FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Of the 37 members of the PPSh Central Committee in 1956, 10 were spouses (husband and wife) and 10 others with close tribal ties, brothers-in-law, bakhanaks, krushkas, etc. The dozens of couples Enver - Nexhmije, Hysni - Vito, Mehmet - Fiqrete, Josif - Eleni (Pashko), Liri (Belishova) - Maqo (Çomo) had climbed there since the time of the War and were added along the way with other officials. The unbelievable, which surprisingly was true, was accepted by the head of the Party, Enver Hoxha, in one of the meetings of the Political Bureau in May 1956. Just a few days after the Tirana Conference, where for the first time the clan of couples in The Central Committee and the individual cult of "One", the highest forum of the Party, were forced to review this critical relationship, to mitigate as much as possible its sensational effects.
Speaking at the meeting of the Political Bureau, where the list of members of the Central Committee, which was to be approved at the 3rd Congress of the Party, was reviewed, Enver Hoxha presented the possibility of avoiding this familiarity, recommending as the only way the expansion of the Plenum of the Party , from 37, to 71 members. Despite the agreement of other leaders, with his idea, the issue was again considered sharp and offensive, with the philosophy of the Party, at least in the theoretical aspect. In the ongoing debate, Hoxha articulated another solution, which instantly aroused the interest of his subordinates.
His proposal to demote the women of the bureaucrats, which included Nejhmija, from members to candidates of the Central Committee, a status below this, but still with the same privileges, except for the right to vote, initially found support from widely, but continued to encounter skeptical attitudes. The way the dome of the Party was inflated, with the community of couples and clan clans, was so paradoxical that it killed even the eyes of the tyrant leaders.
"We must admit openly, said Mehmet Shehu, Hoxha's right-hand man, that we are the only Central Committee in the world that has this state of familiarity." Openly or quietly, such a fact was also accepted by others, but in any case, reflection could not be easy. Tied to power and privileges, KQ pashalars could not give them up. How did they justify vulgar nepotism and how did they think to escape the "eyes of others"...
DOCUMENT
Minutes of the meeting of the Political Bureau, on 22.5.1956
Agenda:
On the preparation of the list of candidates for the election of members of the Plenum of the Central Committee by the III Congress
ENVER HOXHA: It is our duty to prepare the list of members of the Central Committee and then let the representatives' commission decide on it. My opinion is that we should expand the Central Committee and not stay with a narrow number of 37 people as we have until now. The second issue that I think is that the expansion of the Central Committee should be done especially with cadres, which will have the necessary characteristics, that is. the political side, as well as technical and professional development. The Central Committee should be expanded mainly in the economic sectors. The third issue is that, judging by the cadres that we will have in leadership, they should be elements of the working class as much as possible. Let's start with the new candidates. My opinion is that the plenum can reach up to 65 candidate members, if not more...!
MEHMET SHEHU: If the number of members of the plenum reaches 65 people, there will be 28 young people, and if it reaches 75, there will be 38 young people.
ENVER HOXHA: I think the number is 65 or 71.
MEHMET SHEHU: I think we should start from your proposals, reach up to 65 people. In these 65 people, how many will be members and how many candidates?
ENVER HOXHA: I think 41 members and 24 candidates.
HYSNI KAPO: Now we have the opportunity to do it, because we have good staff.
LIRI BELISHOVA: I also agree to increase the number of members of the Central Committee.
ENVER HOXHA: Then let's see the list as a whole (the list is read)
HYSNI KAPO: Regarding candidacies in family proximity, where it is discussed as a dangerous issue, it does not seem right to me. I have family ties with Piro Kondi (Kondi, Vito Kapo's brother), but this has nothing to do with work. In the event that there is such a disease in the Central Committee, we must attack it, but with the expansion that is now being done to the Central Committee, I think there is no danger of familiarity. Therefore, there is no need to raise the issue of Mehmet - Fiqret, Hysni - Vito or Liri (Belishova) - Maqo (Çomo). I don't think the danger comes from here.
GOGO NUSHI: The expansion is another side, but we also have to look at the issue of family ties in the Central Committee, of the krushki.
