FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Over the weekend, Russia carried out its largest airstrike on Ukraine since the start of its full-scale invasion in 2022, while simultaneously putting pressure on Kiev's forces on the front lines.
The future of direct talks is unclear, with hopes for a meeting between Russian President Vladimir Putin and Ukrainian President Volodymyr Zelensky dashed by disagreements between the two leaders.
The discussion about security guarantees for Ukraine is clouded by questions about Washington's commitment and by the Kremlin's opposition to any Western force in Ukraine.
With peace looking more distant than ever despite his efforts to end the biggest war in Europe since 1945, US President Donald Trump has hinted that new sanctions on Russia could be imposed soon, as Washington discusses with the European Union possible penalties for Moscow.
Will the war continue until 2026? Or is there a chance for a change? Here's what brought the situation to this point - and what to expect in the coming days and weeks.
Troubled peace talks
This spring and summer, Russia and Ukraine held their first direct negotiations since the early months of the Russian invasion of Ukraine, with delegations meeting in Istanbul three times between May and July. Trump, meanwhile, met with Putin in Alaska on August 15 and with Zelensky and European leaders three days later.
The Ukraine-Russia talks produced agreements to exchange prisoners and killed soldiers, but they produced no tangible progress toward peace or a ceasefire. For many in Ukraine and the West, in fact, these negotiations have reinforced the impression that Putin, who aims to subjugate Ukraine, does not want peace on any terms that are not on his own.
No date has been set for a new round of negotiations, and Putin has rejected calls from Trump and Zelensky for a face-to-face meeting with the Ukrainian president. Putin has insisted that if a meeting is held soon — apparently implying a de facto surrender of Ukraine — then it must be held in Moscow, a condition that is clearly unacceptable to Ukraine.
Zelensky, who for months has proposed holding the meeting in a third country, responded by saying that Putin could go to Kiev - also an unacceptable condition for Moscow.
"I can't go to Moscow when my country is under missile attacks every day. I can't go to the capital of this terrorist," Zelensky told ABC News on September 5.
Bombings and battles
Rreth 48 orë më vonë, Rusia kreu sulmin më të madh ajror ndaj Ukrainës, duke lëshuar 810 dronë, në sulmin që goditi më së rëndi Kievin, ku selia e Qeverisë u dëmtua dhe tre persona u vranë, përfshirë një nënë dhe fëmija e saj tremuajshe, thanë autoritetet.
Pas përplasjeve me Zelenskyn lidhur me vendin e mbajtjes së takimit, zgjedhja e Kievit si objektiv i sulmit mund të mos ketë qenë rastësi. Në çdo rast, breshëria duket si një mënyrë për Putinin që të përsërisë një deklaratë që e kishte bërë disa ditë më parë gjatë një vizite në Kinë: se Rusia do të arrijë të gjitha qëllimet e saj me forcë ushtarake nëse diplomacia nuk sjell paqe.
Një nga qëllimet e Putinit është që të kontrollojë tërësisht rajonet ukrainase të Donjeckut, Luhanskut, Zaporizhjës dhe Hersonit, të cilat në shtator të vitit 2022, pretendoi – pa bazë – se ishin pjesë e Rusisë. Përpjekjet e tij për të marrë pjesën tjetër të rajonit të Donjeckut kanë ardhur me një kosto të madhe në aspektin e humbjeve njerëzore, por analistët thonë se Putini beson se Rusia ka epërsi në fushëbetejë.
Zelensky ka thënë se Rusia ka afër 100.000 trupa pranë qytetit Pokrovsk, në Donjeck, dhe se Moska po përgatitet për një ofensivë gjatë vjeshtës.
Garancitë e sigurisë
Përderisa Moska vazhdon me pushtimin e saj, një pjesë e madhe e diplomacisë në Perëndim – dhe veçmas në mesin e mbështetësve evropianë të Kievit – po diskutojnë për garancitë e sigurisë për Ukrainën në rast se arrihet një marrëveshje armëpushimi.
Presidenti francez, Emmanuel Macron, i cili ishte mikpritës i takimit të 4 shtatorit të grupit të quajtur Koalicioni i Vullnetit, tha se 26 shtete janë zotuar për të dërguar trupa “si forca sigurie në Ukrainë apo të jenë të pranishme në tokë, det apo ajër”.
“Në ditët në vijim ne do të finalizojmë mbështetjen amerikane për këto garanci të sigurisë. SHBA-ja, siç thashë, është përfshirë në të gjitha fazat e procesit”, tha Macron. Por, ka ende pikëpyetje lidhur me rolin e mundshëm të SHBA-së dhe ka edhe dy çështje të tjera të pazgjidhura.
Njëra nga to është kundërshtimi i Rusisë.
Në Kinë, Putin paralajmëroi se trupat e huaja në Ukrainë do të ishin “objektivë legjitimë” përderisa luftimet vazhdojnë. Ai gjithashtu tha se nuk do të kishte nevojë për forca të tilla nëse arrihet një marrëveshje paqeje, duke theksuar se respektimi i një pakti të tillë nga Rusia do të ishte i padiskutueshëm – një pretendim që gjerësisht është hedhur poshtë në Ukrainë dhe Perëndim, bazuar në sjelljen e Moskës në Ukrainë që prej marrjes nën kontroll të Krimesë më 2014.
