TAGS-AT E JAVËS

Rajoni dhe Bota2025-09-16 08:14:00

Can NATO countries stop buying Russian oil?

Shkruar nga Pamfleti

Can NATO countries stop buying Russian oil?

US President Donald Trump has said that NATO countries must stop buying Russian oil if they want Washington to tighten sanctions against Moscow. However, achieving this goal could take time and be difficult.

Currently, only three NATO countries import Russian crude oil: Hungary, Slovakia, and Turkey. Of these, Turkey is the largest.

"According to our data, [Turkey] is the third largest importer of Russian oil in the world," Petras Kanitas, a Vilnius-based analyst at the Center for Research on Energy and Clean Air (CREA), told Radio Free Europe.

"Turkey buys Russian oil mainly because it is sold at a deep discount," he added.

"They also profit by refining Russian crude oil and selling the processed products to Europe," he explained.

Trump has long been talking about secondary tariffs on countries that import Russian oil, and has already announced them against India. In a September 13 post on Truth Social, he called on “all NATO countries” to stop these imports.

"So far, Trump's threats have been mainly directed at India and, to some extent, China. Turkey has not been part of this game. So, this is an interesting new development," said Benjamin Hilgenstock, an economist at the Kiev-based KSE Institute.

The aim is to hit the Russian economy by stopping one of its main exports and forcing the Kremlin to enter into genuine talks to end the war launched against Ukraine in 2022.

Hilgenstock said that the loss of exports to Turkey would be a big problem for Moscow.

"They would probably have to offer bigger discounts to other buyers in order to redirect this amount," he said.

But Turkey's appetite for Russian oil is tied to powerful economic factors that Ankara will not easily ignore. Some of its refineries get up to 90 percent of their crude from Russia; switching sources cannot happen overnight. Turkey is also, unlike India and China, a major importer of Russian refined products.

"Of course, for Turkey [the import ban] will be a challenge, as it would be for Hungary and the Slovak Republic, which have not taken any steps to diversify their supplies," Hilgenstock said.

In addition to the economic aspect, politics also complicates Turkey's push to cut off Russian supplies. Since it is not a member of the European Union, it does not face the same pressures as Hungary or Slovakia.

Hungary and Slovakia

Both Budapest and Bratislava have repeatedly said they depend on Russian oil through the Druzhba pipeline.

Në gusht, kur sulmet ajrore ukrainase e nxorën atë disa herë jashtë funksionit, ministri i Jashtëm hungarez Peter Szijarto tha: “Nëse furnizimet përmes tubacionit Druzhba bëhen të pamundura për një kohë të gjatë, atëherë edhe furnizimi me naftë për Hungarinë dhe Sllovakinë do të bëhet i pamundur”.

Megjithatë, BE-ja e ka bërë synim të vetin të heqë dorë plotësisht nga importet e energjisë ruse deri në vitin 2027, duke përdorur rregullat e tregut të brendshëm, që do të thotë se vendimi nuk mund të bllokohet nga Hungaria apo Sllovakia.

Analistët thonë se të dyja vendet mund të importojnë naftë përmes tubacionit Adria, që kalon nëpër Kroaci.

“Diversifikimi nuk është problem i pazgjidhshëm teknik, por çështje vullneti politik dhe ekonomik”, tha për REL-in Tamas Pletser, analist për naftën dhe gazin pranë Erste Bank.

“Kjo do ta bënte karburantin më të shtrenjtë, por përderisa ka treg të lirë, nuk do të ketë mungesa”, shtoi ai.

Analisti i CREA-s, Kanitas, kujtoi se më herët këtë vit, Republika Çeke ia doli të shkëputej plotësisht nga furnizimet me naftë ruse – një zotim që e bëri menjëherë pas pushtimit të plotë rus të Ukrainës në vitin 2022.

“Ata e mbajtën premtimin”, tha ai, por shtoi se kryeministri hungarez, Viktor Orban, “ka marrëdhënie të mira me presidentin Trump. Do të thosha se mund të ketë një lloj përjashtimi apo diçka e tillë”.

Tarifat Dytësore

Trumpi bëri gjithashtu thirrje që vendet e NATO-s të shqyrtojnë vendosjen e tarifave prej 50–100 për qind ndaj Kinës për ta ndëshkuar për mbështetjen e saj ndaj makinës së luftës së Rusisë.

Kjo thirrje vjen ndërkohë që Uashingtoni vetë është i përfshirë në një përplasje të tensionuar tregtare me Kinën.

Trump e ka shtyrë disa herë afatin e tij që Kina të pranojë kushte të reja tregtare, përndryshe do të përballet me tarifa të reja masive, pasi Pekini nuk ka treguar gatishmëri për të lëshuar pe.

Deklarata e Trumpit u mbështet nga senatori republikan Lindsay Graham, i cili ka shtyrë përpara legjislacion për tarifa të mëdha dytësore për të goditur partnerët tregtarë të Rusisë.

“Është koha që evropianët të ndjekin shembullin e presidentit Trump dhe të veprojnë kundër Kinës dhe Indisë”, tha ai për programin “Meet The Press” të NBC.

“Kina dhe India do të ndryshojnë qasjen e tyre ndaj Putinit. Kjo luftë do të përfundojë”, shtoi ai.

Por, meqë Evropa ka pranuar rritje të theksuara tarifash si çmim për të bërë biznes me Uashingtonin, ajo ka edhe më shumë nevojë të mbajë gjallë tregtinë me Kinën.

Më 15 shtator, Ministria e Jashtme në Pekin paralajmëroi “kundërmasa të forta” nëse vendet e NATO-s “e godasin Kinën me tarifa.”

Asnjë udhëheqës evropian nuk ka sugjeruar rritje tarifash deri tani. Po ashtu nuk pati shenja të menjëhershme për t’i ndërprerë importet e naftës.

Hilgenstock tha se për të ndodhur diçka e tillë, Trump mund të duhet të ndërhyjë personalisht me liderët e Hungarisë, Sllovakisë dhe Turqisë.

"This is really a conversation that Trump should have with his friends, [Viktor] Orban, [Robert] Fico and [Recep Tayyip] Erdogan," he stressed. /REL

Lini një Përgjigje