RITA MARKO: I think there is a risk; therefore it is better that such things do not exist.
MEHMET SHEHU: In principle, such a situation should not exist. I do not raise the issue that there is any danger, because the comrades who have their wives or husbands in the Central Committee have not given any sign of familiarity. If we put the issue well, there should not be such things, but not because here, or I, for example, am in a position of familiarity.
BEQIR BALLUKU: Nuk është mirë që në Komitetin Qendror, të ketë dy njerëz nga e njëjta familje. Prandaj çështjen e shoqeve ta shikojmë me masën që duhet, por mos të ikim edhe nga ana tjetër, që shoqet që janë, t’i heqim. Familjaritet në plenumin tonë nuk ka pasur, po parimisht kjo nuk është mirë të ndodhë. Unë jam i mendimit që Fiqreti (Shehu), Vitua (Kondi) dhe Eleni (Pashko) Tereziu të mos jenë në plenum, kurse Nexhmija të jetë. Ajo është një shoqe e vjetër, ka një kockë partie, ndryshe nga shoqet e tjera. Shoqe e vjetër është edhe Fiqreti, po në vijën e Partisë, ka gabuar tri herë dhe pikërisht këtu në Tiranë, tani më së fundi. Sa për Viton, edhe për atë mendoj se nuk është ndonjë kategori me Nexhmijen, prandaj mundet të mos jetë në listë. Edhe atje ku e kemi caktuar, përsëri Vitua është afër Komitetit Qendror. Edhe për Elenin (Pashkon) mendoj mos të jetë në Komitetin Qendror. Pra, unë mendoj që nga këto shoqe vetëm Nexhmija mund të mbetet në Komitetin Qendror…!
PILO PERISTERI: Në rast se ne do të shohim ç’thonë të tjerët, atëherë s’bëjmë gjë. Ne nuk duhet t’i shohim kështu punët. Ne të zgjedhim njerëz, që kanë punuar dhe ndihmuar partinë. Sa u përket atyre që kanë të meta, ata duhen sqaruar, pavarësisht se është gruaja e Enverit ose e Mehmetit. Unë them, në rast se kemi gjë për këto shoqe, që dëshmon se nuk vlejnë, t’i heqim, po në rast se kanë punuar mirë, atëherë duhet t’i lëmë në plenum. Gratë që janë të zonjat, t’i lëmë në Komitetin Qendror. Jashtë le të flasin ç’të duan, po në Komitetin Qendror, familjaritet nuk ka pasur. Shokët që kanë gratë e tyre në Komitetin Qendror, i kanë goditur më shumë nga ç’duhet, kur kanë gabuar.
ENVER HOXHA: Familjariteti në Komitetin Qendror, nuk është shfaqur, po influencime kanë ekzistuar. Këtë çështje unë e marr nga ana ime dhe e kam thënë edhe herë tjetër, që kur i jepet ndonjë urdhër Nexhmijes, nuk e zbaton ashtu sikurse bën Liria, Fiqreti ose Eleni. Por, kjo nuk është bërë e rrezikshme. Prandaj në këtë drejtim, duhet që këto shoqe, të bëjnë më shumë kujdes dhe këtë nuk e them si shqipo, po them se burrat, influencojnë më shumë te gratë dhe me përjashtim të Lirisë, që është anëtare e Byrosë Politike, shoqet e tjera janë më të ulëta. Është fakt që në plenum, disa nga ne janë burrë e grua, janë pesë çifte të tilla, janë pastaj kunat e kunata, motër e vëlla, baxhanakë, etj. Po të mos ishte një gjendje e tillë, do të ishte më mirë, po këtë çështje duhet ta gjykojmë, lidhur me aktivitetin e këtyre shoqeve të Luftës.
