FLASH
Shkruar nga Ben Andoni
Humori i fushatave zgjedhore është nga më të mëdhatë në vend: nga ata që premtonin dikur drita 24 orë, kur energjia ishte iluzion; apo ujin për të gjithë ditën dhe penalitetet ndaj ndërtuesve pa leje.
Në prag të zgjedhjeve, publiku dëgjon rëndom për “kulturën” demokratike të kandidatëve, por më shumë se kaq mbytet nga premtimet. Kandidatët ta japin gati “ta prekësh” me dorën e mirëqenien, që nga rritja e rrogave, fabrikat e reja, shërbimet më efektive, pensionet e çka bëjnë gjë tjetër, që mund të jetë një qytetar që ka në mendje. Të tjerëve, sikur protesta të bëhet fët e fët, u kujtojnë se është fare e kotë të protestosh në të ardhmen nëse nuk voton. Që në mëngjes, patronazhistët partive apo militantët bëjnë që të bëjnë me të drejtën e tyre. Menjëherë të shënohet emri, që aksh votoi. Disa dine dhe projeksionet!! “Votoni herët dhe votoni shpesh”, vjen ndërmend për humor një shprehje e princit të batakçinjve, Al Kapone, që duket se ka thënë për ne, sepse në zgjedhje ndodhin që janë zakonisht të fortë,
Humori i fushatave zgjedhore është nga më të mëdhatë në vend: nga ata që premtonin dikur drita 24 orë, kur energjia ishte iluzion; apo ujin për të gjithë ditën dhe penalitetet ndaj ndërtuesve pa leje. Publiku i sillet para syve në një karusel gjigand, për shumë më tepër se një muaj, se votuar është mënyra e vetme për të luftuar pushtetin e padrejtë, që nuk mendon për ta; korrupsionin, që gërryen shtetin; ikjen masive, që nuk di të ndalet; papunesine; pagesat e uleta, që bëjnë vend të pajetueshëm; të drejtat e barabarta dhe të njeriut. Dhe pastaj, nguti kur të kujtojnë të ardhmen dhe sikur të jesh fëmijë porositesh të kontrollosh emrin për të votuar.
Qershia mbi tortë: Që një ndryshim ndodh, “ai fillon nga ty”. Të kujton pak mesazhin e Uncle Sam: “Të dua!” Sikur populli të jetë dele. Çërçilli kishte një sens humori që e tregoi kurdo që i jepet mundësi, por kjo ishte kushtoi dhe zgjedhjet: “Argumenti më i mirë kundër demokracisë është një bisedë pesë minutashe me votues në mesatar”. Është ai votues që nuk ia hedh dot dhe ai që mbi supet e veta të gjitha problematikat e vendit, por edhe që kupton sesa madh janë premtimet e fshehta të realizueshme.
Paradokset e zgjedhjeve tona
Duke pasur probleme pafund në zgjedhje, që zakonisht evidentohen nga opozitat e radhës dhe certifikatat e rëndomta si zgjedhje normale e të mira nga OSBE\ODHIR, demokracia shqiptare ka bërë një akt, që tregon nga dita në ditë se është shumë humoristik, gati grotesk: Kartën e Deklarimit solemn të partive, një koncept abstrakt për kushtet e Shqipërisë sanksionuar edhe nga Kodi Zgjedhor. Ai interpretohet de jure si akti i refuzimit publik të politikave ndaj shitblerjes & financimit informal. Partitë përmes qytetarëve të tire bëjnë që të bëjnë solemne, kanë firmuar respektivë, një akt që kryetarët e fundit, me pretendimet e kryetarëve të situatës, jo vetëm nuk ndikoi, jo vetëm që është e harruar, por nuk është se ka treguar se çfarë klas më shumë. lartë për standardet tona elektorale,
A bëri ky dokument “i shenjë”, që palët të mos ofendonin njëra- deri me fjalët e fundit; a bëri që të reduktohet shitblerja e votave; a bëri vallë që të ishin financimet transparente; a bëri që të mos ishin të suksesshëm edhe me rekorde negative nga dekriminalizimi?! Në zgjedhjet e përgjithshme të vitit 2021, subjektet politike jo vetëm nuk e mbajtën premtimin, por një mori e tjera raporte kritike dhe kundërshtime nga palët e vendosura. Mbështetja nga librat me rekorde kriminale vijoi, ka këtu edhe shitblerja e votave në zona të veçanta, si dhe përfshirja në fushat e produkteve të mëdha nga dekriminalizimi.
Një vëzhgim i ISP-së për zgjedhjet e pjesshme tregoi se: “as nga subjektet zgjedhore të gjetura për zgjedhjet e pjesshme të 6 marsit nuk ka krijuar ende mekanizëm transparent të burimeve të financimit elektoral, të integritetit të përfaqësuesve të strukturave të administrimit zgjedhor dhe si të shmangen të financimeve informale. Asnjë palë ende nuk ka bërë distancime nga armët me rekorde kriminale apo me burime informale financimi”.
