FLASH
Shkruar nga PamfletiTrump promised a new era during the first major foreign trip of his second term, but during his final visit to Beijing, the war with Iran and economic strain clouded his diplomacy.
A year ago, Donald Trump promised a new era during his first major foreign trip of his second term. On his last visit to Beijing, the war with Iran and economic pressure overshadowed his diplomacy.
President Donald Trump was still basking in the excitement of his return to power last year when he took his first major trip abroad and declared that he would make a clear break from years of American nation-building policy around the world.
Exactly one year after that visit to Saudi Arabia, Qatar and the United Arab Emirates, he arrived in China at a very different moment in his presidency, with inflation rising and no easy way out of the conflict with Iran. The war has engulfed the US military, driven up energy prices and eroded public support for Trump.
This time there were no grandiose declarations about how Trump's America would manage the world, nor the friendly atmosphere with the Persian Gulf monarchs, who had offered him golden swords and honor guards on Arabian horses.
Instead, it was Chinese President Xi Jinping, polite but formal, welcoming but not giving ground to the American leader's priorities.
Trump went to Beijing hoping to reach a trade deal. Xi made clear that Taiwan's fate, not investment, was China's top priority, shifting Trump's attention away from his preferred focus and warning of "clash and even conflict" with the United States if the dispute over the disputed island is mismanaged.
Trump left on Friday with a promise of a visit by Xi to the White House in September and with trade deals that were largely seen as disappointing, at least judging by the 8 percent drop in Boeing shares between Trump's arrival in Beijing and his departure.
The president said he was pleased that the visit gave executives from major American companies the opportunity to meet the Chinese leader, but offered little evidence of concrete agreements being reached.
“Biznesmenët më të mëdhenj në botë dhe gratë e biznesit, disa gra, pothuajse të gjithë prej tyre, nuk e kishin takuar kurrë presidentin Xi. Ishte hera e parë që u takuan me të. Kjo i emocionoi”, tha Trump për Fox News.
“Ata kishin gjëra për të bërë në vendin tonë, por ja ku janë tani, përballë këtij vendi gjigant, përballë udhëheqjes së tij. Mendoj se u paraqitën shumë mirë”, shtoi ai.
Kjo ishte një ndryshim i fortë krahasuar me një vit më parë, kur presidenti lëvizte nga një monarki e Gjirit në tjetrën duke shpallur ardhjen e një epoke të re.
Në atë kohë, ai sapo kishte vendosur tarifa të gjera ndaj botës, përfshirë edhe ndaj Kinës, të cilat më vonë arritën deri në 145 për qind. Ai premtonte se lufta e Rusisë në Ukrainë do të përfundonte shpejt nën drejtimin e tij. Gjithashtu po ushtronte presion ndaj Iranit që të hynte në negociata dhe të hiqte dorë nga programi bërthamor.
Shumica e këtyre përpjekjeve tashmë kanë dështuar. Lufta në Ukrainë vazhdon. Shumë prej tarifave u rrëzuan nga Gjykata Supreme. Ndërsa diplomacia me Iranin është lënë mënjanë në favor të luftës.
Me rënien e mbështetjes publike dhe një ekonomi të lëkundur, Trump tashmë paraqitet në skenën ndërkombëtare me më pak mbështetje nga brenda vendit sesa një vit më parë.
Sa i përket Iranit, ai mund të ketë nevojë për përfshirjen e Kinës për të ushtruar presion ndaj aleatëve të Teheranit që të rihapin Ngushticën e Hormuzit dhe të rikthehen në negociata me Uashingtonin për çështjet bërthamore.
Trump tha se të dy liderët diskutuan për këtë çështje, megjithëse u kujdes të mos dukej sikur po kërkonte ndihmë.
“Nuk po kërkoj favore, sepse kur kërkon favore, duhet të bësh favore në këmbim. Ne nuk kemi nevojë për favore”,u tha ai gazetarëve gjatë kthimit në Shtetet e Bashkuara me Air Force One.
Ai shtoi se përpjekja amerikane për të rihapur ngushticën, të cilën Teherani nuk e kishte testuar kurrë seriozisht për ta mbyllur para luftës, ishte një shërbim për botën dhe për vendet që varen nga transporti përmes kësaj rruge strategjike.
Megjithëse Trump u mburr me marrëveshjet që pretendoi se ishin arritur gjatë vizitës, duke thënë se “fermerët tanë do të jenë shumë të lumtur”, mungesa e detajeve konkrete nga të dyja palët la të hapur pyetjen se çfarë ishte rënë dakord realisht.
Kjo ishte shumë larg ambicieve më të gjera që Trump kishte për marrëdhëniet me Xi vitin e kaluar, kur të dy liderët ranë dakord të takoheshin katër herë gjatë vitit 2026 për të riformuar marrëdhëniet mes dy vendeve.
Tani, me Iranin që dominon vëmendjen e Trumpit dhe rëndon mbi ekonominë globale, ka pak hapësirë për një rishikim strategjik të marrëdhënieve.
