FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Tehran's new special envoy to China is a very powerful figure. He is expected to try to pit Xi Jinping against Donald Trump. Oil and weapons are at stake...
As soon as US President Donald Trump left Beijing last week, Iran began efforts to reach out to China. Two days after the US president met with President and General Secretary of the Chinese Communist Party, Xi Jinping, Tehran announced that the influential speaker of parliament, Mohammad Bagher Ghalibaf, had been appointed as the Islamic Republic’s special envoy to China. Following that, Iranian state media published a series of reports highlighting the significance of the appointment.
The online media outlet Nour News, close to the Supreme National Security Council, called this a “strategic signal that Iran is elevating its relations with China from a purely economic partnership to the level of a multifaceted and high-level geopolitical alliance.” According to it, this appointment is part of a “shift towards an Asia-oriented foreign policy,” influenced by global power shifts, distrust of the West, and Iran’s desire “for more stable economic and political partnerships.”
It is noteworthy that the unilateral establishment of relations was not announced during Foreign Minister Abbas Araghchi's visit to Beijing two weeks ago. It seems that Tehran wanted to wait for the outcome of the meeting between Xi Jinping and Trump first. It also seems that the Foreign Ministry is not the main institution in this matter. Even the recent negotiations with the United States were not conducted by Araghchi, but by Ghalibaf.
China and Iran, agreement from 2021
For the speaker of parliament, the new post represents a further strengthening of his power. Ghalibaf's influence stems from the fact that, as a former air force commander and former mayor of Tehran, he has strong ties to both the Revolutionary Guard and the political apparatus. Institutionally, he exerts influence through the Supreme National Security Council, of which he is a member as speaker of parliament.
This is not the first attempt to deepen relations with China. In 2021, Tehran and Beijing signed a 25-year cooperation agreement. At the time, there were expectations that China would invest up to $400 billion in Iran’s energy and transport infrastructure, but these expectations have not come close to being realized. Analysts in Tehran have long criticized the Iranian state apparatus for failing to exploit the potential of relations with China. Iran’s hard-line political establishment has repeatedly accused the so-called reformers of being too Western-oriented.
Nënshkrimi i marrëveshjes 25-vjeçare pesë vite më parë kishte shkaktuar rezistencë në një pjesë të elitës politike iraniane, për shkak të frikës se Irani mund të bëhej tepër i varur nga Kina. Ndërkohë, ekonomia iraniane është dobësuar aq shumë, saqë këto debate nuk konsiderohen më luks. Kina blen rreth 90 për qind të eksporteve iraniane të naftës, të cilat përbëjnë një pjesë të rëndësishme të të ardhurave shtetërore. Për faktin që pranon të përballet me sanksionet amerikane ndaj kompanive kineze, Pekini kërkon ulje të konsiderueshme çmimesh. Pagesat bëhen kryesisht në formën e mallrave, si makineri dhe produkte industriale kineze, të cilat Irani nuk mund t’i sigurojë lehtësisht diku tjetër për shkak të sanksioneve.
Irani kërkon të blejë armë kineze
Afrimi i shpallur i Teheranit me Lindjen duket se është edhe një përpjekje për të dalë nga kjo varësi e njëanshme dhe për t’i vendosur marrëdhëniet mbi një bazë më të gjerë. Lufta 12-ditore e qershorit të kaluar dhe konflikti amerikano-izraelit me Iranin këtë vit kanë vënë seriozisht në pikëpyetje strategjinë iraniane të parandalimit ushtarak. Në këtë sfond, Teherani po shton përpjekjet për të thelluar bashkëpunimin ushtarak me Kinën dhe Rusinë.
Kjo duket se ka dhënë rezultat tashmë gjatë konfliktit të fundit. Sipas raportimeve, Moska i ka transmetuar Iranit të dhëna për objektivat amerikane, ndërsa Pekini i ka shitur Iranit një satelit. Agjencia iraniane “Fars” publikoi së fundmi një listë dëshirash për një marrëveshje ushtarake pas luftës, ku përfshihen sisteme kineze të mbrojtjes ajrore dhe dronë luftarakë. Në të kaluarën, Pekini dyshohet se i ka furnizuar Iranit edhe lëndë djegëse për raketa. Pas takimit me Xi Jinpingun, Trump deklaroi se lideri kinez i kishte premtuar se Kina nuk do t’i furnizonte Iranit armë. Në Pekin, si zakonisht, nuk pati koment. Përveç SHBA-së, Kina duket se po mban parasysh edhe marrëdhëniet e saj me shtetet e Gjirit Persik.
Nga raportimet iraniane kuptohet se para takimit mes Xi Jinpingut dhe Trumpit kishte shqetësime në Teheran se Pekini mund ta përdorte politikën ndaj Iranit si kartë negociuese, për shembull duke i premtuar Uashingtonit se do ta detyronte Iranin të hapte Ngushticën e Hormuzit për trafikun detar. Teherani duket se u përpoq ta parandalonte këtë, duke lejuar kalimin e cisternave kineze të naftës përmes ngushticës pak para mbërritjes së Trumpit në Pekin.
Këtë javë pati shenja të tjera se Teherani po favorizon anijet kineze. Dy supertankerë me naftë irakiane u lejuan të kalonin. Nga ana tjetër, Pekini duket se po i përgjigjet kësaj duke i mundësuar Iranit përdorim më të madh të portit pakistanez të Gwadarit. Për shkak të bllokadës detare amerikane, ky port është bërë një rrugë alternative e rëndësishme tregtare për Iranin.
Ghalibaf's dual role, as chief negotiator in talks with Washington and as special envoy to China, could be interpreted as an attempt to play the two powers off against each other to some extent. If an agreement is reached with the US that would bring partial relief from American sanctions, Tehran's dependence on China could be reduced. For the moment, however, there are no signs that this will happen soon. /Adapted from FAZ /
D.m.th. me Amerike, me Rusi, me Iran po i lepijne bythen Kines, apo po bejne allishverishe ne kurriz te popujve per t'i rrjepur me barbarisht me naften e gazin, ose investime me triliona qe te krijojne rrjete te reja te karbureve.