FLASH
Shkruar nga Patrick Wintour
Grief-stricken, wounded, and divided by the foreign-backed revolt, how can the Iranian people achieve change?
Japanese writer Haruki Murakami in his novel 1Q84 may have warned of the great and indelible disintegration that Iranian society will soon experience. "Those who did this can always rationalize their actions and even forget what they did. They can walk away from things they don't want to see.
But the victims who survive can never forget them. They can't leave. Their memories are passed down from parent to child. That's what the world is, after all: an endless battle of contrasting memories."
Inside Iran, contrasting memories are now being made even more profound and traumatic by the general propaganda of Iranian state television, which portrays protesters as drug-crazed or as pioneers of a foreign power drawn to a violent terrorist culture reminiscent of the Islamic State.
But underlying this narrative battle lies a broader political challenge for opponents of the Iranian government at home and abroad.
Once again, the Iranian state, faced with a revolt, has used state violence to quell it. The initial promise of the reformist president, Masoud Pezeshkian, that he would listen to the voices of protest because the grievances were legitimate, has proven to be empty or has been quickly replaced. The idea that reformist governments can or want to control the security apparatus, or suppress the prejudices of the supreme leader, has been extinguished.
Arash Azizi, author of "What Iranians Want" and a supporter of an Iranian Republic, says the scale of this repression is unprecedented. "The impact has been catastrophic and numbing. We are still reeling from it. We are talking about the most brutal actions of the Islamic Republic since the 1980s. The vast majority of Iranians do not remember anything like this. Now it is becoming clear that almost all of us knew someone who was killed."
The need to collectively reflect on such a tragedy inside Iran is made more difficult by a week-long communications blackout. It leaves the opposition grieving, distraught, and still deeply divided over the wisdom of the foreign-backed revolt and how change can be achieved.
Disa shpresojnë se Donald Trump dhe senatori Lindsey Graham do ta mbajnë premtimin e tyre për të ndihmuar revolucionin dhe çdo ndihmë që vjen vetëm sa është shtyrë. Të tjerë e akuzojnë Trumpin për tradhti dhe për ofrimin e shpresës së rreme, duke i nxitur protestuesit të dalin në rrugë vetëm që ata të shtypen. Trumpi i përmbahet justifikimit të vjetëruar se regjimi ka premtuar të mos i ekzekutojë protestuesit.
Hetimi do të jetë më intensiv rreth rolit të Reza Pahlavi-t, djalit 65-vjeçar në mërgim të ish-shahut të Iranit. Edhe antimonarkistët pranojnë se thirrjet për kthimin e shahut kanë qenë të pranishme, edhe nëse ata ndryshojnë në thellësinë e kësaj mbështetjeje dhe kuptimin e saj. Sipas fjalëve të Mehrdad Khamenei-t, i cili shkroi në faqen e internetit të lajmeve Akhbar Rooz, "është një paradoks i opozitës që, e paaftë për të prodhuar çlirim, [ajo] ka gjetur strehim në riprodhimin e së kaluarës".
Rouzbeh Parsi, një lektore e asociuar në Universitetin e Lundit në Suedi, thotë se Pahlavi është për shumë iranianë të lindur pas sundimit represiv të shahut pak më shumë se një faqe e bardhë e përshtatshme. “Thirrjet për kthimin e një monarku janë një shenjë dëshpërimi nga ana e disa protestuesve, të cilët nën represionin e Republikës Islamike nuk kanë qenë në gjendje të bashkohen rreth ndonjë figure të vetme politike brenda vendit.”
Një nga aspektet mbresëlënëse të Pahlavi-t është se në intervista ai është padyshim i sjellshëm, i kujdesshëm deri në pikën e robotizimit dhe me sa duket i pazakonshëm në ambiciet e tij të deklaruara centriste për të ndihmuar në krijimin e një Irani modern, idealisht përmes një referendumi. Ai ka tre vajza të rritura në perëndim, nga të cilat më e madhja, Noor, kultivon llogaritë e saj në Instagram me 1.3 milion ndjekës, duke balancuar imazhet e stilit të saj luksoz të jetesës moderne me thirrjet e artikuluara që babait të saj t'i jepet mundësia për të rivendosur lirinë e Iranit.
Në një intervistë, Pahlavi shmang kritikat ndaj sundimit të të atit, i cili mori fund nga revolucioni i vitit 1979. I shtyrë nga presioni, ai thotë se i ati mori shumë përgjegjësi, por se Irani ishte në rrugën e duhur për t'u bërë Koreja e Jugut, në vend që t'i ngjante Koresë së Veriut.
Në të kundërt, disa nga mbështetësit më të ngushtë të Pahlavi-t duket se janë, të paktën në internet, intolerantë, të krahut të djathtë dhe hakmarrës. Pas gjysmë shekulli gjakderdhjeje dhe sakrificash, ndoshta kjo nuk është për t'u habitur. Të mërguarit iranianë janë në mënyrë të pashmangshme të investuar thellë në një mënyrë ose në një tjetër dhe Pahlavi ka ardhur për të personifikuar gjithçka që mbetet e pazgjidhur në lidhje me Iranin nëse regjimi aktual do të shembet.
Azizi, një kundërshtar i hershëm i një kthimi në monarki, argumenton se Pahlavi dhe këshilltarët e tij kanë shumë për të shpjeguar. Ai tha se “ai tani përballet me një sfidë të madhe besueshmërie. Ai u kërkoi njerëzve të dilnin dhe ata e bënë, por ai nuk dukej se kishte një plan për ta zbatuar. Ai bëri thirrje për sulme që nuk ndodhën. Ai premtoi vazhdimisht ndërhyrjen e Trump, por jo vetëm që ajo nuk ndodhi, Trump refuzoi ta takojë atë dhe hodhi hapur dyshime mbi shanset e tij edhe nëse tha disa gjëra të mira për të personalisht”.