Problemi tjetër: forcat mund të dislokohen vetëm pasi të kenë përfunduar luftimet, por së pari duhet që luftimet të ndalen. E në këtë moment, paqja duket po aq e largët sa ishte kur Trumpi mori detyrën në janar, pas një fushate zgjedhore në të cilën ai shpesh thoshte se mund t’i jepte fund luftës për një ose dy ditë.
Sanksione më të ashpra?
Variabla më e madhe tani është mundësia e vendosjes së sanksioneve të reja perëndimore kundër Rusisë.
Trump ka kërcënuar vazhdimisht me vendosjen e sanksioneve më të ashpra ndaj Rusisë, por përveç rritjes me 25 për qind të tarifave ndaj importeve nga India për shkak të blerjes së naftës ruse, ai deri më tani ka hezituar të ndërmarrë hapa të tjerë, pavarësisht se shpesh ka shprehur zemërim me rezistencën e Putinit për t’i dhënë fund pushtimit.
Asgjë nuk është e sigurt, por tani ka sinjale se ai mund të jetë më afër se kurrë vendosjes së sanksioneve të reja.
I pyetur më 7 shtator nëse është gati të lëvizë drejt “fazës së dytë” të sanksioneve, Trump u përgjigj: “Po, jam”.
Ndaras, sekretari amerikan i Thesarit, Scott Bessent, tha për NBC se “nëse SHBA-ja dhe [BE-ja] bëhen bashkë, vendosin më shumë sanksione, tarifa dytësore ndaj shteteve që blejnë naftë ruse, ekonomia ruse do të kolapsojë tërësisht dhe do ta sjellë presidentin Putin në tavolinë të negociatave”.
“Ne jemi të gatshëm ta rrisim presionin ndaj Rusisë, por ne na duhet që edhe partnerët tanë në Evropë të ndjekin shembullin tonë”, tha Bessent.
BE-ja tha se i dërguari i saj për sanksione, David O’Sullivan, do të udhëheqë delegacionin në SHBA më 8 shtator në bisedimet dyditore për koordinimin rreth sanksioneve kundër Rusisë.
Trump nuk ka shkuar aq larg sa të godasë Kinën – blerësen më të madhe të naftës së papërpunuar ruse – me tarifa apo sanksione për këtë tregti. Përveç zgjerimit të përdorimit të tarifave dytësore, SHBA-ja raportohet se e ka shqyrtuar edhe vendosjen e sanksioneve ndaj kompanive të mëdha energjetike ruse, sikurse gjigantët shtetërorë Rosneft dhe Lukoil si dhe shënjestrimin e “flotës në hije” të anijeve të Rusisë, që e ndihmojnë Moskën që të shmangë sanksionet.
“Ka shumë gjëra të tjera që Perëndimi mund të bëjë”, tha Nigel Gould-Davies, hulumtues për Rusinë dhe Euroazinë në Institutin Ndërkombëtar për Studime Strategjike. “Përdorimi i sanksioneve dytësore, arma më e fuqishme, mbetet e kufizuar. Mund të shkojë shumë më tej, sidomos nëse sanksionohet ‘flota në hije’ e naftës”.
“Entitetet kineze kanë treguar se dinë të shmangin rreziqet kur përballen me mundësinë e sanksioneve”, tha ai për Radion Evropa e Lirë. “Përshkallëzimi i sanksioneve që do t’i prek ata mund të shërbejë si një sinjal i dobishëm për rreziqet me të cilat përballet Kina, duke qenë ajo që NATO-ja tani e quan ‘lehtësuese vendimtare’ të luftës së Rusisë në Ukrainë”.
Bisedimet BE-SHBA zhvillohen në kohën kur Brukseli po përgatitet të vendosë një rund të ri sanksionesh ndaj Rusisë, paketën e tij të 19-të të masave ndëshkuese që nga nisja e pushtimit rus të Ukrainës.
Veç tjerash, BE-ja po e shqyrton mundësinë që të zgjerojë sanksionet e saj për “flotën në hije”, duke larguar më shumë banka nga sistemi për transaksione financiare SWIFT, dhe duke goditur kompanitë jashtë Rusisë – që e ndihmojnë Moskën të financojë luftën – me sanksione dytësore, sipas propozimeve franceze dhe gjermane që u janë ndarë anëtarëve të tjerë të BE-së javën e kaluar. Këto propozime i ka parë edhe REL-i.
There are also discussions about limiting the number of Russian diplomats operating in the EU and Russian citizens traveling to Europe on tourist visas, sources with knowledge of the EU discussions said.
Publicly, Russia has ignored Western sanctions and has continued to do so while discussions are taking place about new measures.
"No sanctions will be able to force the Russian Federation to change the consistent position that our president has repeatedly spoken about ," Kremlin spokesman Dmitry Peskov said on September 8.
US participation, according to Gould-Davies, is essential.
"America has the greatest sanctions power because of the key role of the dollar in the world economy. So whether America participates in the new sanctions or not, that makes a huge difference," he said.
"This would also have great symbolic significance: the first time President Trump has turned tough words against Russia into action, not concessions," Gould-Davies added./REL
Lini një Përgjigje