Ndërkohë, Kina iu përgjigj masave tregtare të Trumpit vitin e kaluar duke ndaluar eksportet e metaleve të rralla, të cilat përdoren në industrinë e avancuar. Pekini më vonë arriti një marrëveshje për rifillimin e eksporteve, por la të hapur mundësinë që ato të ndalohen sërish nëse politikat amerikane zemërojnë Kinën.
“Vitin e kaluar ishte Trump ai që ishte në ofensivë. Por këtë vit duket se Kina është më proaktive dhe madje po merr drejtimin në riformësimin e marrëdhënies”, tha Wang Yiwei, ish-diplomat kinez dhe profesor i marrëdhënieve ndërkombëtare në Universitetin Renmin në Pekin.
“Pas më shumë se një viti në detyrë, ai po kupton se me Kinën, presioni nuk funksionon gjithmonë dhe kartat janë të vështira për t’u luajtur”, shtoi ai.
Fokusi i Xi këtë javë ishte krejt i kundërt me qasjen e Trumpit për një “epokë të re” vitin e kaluar. Lideri kinez promovoi stabilitetin dhe vazhdimësinë, duke organizuar për Trumpin një ceremoni pritjeje pothuajse identike me atë të vitit 2017 dhe një shëtitje në një kompleks perandorak kopshtesh, ku disa pemë thuhet se janë një mijëvjeçare, si kujtesë simbolike e vazhdimësisë historike të Kinës.
Vizita në Zhongnanhai, kompleksi i mbyllur ku ndodhen selitë dhe rezidencat e liderëve të lartë kinezë, ishte një demonstrim i kuruar me kujdes respekti për Trumpin, pasi hyrja për të huajt atje është e rrallë.
Por ajo ishte gjithashtu një demonstrim force, një kujtesë se Xi synon të vazhdojë të jetë në pushtet edhe shumë kohë pasi Trump të largohet nga politika amerikane.
“Pekini dukej se bëri shumë pak përpjekje për t’i krijuar Trumpit një platformë ku ai të pretendonte sukses”, tha Ryan Hass, drejtor i Qendrës për Kinën në Institutin Brookings.
Lideri amerikan i kushton shumë rëndësi marrëdhënieve personale me liderët e tjerë. Xi, ndërkohë, po mendon përtej Trumpit dhe përtej vitit 2028, duke përdorur një horizont tjetër kohor, tha Hass.
Xi “pret të përballet me administrata të tjera edhe pas Trumpit”, shtoi ai. “Pekini beson se status quo-ja dhe kjo periudhë stabiliteti janë në interesin e tij, sepse mendon se tendencat po punojnë në favor të Kinës.”
Këto tendenca përfshijnë një president amerikan që duket më pak i interesuar se shumë paraardhës të tij për t’iu përmbajtur garancive amerikane shumëvjeçare për mbështetjen ndaj Tajvanit, ishullit të diskutueshëm që Kina e konsideron territor të vetin, ndërsa Shtetet e Bashkuara e mbështesin.
“Mendoj se vitet 1980 janë shumë larg, një periudhë shumë e largët”, u tha Trump gazetarëve në Air Force One, duke shpjeguar mungesën e interesit për precedentët e asaj kohe.
Në dhjetor, administrata e tij miratoi një paketë armësh prej 11 miliardë dollarësh për Tajvanin, më e madhja ndonjëherë, por ende nuk ka ecur përpara me një paketë tjetër prej 14 miliardë dollarësh që Kongresi miratoi muajin pasues.
"The last thing we need right now is a war 9,500 miles away," Trump said, though he maintained his traditional stance of strategic ambiguity by refusing to answer what he would do if Taiwan were attacked.
Trump said he will continue to review the $14 billion package, which his administration must formally submit to Congress for weapons purchases to proceed.
Analysts estimate that Xi's reception at the White House in September could postpone this decision until then, while the delay itself is considered a victory for Beijing.
This week's meetings "kept the door open for something that could happen in the coming months to stabilize relations," said Orville Schell, vice president of the Center for U.S.-China Relations at the Asia Society, who traveled to Beijing to attend the summit.
However, he warned that deeper structural tensions will remain.
"Make no mistake. The contradictions plaguing this relationship are simmering beneath the surface and could return," he said.
Some Chinese analysts said they take Trump's ambitions seriously, but believe his vision is for an America with less global influence.
"I think he wants to fundamentally change the relationship between the US and the whole world. In the past, the US was a unipolar hegemony that provided public goods in terms of economy and security. Now he wants to completely change this relationship and turn the US from an empire into a nation-state, like all the others," said Da Wei, director of the Center for International Security and Strategy at Tsinghua University.
“So he’s someone who is bringing about fundamental change in the world and is willing to pay the cost for it ,” Da added. “I take him very seriously.” / The Washington Post
Gabim bene qe nuk vune ate djalin e Elon Musk te zhvillonte bisedimet me presidentin Kinez, besoj se do kishte pasur shume sukses.