Prandaj kandidatura e tyre, duhet parë në qëndrimet e tyre gjatë Luftës, me qëndrimet e tyre politike dhe në ato të Partisë dhe nuk duhen gjykuar kështu në bllok, se u mblodhën gratë tona. Po ta marrim nga aktiviteti i tyre, ato kanë qenë në Komitetin Qendror, po në punë kanë edhe dobësira. Unë do të isha i mendimit që këto shoqe, mos të hiqeshin nga Komiteti Qendror, dhe me përjashtim të Lirisë (Belishovës), të gjitha të tjerat t’i bëjmë kandidate të Komiteti Qendror, d.m.th., të evitojmë çështjen e votës. Kjo nuk është formale, se çështja e votës në udhëheqje është vendimtare. Po ta marrim kështu, unë kisha këtë vërejtje, që Fiqreti të ulet nga anëtare, në kandidate e Komitetin Qendror, për gabimet që ka bërë.
Unë mendoj të qëndrojë kandidate, sepse ka një të kaluar dhe ka luftuar për Partinë, po që ka bërë edhe këto gabime që dimë. Shoqet e tjera, kanë edhe ato të meta në punë, po gabime politike ato nuk kanë bërë, si Fiqreti. Prandaj unë mendoj që këto shoqe, me aktivitetin e tyre që kanë, mos të hiqen fare, po të zbresin në kandidate të Komitetit Qendror. Po Nexhmija pse të zbresë kandidate? Çështja është, jo vetëm mos të ketë votë, po ajo duhet të gjallërohet një çikë, ka shumë punë, d.m.th., të lidhet më shumë me punën dhe me bazën. Me një fjalë, të jetë më aktive. Kjo, jo vetëm se është gruaja ime, për mos të pasur familjaritet tek ne, po se pse edhe asaj duhet t’i shërbejnë këto vërejtje, se e njoh mbasi e kam në shtëpi…!
GOGO NUSHI: Unë them se Nexhmija, duhet të mbetet anëtare e Komitetit Qendror. Për sa u përket shoqeve të tjera, mendoj se Vitua, edhe Eleni, duhet të jenë në Komitetin Qendror, kurse Fiqreti, jam dakord që të zbresë kandidate.
MANUSH MYFTIU: Këtu është Komiteti Qendror dhe njerëzit nuk duhet të thonë asgjë për Komitetin Qendror, se kur thonë se këtu ka familjaritet, akroballeqë, d.m.th., në këtë rast preket prestigji i Komitetit Qendror. Prandaj ne edhe nga kjo anë, duhet ta shohim përbërjen. Unë mendoj se çështjen e shoqeve, ta shohim me shumë nga ana e interesit të Partisë, se për sa i përket aktivitetit të tyre, kjo nuk diskutohet. Sa për Nexhmijen dhe Fiqretin, jam dakord me shokun Enver.
HYSNI KAPO: Është e drejtë që ne të shohim interesin e Partisë dhe të nisemi nga kjo, që nuk duhet të jenë dy nga një familje. Tani këtu është çështja, nëse duhet të jenë këtu disa shoqe apo jo?! Çështjes së familjaritetit, nëse ka, ne duhet t’i hymë gjer në rrënjë. Unë me Pirron (Kondin), Liria (Belishova) me Maqon (Çomon), Rrapo (Dervishi) me Kadrinë, Manushi me Pilon (Peristerin), të tërë kemi të bëjmë me njëri-tjetrin. Prandaj jam dakord me mendimin e shokut Enver, me përjashtim që po të shtrohet, që të vinte edhe Nexhmija kandidate e Komitetit Qendror, unë nuk jam dakord, sepse ajo nuk mund të krahasohet me Viton. Unë pra mendoj që Nexhmija, të mbetet anëtare e Komitetit Qendror dhe Fiqreti me dy shoqet e tjera të bëhen kandidate.
BEQIR BALLUKU: Është tjetër çështje të jesh baxhanak dhe tjetër të jesh burrë e grua në Komitetin Qendror.
HYSNI KAPO: Unë mendoj që Nexhmija, të mbetet anëtare e Komitetin Qendror. Për Fiqretin jam dakord që të zbresë në kandidate.
RITA MARKO: Për shoqet, unë e thashë mendimin tim, që për interes të Partisë, ne mund të bëjmë gjësendi, p.sh., mund të hiqen Vitua me Elenin, që janë burrë e grua respektivisht me Hysninë dhe Josifin. Elenin unë mendoj se mund ta heqim. Ajo nuk ka punuar mirë si drejtore politike, dhe ky është një fakt që meriton për ta larguar nga Komiteti Qendror, kurse Vitua, mund të lihet.
