TAGS-AT E JAVËS

Rajoni dhe Bota2025-01-11 16:59:00

Trump wants to take Greenland; 4 ways this saga could end

Shkruar nga Pamfleti

Trump wants to take Greenland; 4 ways this saga could end

However, it is also unlikely that Greenland will vote for independence unless its people are given guarantees that they can keep the subsidies they currently receive from Denmark to pay for things like healthcare and the welfare system.

In recent weeks, US President-elect Donald Trump has shown interest in taking control of Greenland, Denmark's largely autonomous Arctic territory and the world's largest island.

He initially indicated an intention to buy Greenland in 2019, during his first term as president, but this week he went further, refusing to rule out economic or military force taking control of it.

Danish and European officials have responded negatively, saying Greenland is not for sale and its territorial integrity must be preserved.

So how could this unusual situation happen, with two NATO allies in dispute over a large territory that is 80% covered in ice but has significant untapped mineral wealth?

And how might aspirations for independence among Greenland's population of 56,000, under Danish control for 300 years, affect the final outcome?

Here we look at four possible scenarios for Greenland's future.

Trump loses interest, nothing happens

There is some speculation that Trump's move is a sham, a move to push Denmark to increase Greenland's security in the face of the threat of Russia and China seeking influence in the region.

Last month, Denmark announced a new $1.5bn (£1.2bn) military package for the Arctic. It had been prepared before Trump's comments, but the announcement just hours after them was described by the Danish defense minister as an "irony".

"What was important in what Trump said was that Denmark must fulfill its obligations in the Arctic or it must allow the US to do it," says Elisabet Svane, chief political correspondent for Politiken newspaper.

Marc Jacobsen, associate professor at the Royal Danish Defense College, believes this is a case of Trump "positioning himself before taking office," while Greenland is using the opportunity to gain more international authority, as an important step towards independence.

So even if Trump were to lose further interest in Greenland now, which Professor Jacobsen thinks is the most likely scenario, he has certainly put the issue in the spotlight.

But independence for Greenland has been on the agenda for many years, and some say the debate could go the other way.

"Kam vënë re në ditët e fundit se kryeministri i Grenlandës është më i qetë në komentet e tij - dmth. po, ne duam pavarësinë, por në planin afatgjatë," thotë Svane.

 

Trump wants to take Greenland; 4 ways this saga could end

Groenlanda voton për pavarësinë, kërkon lidhje më të ngushta me SHBA-në

Ekziston një konsensus i përgjithshëm në Grenlandë që pavarësia do të ndodhë përfundimisht, dhe nëse Grenlanda voton për të, Danimarka do ta pranojë dhe ratifikojë atë.

Megjithatë, ka gjithashtu pak gjasa që Grenlanda të votojë për pavarësinë nëse popullit të saj nuk u jepet garanci se ata mund të mbajnë subvencionet që marrin aktualisht nga Danimarka për të paguar për gjëra të tilla si kujdesi shëndetësor dhe sistemi i mirëqenies.

Një hap tjetër i mundshëm është një lidhje e lirë - diçka si SHBA-ja që ka aktualisht me shtetet e Paqësorit, Ishujt Marshall, Mikronezia dhe Palau.

Danimarka e ka kundërshtuar më parë këtë status si për Grenlandën ashtu edhe për Ishujt Faroe.

Por edhe nëse Grenlanda është në gjendje të heqë qafe Danimarkën, është bërë e qartë vitet e fundit se nuk mund të shpëtojë nga SHBA. Amerikanët nuk u larguan kurrë pasi morën kontrollin e ishullit në Luftën e Dytë Botërore dhe e shohin atë si jetik për sigurinë e tyre.

Një marrëveshje në vitin 1951 afirmoi sovranitetin bazë të Danimarkës për ishullin, por, në fakt, i dha SHBA-së gjithçka që ajo dëshironte.

Trump rrit presionin ekonomik

Ka pasur spekulime se retorika ekonomike e Trump është potencialisht kërcënimi më i madh për Danimarkën – me SHBA-në duke rritur në mënyrë drastike tarifat ndaj mallrave daneze, apo edhe të BE-së, duke e detyruar Danimarkën të bëjë lëshime të një lloji mbi Grenlandën.

Profesor Jacobsen thotë se qeveria daneze është përgatitur për këtë, dhe jo vetëm për shkak të territorit të Arktikut.

Trump ka kërcënuar me tarifa universale prej 10% për të gjitha importet e SHBA-së, të cilat, ndër të tjera, mund të pengojnë ndjeshëm rritjen evropiane, dhe disa kompani daneze dhe të tjera evropiane tani po shqyrtojnë ngritjen e bazave prodhuese në SHBA.

Opsionet e mundshme për rritjen e tarifave përfshijnë thirrjen e Aktit Ndërkombëtar të Fuqive Ekonomike Emergjente të vitit 1977 (IEEPA), tha Benjamin Cote i firmës juridike ndërkombëtare Pillsbury për faqen e internetit MarketËatch.

Një nga industritë kryesore daneze të ndikuara potencialisht nga kjo është farmaceutika. SHBA merr produkte të tilla si aparate dëgjimi dhe shumicën e insulinës së saj nga Danimarka, si dhe ilaçin e diabetit Ozempic, i prodhuar nga kompania daneze Novo Nordisk.

Analistët thonë se rritja e çmimeve që do të rezultonte nga këto masa nuk do të gjente favorin e publikut amerikan.

Trump wants to take Greenland; 4 ways this saga could end

Trump pushton Grenlandën

"Opsioni bërthamor" duket i largët, por me qëndrimin e Trump për të përjashtuar veprimin ushtarak, ai duhet të merret parasysh. Në thelb, nuk do të ishte e vështirë për SHBA-në të merrte kontrollin, duke qenë se ata tashmë kanë baza dhe shumë trupa në Grenlandë.

"The United States is de facto in control now," says Professor Jacobsen, adding that Trump's remarks seemed ill-informed and he did not understand their meaning.

That said, any use of military force by Washington would create an international incident.

"If they invade Greenland, they invade NATO," Svane says, adding "so that's where it stops. Article 5 would have to be triggered. And if a NATO country invades NATO, then there's no NATO".

Dr Gad says Trump sounds like Chinese President Xi Jinping talking about Taiwan or Russia's Vladimir Putin talking about Ukraine.

"He's saying it's legitimate for us to take this piece of land," he says, adding "if we really take it seriously, this is a bad omen for the entire Western alliance." / Adapted Pamphlet from BBC /

Lini një Përgjigje