FLASH
Shkruar nga Pamfleti
In the event of a confrontation, Europe has many useful tools against America. But the implementation of some of them would be so harmful that they cannot be used, writes The Economist.
"The action needed must be bold and decisive," declared Ursula von der Leyen, the president of the European Commission.
She argued that the European Union must counter Trump's tendency to break "supposedly ironclad commitments," thus threatening "European values."
"Extraordinary times require extraordinary measures," she said.
So far, the EU's response to Trump has been fairly standard. After America imposed a 25% tariff on steel and aluminum on March 12, Europe said it would impose punitive duties on 8 billion euros ($9 billion) worth of American imports starting April 1 and would tax another 18 billion euros worth of imports by mid-April.
Despite Ms von der Leyen’s belligerent tone, Europe does not want its dispute with America to escalate and hopes that Trump will soften. But if the differences with America were to become more pronounced, the EU has ample opportunities to put pressure on its staunch ally. The EU’s most obvious geopolitical asset is the size of its market. Together with Britain, Norway and Switzerland, the continent’s GDP amounts to $24.5 trillion, almost as much as the US’s $29 trillion.
American firms, from brewers to banks, want to continue doing business in Europe. Europe’s retaliatory tariffs would be quite effective. They have initially been imposed on American luxury goods that are easily substitutable, such as Harley-Davidson motorcycles and whiskey. The problem is that tariffs or other restrictions on American imports hurt both European consumers and American exporters. One such example is energy, Europe’s biggest import from America.
Last year, energy accounted for 35% of U.S. oil exports. More than half of America’s liquefied natural gas also went to Europe. European demand, which is likely to continue growing through 2030, underpins many of the billion-dollar gas export projects currently underway in America. If Europe were to restrict purchases of liquefied natural gas from America, many American energy companies would be in trouble.
But if it did, Europe could damage its already crippled economy or end up falling back under Russian dependence, which would be alarming. A better target would be America’s big tech companies. Europe could live without Instagram, a social network owned by the American company Meta, but Meta would be hit very hard by the loss of European revenue.
Europe has many ways to hit such American companies financially without completely banning them from the European market, including through taxes and competition policy. This allows Europe to calibrate the level of the blow, slowly tightening the screws if necessary.
The fact that these giant American tech companies pay little tax in Europe has been a point of contention in transatlantic relations for years. The low tax revenues are partly Europe's fault, because it has allowed Ireland and other countries to be tax havens within the EU. European countries have imposed taxes on online advertising and other digital services, which allow governments to pocket some of the revenues of these American companies.
The effort to reach a global agreement on such taxes has stalled because Trump does not support it. European countries could raise tax rates individually, or the EU as a whole could reintroduce taxes it had shelved. To impose an EU-wide tax, all European countries would have to agree, which could be difficult, but not impossible, if diplomatic weather turns stormy.
The European Commission also has extraordinary regulatory powers over American technology companies. It can tinker with anti-competitive policies, order the removal of harmful content, and enforce privacy laws. Fines for firms that violate these rules can run into billions of euros. Although European authorities adhere to the rule of law and do not prosecute for political vendettas, a tougher stance would have the desired effect.
American financial companies are also at the mercy of European institutions. In fact, some of the tools at the EU's disposal are so powerful that they may never be used. For example, the central global payments system is SWIFT, an organization based in Belgium that transmits about 8 billion electronic messages between 11,000 financial institutions each year.
European regulators have a huge influence over SWIFT's financial operations. But if Europe were to restrict US banks' access to the system, it would cause a financial catastrophe, because the disruption of global transfers would hurt European and American banks alike.
Rregullat e konkurrencës do të ishin një mënyrë më e butë për të goditur firmat financiare amerikane. Rregullatorët në BE dhe Britani, po hetojnë pozicionin e leverdishëm që gëzojnë dy kompanitë amerikane Mastercard dhe Visa, në tregun e pagesave të Europës.Një tjetër levë janë ligjet rregullatore. Europa mund t’u kërkojë bankave të huaja dhe menaxherëve të aseteve që të mundësojnë më shumë kapital për të financuar operacionet e tyre europiane.
Ajo gjithashtu mund të vendosë kërkesa më të rrepta lokale për ruajtjen e të dhënave të ndjeshme, e kështu me radhë. Amerika mund të hakmerret në të njëjtën mënyrë, por ajo do të dilte më e humbur se Europa në rastin e një lufte për sektorin e shërbimeve. Në përgjithësi, Amerika eksporton rreth 100 miliardë euro më shumë shërbime në BE, sesa anasjelltas.