Pahlavi kishte joshur gjithashtu kryeministrin izraelit, Benjamin Netanyahu, për të vizituar Izraelin në vitin 2023, por tani zyrtarët izraelitë po informojnë mbi skepticizmin e Netanyahut në lidhje me kredencialet dhe aftësitë udhëheqëse të Pahlavi-t.
Tensionet për shkak të refuzimit të Izraelit për të ndërhyrë janë të dukshme midis disa prej këshilltarëve të tij më të ngushtë, siç është Saeed Ghasseminejad.
Më 15 janar, ai shkroi në X: “nëse Izraeli mbetet në anë ndërsa masakra dhe ekzekutimi i iranianëve vazhdon, kjo do të formësojë perceptimin e iranianëve për shtetin hebre për breza. Megjithatë, nëse Izraeli vepron sipas premtimit të qartë që Kryeministri Netanyahu bëri javë më parë dhe i ndihmon iranianët të rrëzojnë regjimin, do të shfaqet një epokë e re e aleancës izraelito-iraniane nën kuadrin e 'Marrëveshjeve të Kirit' [një marrëveshje paqeje e propozuar], një epokë ku qielli është kufiri për partneritet ekonomik, të sigurisë dhe ushtarak. Regjimi është me shpinë pas murit, vendimi i takon Izraelit dhe kjo do të përcaktojë trashëgiminë e Bibit”.
Aleatët e Pahlavi-t kërkojnë hakmarrje, jo vetëm kundër shtetit iranian, por edhe kundër atyre që bënë thirrje për negociata me atë shtet.
Amir Etemadi, një këshilltar tjetër, shkroi: “arkitektët e masakrës së popullit iranian janë Khamenei, vartësit e tij dhe mercenarët e tij; dhe bashkëpunëtorët e tyre në krim janë apologjetët që, nën maskën e analistëve dhe gazetarëve, e mbuluan degën reformiste të Republikës Islamike herë pas here, duke mundësuar që mizoritë e saj më të mëdha të shpalosen gjatë epokës së Rouhanit dhe Pezeshkianit. Ju keni mbaruar. Secili prej jush, kudo që të jeni në botë.” Të tjerë premtuan se “djemtë Reza” po vinin për të marrë mbrojtësit e regjimit.
Gjatë revolucionit të vitit 1979, shumë përrenj të opozitës u takuan për të formuar një lumë të fuqishëm për të mposhtur shahun. Këtë herë, degët brenda dhe jashtë Iranit mbeten të ndara.
This has been a persistent problem since the late 1990s. As the Iranian elite began to splinter and protests grew, Pahlavi made several attempts to build opposition coalitions, including the National Council for Free Elections of Iran, founded in 2013. Most have struggled with internal disagreements. The diverse coalition formed at Georgetown University during the “Women, Life, Freedom” movement in February 2023 quickly disintegrated. Canada-based activist Hamed Esmaeilion, one of the six-member council, wrote without mentioning Pahlavi: “Imposing opinions is not democratic, and consensus of the members of a group, not just one member, is a prerequisite for a democratic movement.”
Pahlavi's critics also challenge his personal ability to lead, saying he has been erratic about his intended role and the need for foreign intervention.
Mostly Pahlavi portrays himself as an honest mediator, above the fray, promising to act with absolute neutrality to ensure a transition. But at other times, his aides seem to insist that only they can command the protests and act as if Pahlavi aspires to be some kind of ruling monarch in the model of his father.
Pahlavi also faces criticism for urging Iranians to take to the streets without a realistic plan. Insisting that he was prepared to die for freedom, he declared: “All institutions and apparatuses that are responsible for the regime’s false propaganda and the disruption of communications are considered legitimate targets.” The possibility of a layered, nonviolent resistance was dismissed.
Asked by CBS on January 12 whether he should bear any responsibility for the deaths, he replied: “This is a war and war has casualties,” words that in isolation sound insensitive. Pahlavi’s claim that 50,000 members of the security services were prepared to defect also proved optimistic. He revised the claim, saying: “Thousands of military and police forces did not go to work so as not to participate in the repression.”
Azizi hopes that, as Pahlavi's failures have become more apparent, "the moral authority of those in prison inside Iran, like Nobel laureate Narges Mohammadi and Mostafa Tajzadeh, will grow."
Azizi claimed: “the so-called republicans will now have the ball rolling on us in a way. It is our turn to organize a serious and credible alternative to the regime, something we have so far consistently failed to do.” /Adapted from The Guardian /
Po i besove Amerikës dhe Izraelit je i humbur
Tregoni të paktën vetëm një herë të vërtetën e hidhur për ngjarjet në Iran:????1:Kush e bëri territorin në Iran?!(FDI e Izraelit dhe gangsteri politikTrump).????2.Kush i vrau protestuesit?!...(FDI dhe shërbimet e FBI,CIA amerikane...)????3.Pse ndaluan përkohësisht këto protesta të dirigjuara nga ShBA dhe Izraeli?!(Sepse dështuan në pranverën e vitit 2025,ku u pa kupola e mbrojtjes izraelite)...dhe tani i duhet kohë për të fituar...duke kërkuar gjoja Groenlandën... lumi fle,por hasmi s'flet...do rizgjidhet përsëri në këtë pranverë krimineli Netanjahu bashkë me perandorin e vetshpallur të botës servile, Donald Trump...Deri atëherë: Mirupafshim