FLASH
Shkruar nga Pamfleti
In the United States, this "destruction" has already begun to manifest itself.
At its core, the two-word phrase "demand destruction" sounds harsh, heavy, and even somewhat violent.
In practice, it describes a reality that comes close to this feeling: it means that a price shock can be so large, so prolonged, and so painful that consumption behaviors sometimes change to the point of permanently altering the direction, structure, and stability of a sector or an entire economy.
Earlier this month, the International Energy Agency warned that, following the “worst-ever blow to oil supply … demand disruption will spread as shortages and high prices persist.”
In the United States, this "destruction" has already begun to manifest itself.
The rapid rise in fuel prices has rapidly eroded Americans' hard-earned income and tax returns, hitting those least able to cope hardest.
Inflation has risen sharply, wage growth has slowed significantly, and consumer confidence has fallen, signaling other possible consequences to come.
American consumers have remained resilient so far. But economists warn that the longer the war with Iran drags on and the critical Strait of Hormuz for oil tankers and cargo ships remains blocked, the greater the risk of much more serious consequences.
"Time is not an ally of the American economy," said Joe Brusuelas, chief economist at accounting and consulting firm RSM US.
A chain reaction of destruction
Energy affects every household, industry, and sector.
“There are more than a trillion prices in the American economy, so the destruction of demand will be different by industry and by income level,” Brusuelas said.
Mapping the consequences that at first glance seem abstract from a conflict with a duration and uncertain outcome is complex.
Yet Brusuelas and fellow RSM economist Tuan Nguyen have attempted to do just that. In a recent analysis, they used the results of previous oil crises to chart possible paths for Americans and the economy as a whole.
The erosion of Americans' hard-earned income could mean fewer restaurant visits, less travel, fewer car purchases and fewer home sales; while weakening business investment and falling demand could lead to layoffs, adding to the economic pain.
RSM presents this possible chain reaction:
Së pari, çmimet e naftës rriten dhe krijojnë një barrë shtesë për çdo familje dhe biznes. Më shumë para shkojnë për energjinë, më pak për shpenzime të tjera.
Së dyti, bie besimi. Kur njerëzit kanë frikë se mund të ndodhin gjëra të këqija, ata fillojnë të reduktojnë shpenzimet diskrecionale.
Më pas, blerjet e mëdha “ngrijnë”. Njerëzit shtyjnë blerjen e makinave të reja ose hezitojnë të nënshkruajnë kontrata kredie për shtëpi.
Në vijim, bizneset ndjejnë presionin. Rënia e shpenzimeve të konsumatorëve, së bashku me rritjen e kostove të naftës për transport, ngushton fitimet. Investimet dhe punësimet ndalen, dhe më pas fillojnë masat për uljen e kostove dhe pushimet nga puna.
Më pas ndërhyn Rezerva Federale. Inflacioni i nxitur nga nafta mund ta detyrojë bankën qendrore të SHBA-së të rrisë normat e interesit, duke thelluar ngadalësimin ekonomik.
Në fund, nëse çmimet e larta vazhdojnë, ndodhin ndryshime të përhershme në sjellje. Njerëzit blejnë automjete elektrike, punonjësit kërkojnë më shumë mundësi pune në distancë dhe bizneset përdorin teknologjinë si zëvendësim për fuqinë punëtore.
Përveç kësaj, edhe mallra të tjera mund të përballen me probleme furnizimi. Nuk është vetëm nafta që kalon zakonisht nëpër ngushticën e Hormuzit. Mungesat e plehrave kimike mund të rrisin çmimet e ushqimeve; ndërprerjet në furnizimin me helium mund të ngadalësojnë prodhimin e çipave dhe të rrisin kostot e kujdesit shëndetësor; ndërsa problemet me squfurin dhe gazin natyror mund të rrisin kostot industriale.
Rezultatet ekonomike aktualisht duken më të mira sesa në fillim të luftës, sipas Nancy Vanden Houten, ekonomiste kryesore për SHBA në Oxford Economics.
"Çmimet e naftës kanë rënë nga nivelet më të larta; armëpushimi ka sjellë njëfarë stabilizimi; dhe konsumatorët, të ndihmuar pjesërisht nga kthime më të mëdha taksash dhe nga vlera ende e lartë e aksioneve dhe pronave, kanë arritur të përballojnë rritjen e çmimeve të karburanteve.
Duket se skenari që mendonim si më i keqi do të shmanget. Por, gjithsesi, situata mund të ndryshojë shumë shpejt.
