FLASH
Shkruar nga Pamfleti
The first sign of the drama to come came in mid-February when US Secretary of Defense Pete Hegseth traveled to Brussels to give Europe some bad news...
European leaders knew that Donald Trump's second term as US president would be a challenge. But the speed with which Washington has broken away from decades of defence policies has forced governments across the continent to confront the unthinkable: Is the US now more of a threat than a partner?
Europe experienced a series of geopolitical shocks caused by Trump, which shook transatlantic relations to their core and shook Europe's trust in its most important ally.
It prompted leaders in Berlin and Warsaw to reverse - within days - their security doctrines and diplomats to try to salvage what was left of the post-World War II order.
Since Trump entered the White House for the second time in January, Europe has had to ride a roller coaster that has veered from policies like Gaza or Greenland, and from Ukraine to a trade war.
While current policy announcements have been difficult to follow, especially since they often blur, the key message for transatlantic relations was sent loud and clear soon after Trump took office: Europe must fend for itself, and America's military umbrella, extended over the continent since 1945, should not be taken for granted.
And what European leaders were even more concerned about was that much of Trump's rhetoric felt to them too close to the Kremlin's own messaging. At the top of the list: The inaccurate claim that Ukraine was responsible for starting its war with Russia.
The pros and cons
The first sign of the drama to come occurred in mid-February when US Secretary of Defense Pete Hegseth traveled to Brussels to give Europe some bad news.
At a meeting of NATO defense ministers, Hegseth said Ukrainian leader Volodymyr Zelensky should give up hope of taking back all the land Russia has occupied and returning to pre-2014 borders. It is "an illusory goal," he said, as he dismissed Ukrainians' hopes of joining the military alliance in the near future.
Two seats to Hegseth's left was UK Defence Secretary John Healey, who had little time to process what he was hearing.
Later in the afternoon, as Healey was at a press conference after meeting with NATO chief Mark Rutte, details of a phone call between Trump and Putin began to emerge. An aide rushed to Healey as soon as he finished speaking and showed him Trump’s Truth Social post on his phone.
"We agreed to work together, very closely," the US president tweeted, adding, "we have also agreed that our respective teams will begin negotiations immediately and will begin by calling President Zelensky of Ukraine to brief him on the conversation."
After Hegseth had given his counterparts from NATO governments an open opinion on the substance of Trump's plans for Ukraine, he tried to reassure them behind closed doors.
Don't worry, he told them, according to a senior European official. "We know who the good guys are. We know who the bad guys are."
As panic began to grip the continent's defense watchers, the UK delegation found solace in a brief moment of celebration: The second day of the NATO meeting was Healey's 65th birthday. After the ministerial meeting, he went with aides to the 4th floor of NATO headquarters, where Britain is based, and officials presented him with a birthday cake.
However, no one was in a mood to celebrate. Behind closed doors, Hegseth told his NATO counterparts that any lasting peace agreement must include so-called security guarantees, meaning a commitment from other countries to protect it from future aggression by Russia.
Hegseth ruled out the strongest, most defensive option for Ukraine — NATO membership. That was music to the Kremlin's ears.
The threat from within
The Munich Security Conference took place over the next few days. It has seen many tensions and clashes over the years, as presidents, generals, diplomats and power brokers have discussed the fate of the world under grand chandeliers and polished wood paneling.
Among the highest-profile guests was US Vice President JD Vance, a staunch advocate of Trump's America First foreign policy. He was making his debut on the international stage.
They were right to be concerned. Europeans “realized in one day in Munich that the survival of Ukraine and the survival of Europe are in their hands,” said French senator Claude Malhuret.
But Vance went further than Ukraine. He lambasted European governments for allegedly ignoring the will of their people, ignoring religious freedoms, and refusing to act to stop illegal migration.
"The threat I worry about most facing Europe is not Russia. It's not China, it's not any other external actor," he told the audience. "And what I worry about is the threat from within."
Fjalimi i zjarrtë, që zgjati 19 minuta dhe iu referua çështjeve të ndryshme, përfshinte goditje që synonin MB, Rumani dhe Gjermani, ndër të tjera.
"Çfarë dreqin ishte kjo? Mbeta me gojën hapur në një dhomë plot me njerëz me gojën hapur", tha një ish-punonjës demokrat i Dhomës së Përfaqësuesve.
