FLASH
Shkruar nga Pamfleti
The former State Security file of one of the most complex figures in the history of the capital, the former Prefect of Tirana (1940-1944), Qazim Mulleti, whom communist historiography portrayed as a traitor, agent, criminal and anathema through propaganda, is opened in the artistic work of the regime, 'The Prefect', appeared during the last century.
The opening of the file that the secret police of the totalitarian regime has created for him, along with the opening of opportunities for reviewing his image in the light of the facts and not the propaganda of the time, constitutes a fundamental change in the relationship of our society with the past, and society's relationship with itself and with other generations.
Today, the Authority makes available to researchers documents that were collected by the former State Security from the official archives of the time (1940-1944), when most of them are orders, decisions issued by the office of the Prefect of Tirana. The letters are without any mistakes in the spelling of the Albanian language, full of style and legal references that make you understand that the stereotype of the 'ignorant' Prefect was a fake product of propaganda.
In the documents of the former State Security, there is also a biography written for Qazim Mullet, which fails to erase the long education and academic training in diplomacy of the Prefect.
File no. 19, is labeled with the language of hatred: "Fassicul file with documents on the activity before and after the release of the criminal Qazim Mulleti". Inside it, ironically, you find this letter dated 29.03.1943, which he sends to the Minister of the Interior when he writes worried about the fate of four interned families, a total of 14 people:
“Lutem për lirimin e personave nga familjet e të arratisurve të internuar. Qëndrimi i tyre në internim na duket një vuajtje e tmerrshme dhe çnjerëzore, aq me tepër se prej gati dhjetë muaj e ca që janë këtu nuk asht pa asnjë rezultat,prandaj për mos pa mjerime e për të mos i lanë në gjendje të bindshme, i lutemi Ministrisë të ketë mirësinë me disponue lirimin e tyre.”
Ndërsa historiografia komuniste e konsideron atë bashkëpunëtor të fashizmit, në dokumente gjendet edhe një shkrese e brendshme e autoriteteve italiane, sipas të cilës Prefekti i Tiranës zhvillon propagandë kundër autoriteteve italiane dhe se është nacionalist. Po këtu gjendet edhe një tjetër shkresë e autoriteteve italiane ku thuhet se “ai favorizon Myslym Pezën, një ‘drejtues bandash’”.
Disa hollësira këto që tregojnë se bashkëpunimi me autoritetet italiane vendosur pas pushtimit të vendit, siç është parë më vonë nga studiuesit, ishte një bashkëpunim gjeostrategjik për të rritur prezencën e Shqipërisë në Ballkan duke e kthyer atë në territoret e vjetra.
Sigurisht që Prefekti i Tiranës ishte antikomunist dhe në frymën perëndimore, qëndrim të cilin ne vlerësojmë sot si një emancipim për kohën, aq më tepër tani që historia vërtetoi se diktaturat mohuan të drejtat e njeriut dhe rezultoi me pasoja tragjike për një pjesë të madhe, të pafajshme, të popullsisë, kryesisht elitën dhe pasardhësit e tyre.
Në fashikullin me dokumente “Mbi veprimtarinë e kriminelit të luftës Qazim Mulleti pas çlirimit në arrati” gjenden letrat që i drejtohen bashkëshortes, Hajrie Kusi dhe djalit Reshit, nën emrin e një gruaje italiane, por që Sigurimi i Shtetit e di që letrat janë shkruar prej tij.
Në përmbajtje të letrës mësohet se ai u ka dërguar pako me ushqime dhe rroba, ku ata ndodheshin të internuar në kampin e Savrës. Kartolina ndalohet nga ish-Sigurimi, pa mbërritur në destinacion.
Dokumentet për Qazim Mulletin gjenden në tre fashikujt prej një numër prej 300 fletësh. Por dokumentet për të shtrihen edhe në 86 dosje hetimore -gjyqësore të njerëzve me të cilët ai studioi në Itali, punoi gjatë detyrës, por dhe me të tjerë që kishte marrëdhënie fqinjësie dhe tregtie.
From a research on some of them, it can be seen that they have been sentenced to imprisonment and exile, some even to death. Mention here Ibrahim Bickaçiu, former prime minister of the country for a short time during the Second World War, a large landowner, educated in the West, who after exiles and imprisonments ended up as a cemetery guard in Elbasan.
Some of these names are: Ali Qoraliu, Hysni Mulleti, Selim Daci, Giovanni Fachini, Besim Pazari, Hiqmet Biria, Selim Mati, Rexhep Picalli, Ymer Shaba, Haxhi Aga, Ali Qordja, Merita Sokoli, soprano, studied in Italy, Syrja Golja , Gjon Deda, Murat Basha, director of the Gendarmerie school, member of the Headquarters of the Legality Forces, Mehmete Hurshiti, Osman Mema, Andon Kozmaçi, etc.
Lini një Përgjigje