FLASH
Shkruar nga Pamfleti
First, it was the Colorado Supreme Court that ruled that former President Donald Trump was ineligible to run for office again. Then Maine's Democratic secretary of state decided the same for her state.
Both decisions are historic. The Colorado court was the first court to rule against a presidential candidate based on a constitutional limitation that has rarely been used against those "engaged in insurrection." Maine's secretary of state is the first top election official to take action to remove a presidential candidate from the ballot under the same provision.
The implementation of both decisions has been suspended pending the development of legal processes.
That means Mr. Trump will still be on the ballot in Colorado and Maine and that his political fate now rests in the hands of the Supreme Court. Maine's decision will likely never take effect. But its impact is mounting pressure on the nation's highest court to say plainly: Can Mr. Trump still run for president after the Jan. 6, 2021, attack on the Capitol?
What is the legal issue at issue?
After the Civil War, the country ratified the 14th Amendment to guarantee rights for former slaves and for many other reasons. It also included a provision, (point three of Amendment 14), passed with the intention of keeping away from official duties, those who support the confederation.
Point three of this amendment prohibits the holding of a public office by an official who has sworn to support the Constitution and then is "engaged in rebellion" against it.
But it does foresee the cases when this provision may not be applied. This requires a two-thirds vote of each house of Congress.
Congress removed this restriction for most of those who had cooperated with the Confederacy in 1872, and the provision was generally not used. But it is already being implemented after January 6, 2021.
How does it apply to Mr. Trump?
Former President Trump is now being prosecuted on charges of trying to overturn the outcome of the 2020 election that culminated in the violent attack on the Capitol on January 6. Point 3 of Amendment 14 does not require the official to have been criminally convicted in order to apply. Dozens of lawsuits have been filed to disqualify Mr. Trump from the election process, supporting claims that he was involved in the Jan. 6 uprising and is therefore ineligible to run for president.
Të gjitha paditë dështuan deri në vendimin e gjykatës së Kolorados. Po kështu dhjetra sekretarëve të shteve u është kërkuar heqja e tij nga fleta e votimit në zgjedhjet paraprake. Të gjithë kanë thënë se nuk gëzojnë autoritetin për ta bërë një gjë të tillë pa një urdhër gjykate. Sekretarja e Shtetit të Meinit, Shenna Bellows, ishte e para mes tyre që mbajti një qëndrim ndryshe.
Gjykata e Lartë nuk ka marrë kurrë nje vendim lidhur me pikën 3 të Amendamentit 14. Ajo ka të ngjarë ta shqyrtojë këtë çështje pas apelimit të vendimit të Kolorados nga Partia Republikane e këtij shteti. Po kështu zoti Trump pritet të paraqesë së shpejti një ankim mbi çështjen. Vendimi i zonjës Bellows nuk mund të apelohet drejtpërdrejt në Gjykatën e Lartë të vendit, pa ndjekur zinxhirin gjyqësor, duke filluar nga një gjykatë në Mein.
Pas vendimit të Kolorados kishte shumë gjasa që gjykatësit e lartë të shqyrtonin çështjen, por rasti i Meinit heq çdo dyshim.
Zoti Trump humbi Koloradon në vitin 2020 dhe ai nuk ka nevojë që të fitojë në këtë shtet për të siguruar një shumicë në Kolegjin Zgjedhor vitin e ardhshëm. Por ai fitoi një nga katër elektorët e shtetit të Meinit në 2020, ndaj dhe vendimi i zonjës Bellows do të kishte një ndikim të drejtpërdrejtë tek shanset e tij për të fituar nëntorin që vjen.
Derisa të vendosë Gjykata e Lartë, çdo shtet mund të përcaktojë standardin e vet nëse zoti Trump, apo kushdo tjetër, mund të përfshihet si emër të fletën e votimit. Ky është lloji i kaosit ligjor që Gjykata e Lartë duhet të parandalojë.
Cilat janë argumentet në këtë rast?
Avokatët e zotit Trump kanë disa argumente kundër skualifikimit të tij nga gara zgjedhore. Së pari, sipas tyre nuk është e qartë nëse pika 3 zbatohet për rastin e presidentit. Fjala zyrtar e përdorur në Kushtetutë sipas tyre, nuk do të thotë president.
Së dyti, edhe nëse zbatohet për presidencën, thonë ata, kjo është një çështje “politike”, mbi të cilën duhet të vendosin zgjedhësit në kutinë e votimit, jo gjykatësit të cilët, nuk janë votuar për të marrë detyrën që kanë. Së treti, pohojnë avokatët, nëse gjyqtarët duan të përfshihen, ata po shkelin të drejtën e zotit Trump për një procedurë të drejtë ligjore duke vendosur për skualifikimin e tij nga gara, pa një lloj procesi gjyqësor. Së katërti, ata argumentojnë se 6 janari nuk ishte një kryengritje në atë kuptim që e konsideron pika 3, por ishte më shumë si një trazirë. Por sipas tyre edhe nëse do të ishte një kryengritje, zoti Trump nuk është përfshirë në të, ai thjesht ka përdorur të drejtën që i jep kushtetuta, të lirisë së shprehjes.
