FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Albania ranks as one of the most corrupt countries in Europe in Transparency International's Corruption Perceptions Index and is also one of the five worst performing countries in Europe...
Albania may be struggling with high levels of corruption at all levels of society, but the country is taking a new approach to fighting this phenomenon, with the introduction of a special anti-corruption body, known as SPAK.
SPAK consists of a special prosecution office, the National Bureau of Investigation and the Special Courts that deal with corruption and organized crime. Its structure was created as part of the judicial reform that was approved by Parliament in 2016, giving it constitutional powers to fight corruption and organized crime at the highest levels of government and society.
This constitutional reform and the fight against corruption was a key precondition for the opening of Albania's membership talks with the EU.
Chief Prosecutor Altin Dumani took office only in December 2022, but the work had started before he arrived. SPAK has already seized assets and cash worth more than £100 million in three years. Before SPAK was created, there were few cases of corruption investigation because officials could avoid charges by paying bribes.
SPAK undertakes cases involving corruption with values above ALL 50,000 for cases involving public officials and ALL 800,000 for corruption related to public procurement contracts.
SPAK is creating a history of accusations against influential people, accusing them of abusing their public positions and participating in corruption. In his latest investigation, which ended in August 2023, several officials of the Ministry of Health, including the deputy minister, were accused of allegedly misusing around 100 million euros to buy medical equipment.
The most high-profile cases that SPAK has pursued until final conviction include former Prosecutor General Adriatik Llalla, who was sentenced to two years in prison for concealing his wealth, and former Interior Minister Saimir Tahiri, who who was sentenced to three years and four months in prison for abuse of power. A number of high-profile cases, including former mayors, ministers and a deputy prime minister are all currently awaiting trial.
Corruption problems
Albania ranks as one of the most corrupt countries in Europe in Transparency International's Corruption Perceptions Index and is also one of the five worst performing countries in Europe, along with Bosnia and Herzegovina, Serbia, Turkey and Ukraine.
Studimet e kryera që nga fundi i viteve 1990 tregojnë se korrupsioni është një nga pesë problemet më të mëdha me të cilat përballen qytetarët shqiptarë pas papunësisë, kujdesit shëndetësor, sigurisë dhe arsimit.
Për të vazhduar trajtimin e kësaj çështjeje afatgjatë, SPAK do vijojë të kërkojë mbështetje të vazhdueshme brenda vendit, si dhe nga komuniteti ndërkombëtar.
Deri tani ka pasur dhjetë hetime të përbashkëta me vende të tjera evropiane në vitin 2022, sipas raportit të fundit vjetor të SPAK: gjashtë me Italinë, por vetëm një me Britaninë e Madhe, pavarësisht faktit se rrjetet kriminale të organizuara nga Shqipëria kanë një prani të fortë në tregun e drogës në Mbretërinë e Bashkuar.
Sa korrupsion ka?
Qytetarëve u kërkohet shpesh të paguajnë ryshfet kur përdorin shërbimet bazë publike. Sipas shumicës së të anketuarve shqiptarë në sondazhet e Indeksit të Perceptimit të Korrupsionit të Transparency International, politika (92%), gjyqësori (81%), kujdesi shëndetësor (80%), arsimi (70%), policia (58%) dhe shërbimet civile (52%).
Korrupsioni politik mund të marrë shumë forma të ndryshme, duke përfshirë financimin e paligjshëm të partive, blerjen e votave, patronazhin politik, lobimin dhe pagesën e ryshfeteve për favore, të tilla si blerja e një vendi në parlament ose bërja kandidat për kryetar bashkie për një parti të madhe politike.
Pas dhënies së statusit të vendit kandidat në vitin 2014, BE e identifikoi korrupsionin si një nga pesë fushat kryesore të reformave. Midis 2018 dhe 2021, një numër vendesh anëtare të BE-së, përfshirë Francën, Gjermaninë, Danimarkën dhe Holandën, vendosën veton për hapjen e bisedimeve të pranimit midis BE-së dhe Shqipërisë për shkak të paaftësisë së vendit për të luftuar korrupsionin në nivelet më të larta.
Megjithatë, pas pushtimit rus të Ukrainës dhe rekordit të fundit të SPAK për akuzimin e një numri zyrtarësh publikë për korrupsion dhe abuzim me pushtetin, BE nisi zyrtarisht bisedimet e anëtarësimit me Shqipërinë në korrik 2022 .
Roli i SHBA-së dhe Britanisë së Madhe
SHBA dhe Britania e Madhe kanë marrë gjithashtu masa për të evidentuar korrupsionin në Shqipëri. Të dy vendet kanë sanksionuar dhe ndaluar hyrjen e një numri zyrtarësh publikë të nivelit të lartë, duke përfshirë ish- kryeministrin dhe presidentin (Sali Berisha), disa ish- ministra, ish-kryebashkiakë, deputetë, gjyqtarë dhe prokurorë për përfshirje të dyshuar në korrupsion dhe minim të sundimit të ligjit dhe demokracisë.
Shumica e hetuesve të SPAK janë trajnuar në Akademinë e FBI-së në Quantico, Virxhinia. Mbretëria e Bashkuar priti kreun e SPAK Altin Dumani në Londër në korrik 2023 për të zhvilluar partneritete të reja me Zyrën e Brendshme të Mbretërisë së Bashkuar dhe Agjencinë Kombëtare të Krimit. Qëllimi është ndjekja e rasteve të përbashkëta kundër rrjeteve të krimit të organizuar dhe prishja e lidhjeve të tyre me politikanë të korruptuar dhe zyrtarë publikë të nivelit të lartë.
I vetëm SPAK nuk mund ta luftojë korrupsionin dhe nëse Shqipëria është serioze në trajtimin e korrupsionit, atëherë më shumë institucione publike, media dhe qytetarë duhet të bëjnë përpjekje më të mëdha për të pranuar dëmin serioz që po i bën të ardhmes së vendit – përfshirë edhe largimin e të rinjve jashtë vendit.
Political parties, in particular, should play a more active role in addressing corrupt behavior within their ranks.
If Albania really wants to improve its society and economy, reduce migration, attract more foreign investment and speed up the EU integration process, it must develop a strategy that can effectively control corruption.
There is no country in the world that has developed a strategy to completely eradicate corruption. However, those countries that have won the battle have been able to keep it under control to the point where it does not undermine the independence and efficiency of public institutions. This should be the goal for both politicians and Albanian society. / Adapted "Pamphlet" from " The Conversation "
Lini një Përgjigje