Ursula von der Leyen ka zbuluar propozimin e saj të shumëpritur për buxhetin e ri të Bashkimit Evropian, me vlerë 2 trilionë euro midis viteve 2028 dhe 2034, një rritje e konsiderueshme krahasuar me 1.21 trilionë euro të miratuar nga udhëheqësit në verën e vitit 2020.
“Është një buxhet për një epokë të re që përputhet me ambicien e Evropës”, tha presidentja i Komisionit Evropian të mërkurën.
"Kjo adreson sfidat e Evropës. Kjo forcon pavarësinë tonë", shtoi ajo.
Projekti i saj rimodelon strukturën e buxhetit përgjatë tre shtyllave kryesore.
-865 miliardë euro për politikën bujqësore, të peshkimit, të kohezionit dhe atë sociale.
-410 miliardë euro për konkurrueshmërinë, duke përfshirë kërkimin dhe inovacionin.
-200 euro për veprim të jashtëm, përfshirë 100 miliardë euro për Ukrainën.
Ndërsa kontributet direkte nga shtetet anëtare do të mbulojnë pjesën më të madhe të buxhetit, von der Leyen parashikon gjithashtu taksa të reja në të gjithë BE-në mbi mbeturinat elektrike, duhanin dhe fitimet e korporatave për t'i lejuar Brukselit të mbledhë të ardhura shtesë vetë.
Të gjitha zarfet financiare do të kushtëzohen nga respektimi i sundimit të ligjit, një ndryshim kyç në reagim ndaj prapambetjes demokratike. në Hungari.
"Sundimi i ligjit është i domosdoshëm", tha von der Leyen. "Ne do të sigurojmë shpenzime të përgjegjshme dhe llogaridhënie të plotë."
Prezantimi i së mërkurës zyrtarisht nis një grindje politike midis shteteve anëtare dhe Parlamentit Evropian. , e cila pritet të jetë e zgjatur, e mundimshme dhe shpërthyese, ndërsa secila zonë zgjedhore lufton me mish e me shpirt për të siguruar para për prioritetet e saj.
Propozimi i Von der Leyen për buxhetin e ri shumëvjeçar është formësuar fuqishëm nga përvoja e mandatit të saj të parë në krye të ekzekutivit të fuqishëm.
Menjëherë pasi mbërriti në Bruksel, një figurë kryesisht e panjohur e marrë nga Berlini, von der Leyen u përball me pandeminë COVID-19, e cila e detyroi të hartonte një fond të ri rimëkëmbjeje, të riparonte zinxhirët e furnizimit dhe të negocionte kontrata vaksinash në emër të 27 shteteve anëtare. Më pas, asaj iu ngarkua detyra të përballonte pasojat e pushtimit të plotë të Ukrainës nga Rusia, rritjen e çmimeve të energjisë, inflacionin rekord, konkurrencën e ashpër nga Kina dhe një sërë fatkeqësish natyrore shkatërruese.
Tarifat gjithëpërfshirëse të Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, janë kapitulli i fundit në një seri krizash të njëpasnjëshme që i kanë vënë financat e bllokut nën një presion të paparë, duke sfiduar seriozisht aftësinë kolektive për t'iu përgjigjur ngjarjeve të paparashikuara.
Duke pasur parasysh këto kufizime, von der Leyen ka reformuar buxhetin afatgjatë për ta bërë atë më pak të ngurtë dhe më fleksibël, duke u dhënë shërbimeve të saj më shumë hapësirë manovrimi për të shpërndarë paratë sipas rrethanave gjithnjë në ndryshim brenda dhe jashtë Evropës.
“Është strategjik, më fleksibël dhe më transparent”, tha ajo, duke e quajtur atë më “ambiciozin” e propozuar ndonjëherë nga ekzekutivi.