HYSNI KAPO: Në qoftë se duam të ndreqim punë, e vetmja masë që mund të marrim, është vetëm për Viton, jo se nuk e meriton, po disa nga ne jemi më të pleksur nga të tjerët, dhe ajo jo vetëm si gruaja ime, po edhe si motër e Piros (Kondit).
LIR BELISHOVA: Edhe unë si shokët e tjerë mendoj për çështjen e shoqeve, ato e meritojnë këtë vend, po edhe ajo ç’thonë të tjerët, ka rëndësi dhe për këtë nuk e kam fjalën për elementet antiparti. Në Komitetin Qendror, shenja familjariteti gjer tani nuk ka, po ne jemi një vend i vogël dhe rreziku ekziston. Ai që nuk është në Komitetin Qendror, një të tillë mund ta mendojë. Mendimi im tani është, që ta lëmë çështjen si thotë mbledhja e përfaqësuesve, po përpara se të vijë në mbledhja, unë kisha menduar për Viton dhe për Elenin, sidomos për Viton, që është shumë më e pleksur nga të tjerat.
HYSNI KAPO: Vitua është motër e Piros, kushërirë e Kiço Ngjelës, Eleni është e shoqja e Josifit, prandaj mund të hiqen se edhe ndonjë ndihmë shumë të madhe, nuk i kanë dhënë Komitetit Qendror.
MEHMET SHEHU: Kjo çështje duhet parë me kujdes. Ose të nisemi nga çështja që qenien e shoqeve, në marrëdhënie gjinie në Komitetin Qendror, ta kufizojmë me maksimum, duke pasur parasysh interesin e Partisë, që të qëndrojnë në plenum, po ta meritojnë, ose t’i vemi gjer në fund problemit. Po të duam t’i mbyllim gojën elementit armik, atëherë çështja duhet shtruar kështu, që Nexhmija, Maqua, Eleni, Fiqreti dhe Vitua, të hiqen nga Komiteti Qendror, nëse kjo që nuk i lë asnjë shteg, ku të kapet armiku. Unë jam për këtë variant, d.m.th., të hiqen këto pesë shoqe, dhe jo për faktin se nuk e meritojnë, por sepse ata duhet t’i sakrifikojmë, për interesat e larta të Partisë. Po ta marrësh hollë-hollë, ne jemi pesë çifte në Komitetin Qendror. Mendimi im është, që Nexhmija dhe Maqua, të jenë kandidate të Komitetit Qendror.
ENVER HOXHA: Për Maqon unë mendova të jetë anëtar i Komitetit Qendror, se është shok i mirë dhe ka më tepër perspektivë nga Nexhmija, është më energjik e më punëtor.
MEHMET SHEHU: Do të ish më e drejtë, të veprohej ashtu si thashë unë.
ENVER HOXHA: Unë mendoj që Nexhmija, mund të zbresë kandidate.
MEHMET SHEHU: Unë mendoj mos të lëmë çifte me të drejtë vote në Komitetin Qendror, madje kjo çështje që u ngrit nga shoku Enver, mua as që më kishte shkuar fare ndër mend. Për Fiqretin, do t’i themi Kongresit, që ka bërë këto gabime, po si për Fiqretin, edhe për Maqon, do t’u themi njëkohësisht, se e meritojnë të jenë anëtarë të Komitetit Qendror, po janë edhe këto arsye që nuk mund të jenë anëtarë. Po ta bëjmë këtë, ne kemi bërë një hap të madh përpara, ndryshe jemi në pozitat që ishim.
PILO PERISTERI: Mendoj se po të shkojmë pas atyre që thotë mileti, duhet të mos lëmë asnjë familjaritet në Komitetin Qendror.
ENVER HOXHA: Që t’i mbajmë disa shokë kandidatë kur s’e meritojnë të jenë, s’e bëjmë dot.