Ndërhyrja në punët e brendshme të vendeve evropiane solli në ngërç. Një zyrtar gjerman shikonte i tmerruar teksa Vance mbante fjalimin.
Një ditë pas fjalimit tronditës të Vance, më 15 shkurt, ministri i Jashtëm polak Radosław Sikorski dha lajmin në skenën kryesore të konferencës se një takim urgjent i liderëve në Paris ishte duke u zhvilluar.
“Jam shumë i lumtur që Presidenti Macron i ka thirrur udhëheqësit tanë në Paris”, tha ai gjatë një paneli diskutimi së bashku me homologun e tij francez Jean-Noël Barrot.
Barrot buzëqeshi me nervozizëm ndërsa Sikorski fliste. Planet për samitin e improvizuar nuk ishin ende publike dhe francezët nuk do ta konfirmonin atë për 24 orë të tjera.
Por ndodhi. Takimi i krizës, i mbajtur në Paris më 17 shkurt, i ndjekur nga një tjetër dy ditë më vonë, pasoi për dy javë me diplomaci të furishme, me vendet evropiane që përpiqeshin të merrnin një vend në diskutime se si të ndalonin luftën në Ukrainë, ta kthenin Trumpin në atë që ata e shihnin si arsye - dhe të skiconin një plan për sigurinë e tyre.
Macron dhe kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar, Keir Starmer, luajtën secili mikpritës i takimeve dhe të dy planifikonin udhëtime në Uashington. Ndërkohë, liderët në vendet më afër Rusisë rritën presionin ndaj kolegëve të tyre për të rritur shpenzimet e mbrojtjes.
Formati i takimit ishte i çuditshëm, me liderë nga Franca, Polonia, Gjermania, Italia, Spanja, Britania e Madhe, Holanda dhe Danimarka, si dhe zyrtarë të lartë të BE-së, të pranishëm, por - duke thyer obsesionin e BE-së për konsensus në emër të një efikasiteti më të madh - jo përfaqësues nga vendet në kufirin lindor, siç janë shtetet baltike.
Duke folur me gazetarët nga resorti i tij Mar-a-Lago, Trump nisi një sulm ndaj Zelenskyy, pasi presidenti ukrainas ngriti shqetësimet për përjashtimin nga bisedimet.
Trump e sulmoi më tej Zelensky një ditë më pas, duke e përshkruar atë jo vetëm si një lider të paaftë, por "një diktator pa zgjedhje".
Në përpjekje për të ulur gjakrat, Starmer dhe Macron mbajtën kontakte me Trump gjatë gjithë kohës.
I pari ishte planifikuar të vizitonte presidentin amerikan një javë më pas. Macron e telefonoi Trumpin dhe loboi për udhëtimin e tij – duke kapërcyer në radhë për t'u bërë lideri i parë evropian që viziton Shtëpinë e Bardhë që nga inaugurimi i tij.
Ndërsa Mbretëria e Bashkuar dhe Franca koordinoheshin ngushtë, kishte edhe aludimin më të vogël të rivalitetit. Një zyrtar i Mbretërisë së Bashkuar tha se Britania kishte shmangur qëllimisht planifikimin e vizitës së Starmer në përvjetorin e pushtimit të plotë të Ukrainës nga Rusia. Por kjo la një dritare që Macron të futej brenda, thanë ata.
Në Kiev, zyrtarë të lartë të BE-së dhe liderë të Spanjës, vendeve nordike dhe baltike, së bashku me anëtarët e tjerë të NATO-s, organizuan një shfaqje force, e krijuar për të sinjalizuar se blloku qëndronte fort pas presidentit ukrainas.
Dhe në Uashington, një grup ligjvënësish të BE-së dëshmuan vetë gjendjen e rëndë të marrëdhënieve transatlantike.
Tetë anëtarë konservatorë të Parlamentit Evropian kishin organizuar takime me grupe të ekspertëve, lojtarë transatlantikë dhe politikëbërës të interesuar në sektorin e mbrojtjes. Por mezi një ditë pas udhëtimit të tyre, dyert filluan të mbylleshin.