Sigurisht që ekspertët ligjorë që kërkojnë skualifikimin e zotit Trump kanë argumentet e tyre kundër. Sipas tyre çështja është shumë e thjeshtë: 6 janari ishte një kryengritje dhe zoti Trump e nxiti atë, ndaj dhe ai duhet të skualifikohet bazuar tek kjo dispozitë.
Megjithë ankimet në gjykatë me synim skualifikimin e zotit Trump, shumica e gjyqtarëve i kanë hedhur poshtë paditë për shkak të çështjeve teknike, përfshirë atë se gjykatat nuk kanë autoritetin t’u tregojnë partive, se kë të vendosin në fletëvotim. Sekretarët e shteteve janë shmangur gjithashtu, duke u thënë zakonisht atyre që kanë kërkuar të bllokojnë zotin Trump, se ata nuk kanë autoritetin për ta bërë këtë, nëse nuk ka një urdhër gjykate.
Ekspertët ligjorë kanë paralajmëruar se nëse Gjykata e Lartë nuk e zgjidh qartë çështjen, kjo mund të çojë në kaos në nëntor, ose në janar 2025, nëse zoti Trump fiton zgjedhjet. Imagjinoni, thonë ata, një skenar kur Gjykata e Lartë thotë se ky nuk është një vendim që u takon gjykatave dhe demokratët fitojnë me një shumicë të ngushtë në Kongres. A do të vendosnin ata t’i jepnin zotit Trump detyrën? Apo do të deklaronin se ai nuk është i përshtatshëm sipas pikës 3?
Rasti i Meinit
Meine ka një proces të pazakontë në të cilin një sekretari të shtetit i kërkohet të zhvillojë seanca dëgjimore publike mbi sfidat që u bëhen politikanëve për t’u përfshirë në fletëvotim dhe më pas marret një vendim. Grupe të shumta votuesish në Mein, përfshirë një grup dypartiak ish-ligjvënësish të shtetit, paraqitën një sfidë të tillë, gjë që nxiti vendimin e zonjës Bellows.
Kjo e fundit është një demokrate, ish-kryetarja e një organizate që mbron të drejtat civile. Në profilet e saj në median sociale ajo ka mjaft postime me kritika ndaj zotit Trump. Avokatët e zotit Trump i kërkuan asaj që të tërhiqej nga çështja, për shkak të konfliktit të interesit, duke përmendur postimet e saj ku 6 janari konsiderohej “kryengritje” dhe ankesat se pse Senati e shpalli të pafajshëm zotin Trump mbi këtë çështje, pas ngritjes së akuzave në Dhomën e Përfaqësuesve.
Ajo refuzoi, duke thënë se nuk do të merrte vendim bazuar në opinionin personal të saj. Por me këtë vendim ajo po vendos një preçedent thonë kritikët. Teorikisht, zyrtarët zgjedhorë në çdo shtet mund të vendosin se një kandidat është i papërshtatshëm për të kandiduar, bazuar në një teori të re ligjore rreth pikës 3 dhe t’i japin fund kandidimit të tyre.
Konservatorët argumentojnë se pika 3 mund të zbatohej edhe për Nënpresidenten Kamala Harris, duke sjellë si shembull, se ai u përdor për të penguar marrjen e detyrave zyrtare nga ata që kishin dhuruar shuma të vogla për mbështetës të Konfederatës. Nisur nga kjo ata ngrenë pyetjen: A nuk mund të përdoret kjo pikë edhe kundër zonjës Harris, në kushtet kur ajo ka mbledhur para, për të arrestuarit gjatë trazirave që pasuan vrasjen e afrikano amerikanit George Floyd, nga policia e Mineapolisit në 2020?
A është kjo një çështje politike?
Sigurisht që është. Zonja Bellows është një demokrate dhe të gjithë gjyqtarët e Gjykatës së Lartë të Kolorados janë emëruar nga demokratët. Gjashtë nga 9 gjyqtarët e Gjykatës së Lartë të vendit janë emëruar nga republikanët, tre nga vetë zoti Trump.
But in their decisions, the courts are not always divided along party lines. Colorado's decision was 4 to 3, meaning three Democratic appointees disagreed with Mr. Trump's disqualification from the ballot. Some conservative judges have defended the idea of using point 3 against the former president.
But it remains to be seen how the Supreme Court will handle this issue./VOA
Lini një Përgjigje