Strategjia përfaqëson një largim ambicioz nga mendimi tradicional që mbështet buxhetin, i njohur zyrtarisht si Korniza Financiare Shumëvjeçare (KFSH), i cili deri më tani është bazuar në alokime të përcaktuara qartë për programe specifike të menaxhuara nga departamentet e specializuara të Komisionit Evropian.
Tre shtylla kryesore
Një nga modifikimet më tërheqëse në propozimin e von der Leyen është bashkimi i dy zarfeve më të mëdha të buxhetit: Politika e Përbashkët Bujqësore (CAP), e cila përfshin subvencionet për fermerët, dhe fondet e kohezionit.
Në vend që të jenë entitete të ndara, të dyja do të grupohen nën shtyllën e parë: Partneritetet Kombëtare dhe Rajonale, me vlerë totale prej 865 miliardë eurosh.
Dy zarfet duket se janë zvogëluar ndjeshëm në krahasim me buxhetin aktual, ku PPB-ja dhe kohezioni përbëjnë mbi 60% të alokimeve.
Prerja e thellë pritet të kontestohet ashpër nga vendet jugore, të cilat janë të kujdesshme ndaj çdo reagimi negativ nga sektori bujqësor, dhe nga vendet lindore, të cilat varen nga politika e kohezionit për të kapërcyer hendekun me shtetet anëtare më të pasura.
Në të njëjtën kohë, ulja do të mirëpritet nga vendet perëndimore dhe veriore, të cilat kanë mbështetur vazhdimisht një fokus më të madh në prioritetet moderne, siç janë veprimi për klimën, mbrojtja, siguria, kërkimi, inovacioni dhe teknologjitë më të përparuara.
Kjo thirrje u përforcua vitin e kaluar nga raporti historik i ish-kryeministrit italian Mario Draghi, i cili bëri thirrje për "ndryshime rrënjësore" për të përmbysur rënien e vazhdueshme të konkurrueshmërisë së bllokut dhe për t'u përballur me konkurrencën e fortë nga SHBA-ja dhe Kina.
Shtylla e tretë e projektbuxhetit kombinon të gjitha instrumentet e politikës së jashtme në kuadër të Evropës Globale në shumën prej 200 miliardë eurosh. Këtu, von der Leyen propozon të krijojë një fond prej 100 miliardë eurosh të dedikuar ekskluzivisht për mbështetjen e rimëkëmbjes dhe rindërtimit të Ukrainës.
Ideja ndjek hapat e Programit të Instrumentit për Ukrainën prej 50 miliardë eurosh që udhëheqësit miratuan në fillim të vitit 2024 për ta bërë ndihmën më të besueshme dhe të parashikueshme. Duke krijuar këtë program, Brukseli mbrojti shpërndarjet e ndihmës nga përplasjet e brendshme dhe vetot individuale.
Von der Leyen është e prirur ta replikojë dhe zgjerojë modelin në buxhetin e ardhshëm për të siguruar që Ukraina, procesi i pranimit të së cilës është nën veton e Hungarisë , të mund të mbështetet në ndihmën e bllokut ndërsa Shtetet e Bashkuara bëjnë një hap prapa.
Paralelisht me tre shtyllat, plani përmban 292 miliardë euro për shpenzime të tjera.
Shlyerja e borxhit nga epoka e COVID-it vlerësohet të jetë 24 miliardë euro në vit, një faktor i rëndësishëm që nuk ekzistonte në buxhetin e mëparshëm.
Komisioni këmbëngul se fondi i rimëkëmbjes duhet të shlyhet tërësisht përmes të ashtuquajturave burime vetanake, të tilla si Sistemi i Tregtimit të Emetimeve (ETS), detyrimet doganore dhe taksat e propozuara rishtazi, duke mbledhur rreth 58 miliardë euro në vit.
Megjithatë, burimet e veta përballen me rezistencë të rrënjosur nga shtetet anëtare dhe janë të njohura për vështirësitë e tyre për t’u miratuar.
Lini një Përgjigje