E kundërta ndodh me tregtinë e mallrave, ku Europa shënoi një suficit prej gati 200 miliardë eurosh vitin e kaluar. (Në rastin e Britanisë është e kundërta: vendi ka një suficit në shërbime me Amerikën, por një deficit në mallra). Për më tepër, përmasa e tregut nuk është burimi i vetëm i levës ekonomike të Europës. Ajo gjithashtu mund të frenojë qasjen e Amerikës në mallrat ose shërbimet ku Europa mbizotëron.
Një raport i fundit nga agjencia franceze CEPII ka nxjerrë në pah shumë grupe mallrash që prodhohen kryesisht në Europë dhe që Amerika i importon me shumicë, kryesisht në sektorin e farmaceutikës dhe kimikateve. Natyrisht, BE-ja nuk do ta gjunjëzonte Amerikën duke kufizuar për shembull, shitjet e Wegowy, një ilaçi kundër diabetit që prodhohet nga firma daneze Novo Nordisk, por ama, blloku europian ka në dorë një industri strategjike: makineritë e përdorura për të prodhuar çipat kompjuterikë më të sofistikuar në botë.
ASML, me seli në Holandë, është e vetmja firmë në botë që prodhon pajisje që mund të krijojnë çipa prej shtatë nanometrash ose më pak, lloji i përdorur për Inteligjencën Artificiale më të fundit. Edhe për makineritë që prodhojnë çipa pak më të trashë, prej 14 nanometrash, firma ASML ka një pjesë tregu prej 90%.
Kufizimi i eksporteve të kompanisë ASML nuk do të ishte i pashembullt. Në vitin 2023, Holanda ndaloi disa shitje në Kinë. Por marrëdhëniet e Europës me Amerikën do të duhej të përkeqësoheshin jashtëzakonisht shumë që ajo të merrte të njëjtin trajtim si Kina. Për më tepër, ashtu si me sistemin SWIFT, ndërprerja e zinxhirit të furnizimit me gjysmëpërçues, mund të ketë pasoja të tmerrshme dhe të paparashikueshme që mund të dëmtonin edhe vetë Europën.
Europa mbizotëron edhe në një industri tjetër: tregtinë globale të mallrave. Ajo nuk është një eksportues po aq i madh i shumicës së lëndëve të para, por është një ndërmjetës i domosdoshëm. Burimet e pakta natyrore, vendndodhja qendrore e kontinentit dhe historia e gjatë e tregtisë së hapur, kanë ndihmuar në nxitjen e të gjitha veprimtarive që janë vendimtare për lëvizjen e mallrave në botë, si transporti dhe sigurimet.
Nëse do të ftohte marrëdhëniet me Europën, Amerika mund ta kishte shumë të vështirë të shiste burimet e saj kudo në botë, jo vetëm në Europë. Europa është shtëpia e tregtarëve më të mëdhenj të mallrave në botë. Vetëm Zvicra ka rreth 900 të tillë, duke përfshirë gjigantë si Glencore, Gunvor, Mercuria dhe Vitol. Pjesa e Europës në tregtinë globale arrin në 35% për naftën, 60% për metalet, 50% për drithërat dhe 40% për sheqerin. Britania dhe Holanda janë gjithashtu qendra të mëdha tregtare, duke përforcuar mbizotërimin e Europës.
Gjatë dekadave, shtëpitë tregtare të Europës kanë krijuar një rrjet të gjerë furnizuesish, objektesh magazinimi, infrastrukture transporti dhe marrëdhëniesh bankare, që i lejojnë ato të lidhin prodhuesit me konsumatorët në çdo pjesë të globit. Lidhja e minierave dhe fermave të largëta me qytetet dhe fabrikat është një detyrë e ndërlikuar që nuk mund të përsëritet lehtë.
Një rol i pazëvendësueshëm
Kompanitë më të mëdha të transportit, si Maersk, MSC dhe CMA CGM, janë të gjitha europiane. Oldendorff, kompania më e madhe në botë e transportit me shumicë, është gjermane. Kompanitë greke zotërojnë më shumë se 30% të të gjithë cisternave të naftës dhe më shumë se një të pestën e flotës botërore të gazit natyror të lëngshëm.
Megjithëse shumë vende aziatike kanë gjithashtu industri të mëdha të transportit detar, Europa e tejkalon jashtëzakonisht pjesën e tregut të Amerikës (shih grafikun). Ndërkohë, kompanitë financiare të Europës lehtësojnë tregtinë e mallrave në një mënyrë që firmat e Amerikës nuk e bëjnë dot. Londra, me rrjetin e saj të ndërmjetësve dhe firmave të sigurimit mundëson më shumë se 40% të sigurimit të energjisë në det të hapur.
