FLASH
Shkruar nga Andrea Muratore
For the Islamic Republic, this war could have been the beginning of the end. Or the end itself. It didn't. But it was certainly the end of a new beginning. A structure born in 1979 will inevitably have to change. The warning of the protests was clear, while the challenge of the war confirmed it...
Iran can claim as a success the prospect of ending the Third Gulf War, which is unfolding after the ceasefire brokered by Pakistan, in which Tehran joined the US and Israel. Tehran is not only metaphorically in the world's spotlight.
It can claim control over the Strait of Hormuz, has caused damage to the global economy and the US-led system, has proven the existence of alternative perimeters to American dominance in Southwest Asia, and on two occasions (June 2025, February-April 2026), has repelled Israel's strategic attack.
Iran from war to post-war
All this happened in a context where the country was suffocated by international sanctions and shaken by the internal unrest and protests that erupted between December 2025 and January 2026. The regime seemed increasingly sclerotic, as seen from the words of the late Ayatollah Ali Khamenei in the face of the "Bazaar" awakening and the revolts of the beginning of the year, which were completely disconnected from the internal reality of the state.
The existential struggle, through which the regime sought to protect its survival, in some ways brought brutal clarity. First, the external attack hastened the end of the old era of the Islamic Republic with the death of the Supreme Leader, Ali Khamenei.
The latter, as President of the Republic and Rahbar (Leader), had identified himself with the institution founded by Ruhollah Khomeini. His elimination placed the system in the face of the necessity of renewal.
Towards a new Islamic Republic?
Second, the regime’s compactness, forced by the war, exposed the balance of power and influence. After the death of Ali Larijani—the strategist who more than anyone else had a plan for the post-Khamenei period in the form of a transition to a hybrid system between the “military dictatorship” of the Pasdaran (Revolutionary Guard) and a technocracy—Iran emerged as a power-dominated community with a broad division of labor.
The diplomatic face, Foreign Minister Abbas Araghchi, was the country's image to the world and kept open the mediation with Pakistan. The Speaker of Parliament, Mohammad Ghalibaf, kept the regime united on the domestic front.
Kreu i shtetit, Masoud Pezeshkian, u foli drejtpërdrejt amerikanëve si një figurë moderate. Udhëheqësi i ri Suprem, Mojtaba Khamenei, nuk u shfaq në publik, por Axios ka raportuar se ai ishte i pranishëm dhe vendimtar në nisjen e negociatave për armëpushim.
Siguria e Iranit
Pika e tretë: konflikti mund të hapë perspektivën për një ekuilibër të ri rajonal. Dhjetë pikat e propozimit iranian për paqe, përfshijnë qëndrime më dinamike mbi menaxhimin e Hormuzit, të cilin Teherani kërkon ta kontrollojë.
Kjo synon të garantojë atë ndjenjë të sigurisë strategjike që humbja e projeksionit të “Boshtit të Rezistencës” në Lindjen e Mesme dhe ngurrimet në lidhje me çështjen bërthamore e kishin bërë më pak të sigurt për Iranin.
Në këtë kuadër, është e qartë se nëse për Iranin do të ketë një periudhë paslufte (dhe këtë do ta marrim vesh brenda dy javësh), vendi do të duhet të ndryshojë. Lufta e ka mbajtur peng vendin rreth arrmiqësisë ndaj SHBA-së dhe Izraelit.
Por për shkak të ndryshimit të krerëve të lartë - të imponuar nga vdekjet e rëndësishme gjatë luftës - dhe dinamikave të reja, do të jetë e pamundur për Republikën Islamike të mbajë të njëjtën trajektore të mëparshme.
Protestat masive të viteve 2025-2026, ishin një këmbanë e fuqishme alarmi. Kurrëfarë retorike triumfaliste mbi fundin e luftës, nuk do të mund të fshijë faktin se kombi iranian gjendet në kushte të pasigurta ekonomike, me një rini të pakënaqur dhe me dëshirë për ndryshim.
Të fitosh luftën për të fituar paqen
Irani i rezistoi sulmit që synonte të përmbyste regjimin (i cili mbetet i palëkundur në pushtet) dhe pa se si opozita mbeti pa zë ose e pafuqishme përballë përshkallëzimit maksimalist të Trump ditët e fundit, gjë që skualifikoi plotësisht figura si Mohammad Reza Pahlavi.
Regjimi rigjeti unitetin kombëtar përballë forcave centrifugale mbi të cilat bënte presion Izraeli. Për Republikën Islamike do të ishte shkatërruese të shpërdoronte këtë dritare të padyshimtë mundësish për të garantuar më shumë liri ekonomike, më shumë perspektiva punësimi, më shumë të ardhme, dhe për të treguar një embrion të përparimit të regjimit.
Irani do ta kishte fituar luftën duke mbijetuar dhe duke mos humbur.
Nëse do të jetë kështu, sfida e vërtetë do të jetë fitimi i pasluftës. Nëse garantohet siguria rajonale, do të shfaqet edhe perspektiva e sigurisë ekonomike. Mbetet të presim për të kuptuar nëse Teherani do të arrijë të ushtrojë presion për të përfituar lehtësim nga sanksionet.
Apo nëse Pasdaranët do të mbajnë kontrollin mbi ekonominë e mbrojtur brenda vendit, dhe nëse aventurat ushtarake të regjimit do të vazhdojnë të gllabërojnë burime të çmuara.
Në këto dy javë do të kuptohet shumë për Iranin që po vjen.
Për Republikën Islamike, kjo luftë mund të kishte qenë fillimi i fundit. Ose fundi vetë. Nuk ndodhi ashtu. Por sigurisht që ishte fundi i fillimit. Dhe një strukturë e lindur në vitin 1979 do të duhet detyrimisht të ndryshojë.
The warning of the protests was clear. The challenge of war confirmed it. Iran cannot exist in the long term in a permanent state of emergency. Solving this problem will be crucial for Tehran's future. / Pamphlet from "Inside Over"
Lini një Përgjigje