“Mesazhi i përgjithshëm ishte, démerdez-vous [thjesht merruni me të],” tha ligjvënësi francez François-Xavier Bellamy, i cili kryesonte delegacionin.
Një anëtar republikan i Dhomës së Përfaqësuesve të SHBA-së i anuloi ato me njoftim 24 orësh, tha stafi i tij.
"Ishte një politikë e përgjithshme," tha Bellamy. "Linja ishte, 'nuk mund të takohesh me evropianët. Mund të takohesh me [politikanë] francezë, britanikë apo italianë, por jo me etiketën e BE-së'."
Ndërkohë, SHBA u mbështet me Moskën në një votim të profilit të lartë në OKB që synonte të dënonte pushtimin rus të Ukrainës.
Në Londër, Starmer bëri lëvizjen e tij të befasishme në një përpjekje për të joshur Trump përpara udhëtimit të tij në Uashington.
Më 25 shkurt, ai njoftoi atë që ai e përshkroi si "rritja më e madhe e qëndrueshme në shpenzimet e mbrojtjes që nga fundi i Luftës së Ftohtë" - e paguar në stilin Trumpian duke shkurtuar fondet për ndihmën ndërkombëtare.
Starmer kishte diskutuar privatisht planin me ministren e tij të financave, Rachel Reeves, për javë të tëra, por qëllimisht i mbajti jashtë loje ministrat e tjerë – madje edhe aleatët e tij më të afërt që po e ndihmonin të planifikonte vizitën në SHBA. Ministres së tij për ndihmën humanitare, Anneliese Dodds, iu tha vetëm një ditë para njoftimit. Ajo vendosi të jepte dorëheqjen nga qeveria, por vonoi ta bënte atë publike derisa Starmer u takua me Trump.
Gjatë udhëtimit për në SHBA, Starmer theksoi se do t'i bënte presion Trumpit për një "backstop" të sigurisë për të mbrojtur trupat paqeruajtëse evropiane në Ukrainën e pasluftës. Zyrtarët më vonë konfirmuan se formati i synuar i kësaj ishte inteligjenca ajrore, dhe mbulimi ajror si mjeti i fundit nëse Rusia sulmonte trupat perëndimore.
Por rreth një orë pasi kishte folur, Trump e tërhoqi qilimin nga poshtë këmbëve. “Unë nuk do të jap garanci sigurie” i tha Trump kabinetit të tij. "Ne do ta detyrojmë Evropën ta bëjë këtë."
Zyrtarëve të Downing Street thjesht iu desh të shikonin lajmet për komentet e fundit të Trump që shfaqen në telefonat e tyre në mes të Atlantikut.
Starmer - pas një perde gri në pjesën e përparme të avionit - nuk zbriti për të folur përsëri me gazetarët dhe ndihmësit nuk pranuan të komentojnë më tej.
"A lot of them [US officials] wake up in the morning just waiting for what [Trump] is going to say today," said a senior UK official.
As Starmer and his delegation prepared for the high-stakes visit, Macron was in Paris befriending someone he hoped would become a key ally in the turbulent times ahead, Germany's chancellor-in-waiting, Friedrich Merz. He flew to Paris after his election victory for an intimate dinner with the French president.
Just minutes after winning Germany's crucial snap election last weekend, the conservative leader pledged "independence" from Trump's America - a startling shift from his country's historically pro-American stance and something that, by his own admission, he "never thought [he] would have to say."
As the weeks passed, senior diplomats in Paris, London and Berlin have been sweating over how to try to repair the badly damaged relationship between Trump and Zelensky.
While Starmer held phone calls with both leaders and sent his top national security adviser to Washington and Kiev, French diplomats worked as mediators to negotiate the terms of Zelensky's conciliatory letter to Trump, according to a French official.
Relations between the American president and his Ukrainian counterpart are still tense.
While Moscow and Kiev agreed in principle to a limited 30-day U.S.-brokered ceasefire on civilian and energy infrastructure, it quickly proved controversial.
Ukraine has faded somewhat from the headlines since then – although, to add to the confusion, Trump has turned his anger on Putin – to be replaced by the US president’s obsession with tariffs. But the wounds inflicted by those few days in February are still open and will be for a long time. / Adapted from Politico Pamphlet/
Lini një Përgjigje