12 “klubet” e mbrojtjes dhe dëmshpërblimit që formojnë Grupin Ndërkombëtar të Britanisë, sigurojnë shumicën dërrmuese të flotës globale të cisternave të naftës. Bankat europiane kanë një peshë shumë të madhe në financimin e tregtisë së mallrave, një treg ku bankat amerikane mungojnë. Më 10 mars, kompania e tregtisë Trafigura, me seli në Singapor, tha se kishte grumbulluar 5.6 miliardë dollarë për të financuar operacionet e saj. Huadhënësit europianë përbënin pesë nga shtatë bankat që rregulluan këtë marrëveshje dhe banka holandeze ING drejtoi grupin.
Kohët e fundit, Europa është përpjekur ta përdorë këtë ndikim për të ndëshkuar Rusinë për pushtimin e Ukrainës. Ajo ka ndaluar tregtarët europianë të mallrave që të tregtojnë naftë ruse, ka ndaluar bankat europiane që të financojnë tregtinë e naftës, ka ndaluar anijet europiane që ta transportojnë atë dhe firmat europiane të sigurimit që ta sigurojnë atë, përveç rasteve nëse nafta shitet për më pak se 60 dollarë për fuçi. Edhe pse Rusia ka gjetur mënyra për të shmangur këtë kufi, kjo gjë ka rritur kostot për firmat ruse dhe ka ulur të ardhurat e vendit nga nafta.
Është një çështje tjetër nëse Europa do të dëshironte apo jo të përdorte ndonjëherë taktika të tilla kundër Amerikës. Ndoshta do të vendosë një sistem tarifash shtesë ose taksa më pak të rrepta se sanksionet ruse, që do ta bënin më të shtrenjtë tregtimin ndërkombëtar për firmat amerikane. Por do të ishte një hap kaq i madh dhe armiqësor, saqë mund të përfytyrohet vetëm nëse prishen shumë marrëdhëniet. Europa me siguri nuk do ta trajtonte kurrë Amerikën siç trajton Rusinë, pavarësisht se sa e egër mund të bëhet lufta tregtare.
Marrëdhënia më e anshme transatlantike është mbrojtja. Europa varet shumë nga mbështetja ushtarake e Amerikës. Ajo ka shumë më tepër për të humbur se Amerika nga prishja e kësaj marrëveshjeje, ndërsa Amerika, siç tha Trump kohët e fundit, është e mbrojtur nga “një oqean i madh dhe i bukur”. Por kjo mbrojtje nuk është e paprekshme. Dhe fakti që Europa ka më shumë për të humbur nuk do të thotë se ajo nuk ka fare ndikim.
Fillojmë me oqeanin e madh dhe të bukur që përmendi Trump. Amerika nuk mund ta mbrojë atë pa ndihmën europiane. Nëndetëset ruse që hyjnë në Atlantikun e Veriut nga bazat arktike, duhet të kalojnë nëpër një sërë pikash të njohura si hendeku Groenlandë-Islandë-Mbretëri e Bashkuar (GIUK). Për dekada, Amerika dhe aleatët e kanë vëzhguar së bashku këtë zonë, me sensorë akustikë nënujorë, të lidhur me pika në tokë, si dhe fregata me radar dhe avionë patrullimi detar që fluturojnë nga Britania, Islanda dhe Norvegjia. Shumica e të dhënave të grumbulluara nga këto misione përpunohen në selinë detare të NATO-s, në periferi të Londrës.
Nëse këto marrëveshje do të prisheshin, Amerika do ta kishte shumë më të vështirë të gjurmonte nëndetëset ruse dhe t’i zbulonte ato rrugës për në bregun lindor të Amerikës. Kjo do t’i lejonte Rusisë të vendoste shumë më tepër raketa brenda rrezes së objektivave amerikane. Edhe nëse Trump do të arrinte të përmbushte dëshirën që Amerika të aneksonte Groenlandën, e cila është një territor autonom i Danimarkës, forcat amerikane nuk do të ishin në gjendje të mbyllnin plotësisht hendekun gjeografik.
Nëse anijet detare amerikane do të dërgoheshin në Paqësor për të përballuar një krizë apo luftë atje, varësia e Amerikës nga bashkëpunimi me Europën, mund të thellohej ende. Ky hendek reflekton një dukuri më të gjerë: fuqia ushtarake amerikane varet nga qasja në territorin europian. Për shembull, Forca Hapësinore e Amerikës mban një stacion radari në bazën hapësinore Pituffik në Groenlandë, për të gjurmuar raketat ruse që do t’i afroheshin Amerikës së Veriut mbi Polin e Veriut.
