Not only oil and gas, the conflict in the Middle East also threatens water resources. The consequences of attacks on desalination plants and three possible scenarios according to experts
While global attention remains focused on the Strait of Hormuz, an equally essential network has become a target of conflict in the Middle East: that of water. Several attacks have hit desalination plants in Iran, Bahrain, the United Arab Emirates and Kuwait, and although the impact so far has not been destabilizing, they have shown that the water resource can become a strategic target, just like oil, if not more so. Because if oil is essential, water is irreplaceable.
"The consequences of an attack on water are potentially huge and would affect all sectors of a state's functioning at the same time," warns Filippo Menga, professor of Geography at the University of Bergamo and director of the journal Political Geography.
In Kuwait, about 90% of drinking water is produced through desalination; in Qatar and Oman over 85%; in Saudi Arabia half of the needs; and in the United Arab Emirates 42%. It is no coincidence that these countries are called by researchers “salt water kingdoms” or “hydraulic regimes”: economies whose survival depends on the ability to convert seawater into drinking water.
Today, there are more than 400 structures along the coast of the Persian Gulf that transform seawater into drinking water, guaranteeing the livelihood of tens of millions of people. It would only take a few days without desalination for metropolises like Dubai or Abu Dhabi to become uninhabitable, empty and paralyzed. This is the least visible but potentially most explosive front that could open up in a conflict, especially in the Middle East (but not only), with water being transformed into a new weapon.
A country's dependence on water resources thus becomes a weak point. According to Menga, the scenario for this region, one of the driest in the world, is clear: taking away water from metropolises like Dubai, Doha or Kuwait City means forcing them to evacuate within five or six days, not weeks, but days.
The weakness is also related to another factor. Desalination plants, like larger structures such as dams, are easy targets to attack and difficult to defend, because they are numerous and spread out over the territory, as well as more exposed, as they have so far been considered civilian infrastructure and not military targets.
"Protecting hundreds of installations spread across thousands of kilometers of coastline is simply impossible," Menga points out, adding "these infrastructures are not designed to withstand attacks."
Qysh gjatë Luftës së Parë të Gjirit në fillim të viteve ’90, derdhja e qëllimshme e sasive të mëdha të naftës në det nga trupat irakiane të udhëhequra nga Saddam Hussein nuk ishte rastësi, por synonte të bënte të pamundur marrjen e ujit nga Arabia Saudite dhe Kuvajti për impiantet e tyre të desalinimit, duke i detyruar këto vende të mbështeteshin në importe emergjente për vite me radhë. Përdorimi i ujit si armë përfaqëson kështu një skenar të ri, të mbushur me pasiguri.
Tre skenarët në rast sulmi ndaj ujit
Edhe pse është e vështirë të parashikohet evolucioni i konfliktit, sipas Mengës mund të shfaqen tre skenarë, nga më pak ekstremi te më shkatërruesi.
Skenari i parë është ai “demonstrativ”, ku ndodhin sulme të kufizuara dhe simbolike që tregojnë cenueshmërinë pa ndërprerë realisht furnizimin me ujë. Në këtë rast, pasojat do të ishin kryesisht psikologjike dhe ekonomike: frikë e përhapur, rritje e kostove të sigurisë dhe zhvendosje e burimeve ujore nga sektorë të tjerë, me pasoja për aktivitetin prodhues.
Skenari i dytë është ndërmjetës, por tashmë destabilizues. Mjafton shkatërrimi i një impianti të madh dhe ndalimi i tij për disa javë për të shkaktuar një krizë zinxhirore, me importe emergjente uji, evakuime të përkohshme në qytetet e mëdha, presion mbi qeveritë dhe lëvizje të popullsisë. Në kontekste shumë të urbanizuara dhe të rrethuara nga shkretëtira, qyteti është gjithçk, dhe pa ujë, ai pushon së ekzistuari.
Skenari i tretë është më ekstremi dhe ai që deri tani historia e ka shmangur. Në këtë rast, uji do të bëhej një objektiv sistematik, njësoj si bazat ushtarake dhe infrastruktura energjetike. Impiantet, ujësjellësit, digat dhe sistemet e trajtimit do të goditeshin në mënyrë të qëllimshme.
“Është skenari që i afrohet kolapsit humanitar,” thekson Menga, duke e përkufizuar si një “biocid”, pra shkatërrim i kushteve minimale për jetën. Ndërsa goditja e infrastrukturës energjetike ndikon në ekonomi, goditja e asaj ujore do të kishte pasoja shumë më shkatërruese.
Uji si detonator politik
Kriza e ujit nuk është vetëm një dobësi në kohë konflikti, por edhe një përshpejtues i paqëndrueshmërisë politike. Irani është një shembull domethënës. Midis viteve 1970 dhe 2017, disponueshmëria e ujit për frymë ka rënë me 58%, ndërsa mbi 90% e burimeve të ujit të ëmbël është përdorur nga bujqësia.
Sipas Mengës, vendi ka kaluar një krizë politike që lidhet edhe me këtë situatë. “Irani po përjetonte një krizë të brendshme që nuk është plotësisht e shkëputur nga ajo që po ndodh sot. Vendi ndodhej tashmë në një fazë dobësie për shkak të ujit. Vjeshtën e kaluar flitej për evakuimin e kryeqytetit, pikërisht sepse burimet ujore nuk ishin më të mjaftueshme. Kur shteti nuk arrin të sigurojë ujë, ai tashmë ka dështuar në sytë e popullsisë.”
Në kontekste autoritare, ku shumë liri janë të kufizuara, qasja në ujë mbetet një nga premtimet themelore të shtetit. Kur ky premtim dështon, legjitimiteti i pushtetit vihet në pikëpyetje. Këtu lufta për ujin merr përmasa më të gjera.
In this context, countries like Italy seem more favored. The availability of natural water resources, groundwater, rivers and lakes, makes the use of desalination marginal. However, the lesson from the Gulf is clear: water, often taken for granted, can quickly become the most strategic and perhaps most dangerous resource of all. /Adapted from Moneta /
Lini një Përgjigje