country is considered acceptable, regardless of the consequences, as long as leaders understand that they must submit to American force.
Don’t underestimate the deterrent power of massive strikes on Iran, no matter what happens next. The message will not escape China, which has stood by as America and Israel have reshaped the Middle East. This approach could sometimes fulfill Mr. Trump’s promise of “peace through strength.”
But when the only organizing principle is American power, the Trumpian strategy could also trigger a spiral of anarchy and violence. Conflicts could multiply. The government in Washington may have neither the desire nor the capacity to control them.
The hope remains that Iranians will emerge from this campaign freer and more prosperous. But if their suffering continues, don't expect Mr. Trump to intervene.
His main work is almost finished. / Adapted from The Economist /
Po Turqia kur e ka radhen qe ya shuajne fare e te laje krimet qe i ka bere Ilireve? Aman se vdiqa ta shoh pluhur e hi.