Dosjet zgjedhore
Nëse sistemi ynë i Drejtësisë është flegmatik me afatet e zgjidhjeve të çështjeve në rastin e dosjeve të parregullta të zgjedhjeve, sot ka treguar se është “indiferent” dhe se fenomeni i zgjidhjeve të zgjedhjeve si nuk i bën ato, paçka strukturat e tyre.
Skandalet e votave në Dibër, Durrës, Lezhë, Peqin, Elbasan, Shkodër e Durrës, jo vetëm si përfshijnë figura të rëndësishme politike dhe zyrtare, të cilët për shkak të imunitetit nuk hetohen dhe madje promovohen, do citohej pak kohë më parë politologu Krasniqi nga BIRN. Dhe, ndëshkimet minimale janë krejt në përpjestim të zhdrejtë me dëmin dhe ato që pritej nga sistemi i drejtësisë, apo deklaratat e ndershmërisë. U desh të kalonin vite që pasi u përgjuan nga Prokuroria në përpjekje për të deformuar rezultatin e zgjedhjeve të pjesshme lokale në 11 shtator 2016 për Bashkinë e Dibrës, çështja ndaj katër zyrtarëve lokalë t’i afrohej fundit. Vetëm më 13 dhjetor të vitit të shkuar, Gjykata e Dibrës dënoi me 120 orë punë publike ish-drejtorin lokal të Arsimit, Drini Gjeci, dhe me 16 muaj dënim me kusht për Nuri Medën, ish-administrator i një njësie. E njëjta situatë për ish-shefin e komisariatit, Robert Aga dhe ish-administratorin Hasan Hoti.
Dosja e njohur publikisht me nr. 184 ishte ndër më të lakuarat dhe nga më impenjativet e Drejtësisë mbi krimet zgjedhore. Bashkë me simotrën “Dosjen 339” me përgjime mbi ndërhyrjet e krimit të organizuar në zgjedhjet e vitit 2017 në Durrës. Të mendosh rëndësinë e kupton sepse ato u bënë shkak që opozita të braktiste parlamentin dhe më pas edhe zgjedhjet lokale të vitit 2019, duke sjellë atë krizë politike, që me sa duket nuk do mbyllet dot. Sërish duke iu referuar statistikave të publikuara nga Ministria e Drejtësisë, prej vitit 2013 janë dhënë 79 vendime fajësie për krime zgjedhore nga gjykatat e vendit, por vetëm njëri prej tyre është më shumë se dy vjet burgim (BIRN).
Situatë të ngjashme paraqesin gati edhe hetimet dhe dënimet për veprat penale të “Korrupsionit aktiv dhe pasiv në zgjedhje”, të cilat prej vitit 2020 hetohen nga Struktura e Posaçme, SPAK. Nëse Drejtësia do e kishte seriozisht do të bënin identifikimin e shpejtë, çuarjen e shpejtë dhe dënimin e shpejtë. Ky ishte një nga shqetësimet që ngrinte pak kohë më parë profesori i të drejtës Njazi Jaho, por që tashmë nuk është se dëgjohet shumë.
Nëse sistemi ynë i drejtësisë dhe të gjithë faktorët do të ishin seriozë, atëherë Karta e Deklarimit e Solemn do përbënte faktor dhe më shumë akoma vetë Sistemi ynë i Drejtësisë do përshtaste Kodin Penal për natyrën e krizave dhe parregullsive tona zgjedhore. Por, kjo nuk ndodh pasi krimet dhe kundravajtjet zgjedhore zgjasin aq shumë saqë kur jepen verdiktet ato janë harruar. Është e famshmja shtyrje me procedurë, që e di mirë çdo politikan tek ne dhe që ia hedh paq me Drejtësinë. Kjo i shërben edhe Berishës, sot, si kauza e vetme e opozitës për të justifikuar dhe humbjen, që për hir të së vërtetës nuk ishte se i erdhi nga kjo.
Vuan standardet dhe respektin për Shqipërinë për zgjedhjen e një Drejtësie, që nuk e kupton rëndësinë e saj. Është aq e përhapur dhe e tepruar, kjo mënyrë të veprimit, saqë nuk kemi filluar në humor dhe mënyra sesi "manovrohet" me votën. Kjo na groteskë por edhe na kujton demokracinë alla Shqipëri, që nuk më për vend mendon bënor për mbajtjen e pushtetit. Që në fakt e gjen nuk ngushëllim, si për shembull deri edhe në batutat e moderatorit të NBC dhe komedianit Jay Reno: “Nëse Zoti do të kishte dashur që nuk të votonte, ai do të kishte pasur kandidatët e duhur”. (Homo Albanicus)
Lini një Përgjigje