MEHMET SHEHU: Ne duhet ta pranojmë se me përbërjen aktuale që kemi, jemi i vetmi Komitet Qendror në botë, që kemi këtë gjendje familjariteti. Me këtë ne i kemi dhënë një farë shkasi elementeve jo të mirë që të flasin. Prandaj nuk duhet ta lëmë të vazhdojë kështu kjo gjendje.
PILO PERISTERI: Këtu megjithatë nuk ka ndonjë shkelje, me duket mua.
MEHMET SHEHU: Atëherë si e shtruam ne duhet të kthehemi prapë. Unë nuk jam dakord kështu, kjo është një plagë te ne.
BEQIR BALLUKU: Po ne për këtë konkluduam tani.
MEHMET SHEHU: Unë nuk jam i bindur për vete, me duket se nuk është e drejtë kështu si kemi vendosur ne.
ENVER HOXHA: Unë vetëm për çështjen e Maqos, nuk jam dakord me Mehmetin.
MEHMET SHEHU: Dhe unë nuk jam dakord që të ngrihet Maqua. Unë mendoj, të mos ketë asnjë çift anëtarë të Komitetit Qendror dhe kandidatë, vetëm në ndonjë rast të jashtëzakonshëm.
ENVER HOXHA: Po ja ne kemi çështjen e votës.
GOGO NUSHI: Po të jetë çështja e situatës si anëtarë, si kandidatë, njësoj është për popullin, prandaj edhe kjo që thotë Mehmeti nuk është e drejtë. Me zgjerimin që i bëhet tani Komitetit Qendror, gjendjen ne e kemi kompensuar dhe përmirësuar.
ENVER HOXHA: Ne mund ta zbresim dhe Nexhmijen, ashtu si thotë Mehmeti.
HYSNI KAPO: Unë me këtë nuk jam dakord. Gjer sa nuk ka faj ta lëmë siç është, pse ta zbresim. Apo për hir të thashethemeve. Ne duhet të bëjmë edhe diferencim, midis Fiqretit dhe Nexhmijes. Për Maqon, jam i mendimit, se duhet të vijë në Komitetin Qendror.
MEHMET SHEHU: Atëherë me këtë mënyrë, problemi i lidhjeve familjare tek ne, nuk gjen zgjidhje, dhe jam i bindur se kështu gabojmë.
ENVER HOXHA: Po të zbresë Nexhmija dhe të ngrihet Maqua, ka edhe një ndryshim, se Liria është anëtare e Byrosë Politike, po edhe unë jam anëtar i Byrosë Politike. Si Liria dhe unë, influencojmë më shumë te këta të dy. Pra, Nexhmija, mund të ulet dhe Maqua mund të ngrihet.
MEHMET SHEHU: Mendoj se çështja duhet shtruar kështu, në këtë situatë duhet t’i japim zgjidhje se këtu nuk po bëjmë asgjë, përveç zgjerimit të Komitetit Qendror.
HYSNI KAPO: Unë jam i mendimit që Maqua të vijë në Komitetin Qendror dhe Nexhmija të mbetet siç ka qenë.
MEHMET SHEHU: That's not how we solve it right. We must liquidate this situation, and if we cannot do this immediately, at least make a repair. We must instill in the spirit of Party members the spirit of courage. The simple loyal members of the Party do not say it openly, therefore we should not leave any reservations to the members of the Party. We must sacrifice for the sake of the interests of the Party...!
ENVER HOXHA: I agree that Nexhmija should sit down, but Maqua should come to the Central Committee, there are more risks for Nexhmija to fall under influences than Maqua, he is a man and of working origin, and the issue of origin is not a useless thing.
MEHMET SHEHU: I think about the matter from the point of principle.
LIRI BELISHOVA: I think we should remove Elen and Vito from the Central Committee.
MEHMET SHEHU: I do not agree, this is how we give weapons to the enemy to fight us.
ENVER HOXHA: We don't keep them, if they don't deserve it.
MEHMET SHEHU: It can be decided like this, but I do not agree, that this is how we give the Party the opportunity to have reservations./Memorie.al
Lini një Përgjigje