Pa qasje në atë radar, Amerika do të kishte më pak paralajmërime për kërcënimet raketore. Në krahun jugor të NATO-s, në Mesdhe, Forcat Ajrore të SHBA-së kanë dashur të zgjerojnë një bazë ajrore në Qipro. Ajo ka qenë jetike për operacionet amerikane në Lindjen e Mesme, siç është dorëzimi i fundit i ndihmës në Gaza. Ndoshta baza më e rëndësishme e Amerikës në Europë është Gjermania, ku janë vendosur më shumë se 50,000 trupa amerikane. Komandat europiane dhe afrikane të Pentagonit, të cilat mbikëqyrin çdo ushtar, tank, avion luftarak dhe anije detare, ndodhen në Stuttgart.
Selia europiane e Ushtrisë Amerikane ndodhet në Wiesbaden dhe Gjermania mban pesë nga shtatë garnizonet europiane të Amerikës, duke përfshirë Grafenwöhr, bazën më të madhe jashtë Amerikës. Ramstein, një bazë e madhe ajrore, ishte për shumë vite një qendër për drejtimin e sulmeve me dronë në Afganistan, Pakistan, Somali dhe Jemen. Në spitalin ushtarak Landstuhl u trajtuan rreth 95,000 ushtarë amerikanë të plagosur në Irak dhe Afganistan.
Të paktën 40% e veprimtarisë amerikane në Gjermani, mbështet operacione në pjesë të tjera të botës. Ekipi i forcave të posaçme amerikane që vrau Osama bin Laden në vitin 2011, fluturoi në Pakistan nëpërmjet bazës në Ramstein. Leva e Europës nuk buron vetëm nga qasja territoriale. Firmat europiane janë integruar thellë në zinxhirët e furnizimit të mbrojtjes amerikane. Rreth një e katërta e pjesëve të këmbimit të avionit amerikan F-35 prodhohet në Europë. Britania mundëson aftësi të veçanta në programin bërthamor të Amerikës. Është edhe inteligjenca.
Britania është anëtare e paktit të spiunazhit Five Eyes, ku Amerika, Australia, Britania, Kanadaja dhe Zelanda e Re mbledhin dhe më pas ndajnë sinjale të inteligjencës, si komunikimet e përgjuara. Amerika nxjerr rreth 75-80% të kësaj inteligjence. Por 20-25% e prodhuar nga aleatët e tjerë, është ende e vlefshme, duke i lejuar spiunët amerikanë që të jenë më efikasë, të kryejnë operacione gjatë gjithë kohës dhe të përgjojnë nga vende që përndryshe do të ishin të paarritshme, siç janë bazat britanike në Qipro.
Zbulimet e inteligjencës britanike shpesh shfaqen në Presidential Daily Brief, një përmbledhje e të dhënave ditore të inteligjencës, e prodhuar nga spiunët e Amerikës. Spiunët amerikanë gjithashtu punojnë ngushtë me europianët e tjerë. Për shembull, në fillim të viteve 2010, Agjencia e Sigurisë Kombëtare e Amerikës bashkëpunoi me Danimarkën për të spiunuar politikanë të shquar europianë, duke përgjuar kabllot e internetit me fibra optike që kalojnë nëpër territorin danez.
Në vitin 2015, shërbimi i inteligjencës holandeze paralajmëroi Amerikën që hakerat rusë kishin depërtuar në Komitetin Kombëtar Demokratik me synimin për të ndërhyrë në zgjedhjet presidenciale të vitit 2016. Sigurisht, shumica e këtij bashkëpunimi do të vazhdonte edhe në rast të ftohjes së marrëdhënieve transatlantike. Shërbimet e inteligjencës punojnë me të gjithë, madje edhe me kundërshtarët, në fusha si lufta kundër terrorizmit.
European spies would defy politicians’ demands to cut ties. In fact, covert contacts and cooperation could become even more important in a period when open diplomacy has become toxic. However, Europe can use its leverage over America without completely severing transatlantic relations. It has done so before. In 1973, Britain refused to allow America to fly U2 spy planes from bases in Britain and Cyprus during the Yom Kippur War.
In 1986, France, Spain, and Italy barred America from flying over their territory or using their air bases during a bombing raid on Libya. This forced American planes to take a longer and more complicated route. And in 2003, Turkey prevented America from using its territory to launch an invasion of Iraq, preventing America from attacking Baghdad from the north.
These kinds of frictions are common in any alliance. But in a world where allies are struggling at the whims of Trump, such moves by Europe could significantly weaken American power and influence. As with economic power, Europe would be harmed itself if it were to fully exercise its military leverage to retaliate against America. Almost any step it could take would harm the European continent itself, even as it would inflict even greater damage on America. That is why European leaders are negotiating to reach an agreement on how to respond to American bullying, while minimizing friction. But if they decide to respond with war, they have many tools at their disposal./The Economist
Lini një Përgjigje