Në fund, sa gjatë konsumatorët dhe ekonomia në tërësi do të arrijnë të përballojnë këtë situatë do të varet nga shpejtësia me të cilën zgjidhet konflikti dhe nga rifillimi i qarkullimit të lirë të anijeve në ngushticë”, tha ajo.
Bryan, 30 vjeç, inxhinier në industrinë e automobilave, ka filluar tashmë të ngasë më pak makinën dhe të punojë nga shtëpia kur ka mundësi. Ai ka reduktuar daljet me miqtë, ka investuar fondet emergjente në bono thesari dhe po blen më shumë ushqime në dyqane me shumicë si Costco dhe BJ’s.
Planet e tij për një rinovim të kuzhinës dhe për blerjen e një makine me motor V8 janë pezulluar.
Ai mund të shkurtojë shpenzimet edhe për gjashtë muaj të tjerë; por nëse çmimet e karburanteve mbeten kaq të larta dhe kostot e tjera rriten ndjeshëm, ai do të heqë dorë nga pushimet, do të kërkojë një marrëveshje pune më të qëndrueshme në distancë dhe do të shqyrtojë blerjen e një automjeti hibrid.
Rrugët përpara
Edhe nëse lufta do të përfundonte menjëherë, rikuperimi ekonomik nuk do të ishte i shpejtë.
“Ndërprerja dhe rikthimi i furnizimit me naftë nuk është si ndezja e dritave. Në rastin më të mirë, do të duhen gjashtë muaj për të pasur një ide të qartë se sa afër jemi me nivelet e prodhimit para luftës në Gjirin Persik.”, tha Brusuelas.
Në disa raste, rikthimi i plotë i prodhimit mund të zgjasë me vite, shtoi ai.
Dhe efektet e çmimeve të larta mund të zgjasin.
“Kujtoni kur ndërpremë zinxhirët e furnizimit në shkurt dhe mars 2020? Nuk pamë rritje të inflacionit deri në prill 2021. Dhe sapo kishim filluar të shihnim efektin e tarifave të vendosura në prill 2025 në fund të vitit të kaluar dhe në fillim të këtij viti.”, tha ai.
Will, në fund të të 40-ave, ka filluar të punojë si shofer Uber pasi puna e tij në konsulencë bioteknologjike është tkurrur për shkak të shkurtimeve në financimet federale dhe pasigurisë ekonomike. Në supermarket, ai blen më shumë produkte me markë të dyqanit dhe eliminon “lukset” për t’u përqendruar tek përbërësit bazë për gatim.
Me dy fëmijë në çerdhe, ai nuk mund të ndalojë së punuari, por ka ndaluar të pranojë udhëtime që janë shumë të gjata në distancë ose kohë.
Ai po e përballon situatën për momentin, por pasiguria dhe shqetësimi po rriten. Një emergjencë mjekësore ose një problem me makinën do të sillte vështirësi të mëdha financiare dhe mund ta detyronte të përdorte kursimet e pensionit.
Goditjet në furnizimin me naftë dhe materiale të tjera kritike, si plehrat kimike, po përhapen në ekonominë amerikane dhe mund të rrisin çmimet për një sërë mallrash dhe shërbimesh, tha Brusuelas.
Çmimet e larta të naftës për kamionët dhe makineritë bujqësore mund të paralajmërojnë rritje të çmimeve të ushqimeve. Kjo pa përfshirë ndërprerjet në furnizimin me plehra azotike, të cilat mund të ndikojnë në vendimet e fermerëve për mbjellje dhe në sasinë e ushqimit të disponueshëm në vjeshtë.
“Mund të duhen rreth gjashtë muaj, ose edhe më shumë, për të ndjerë plotësisht ndikimin e kësaj goditjeje në çmimet e ushqimeve”, tha David Ortega, ekonomist i ushqimit dhe profesor në Universitetin Shtetëror të Miçiganit për CNN.
Disa amerikanë mund të rikuperohen nga rritja e fortë e kostove të karburanteve dhe efektet zinxhir në çmime. Por jo të gjithë kanë këtë mundësi.
“Ka një shkatërrim të kërkesës që ka nisur në segmentet më të ulëta të tregut dhe që nuk mund të zhbëhet,” tha Brusuelas.
By "lower segments," he refers to households in the two lowest income quintiles – those without emergency savings and with little or no room for maneuver in their budget.
Sian, 59, has no choice but to commute to work in the greater Phoenix metropolitan area in Arizona, where she has no commute options for the night shift at a trucking company. She has stopped contributing to her pension, is buying fewer groceries and has started canceling medical appointments.
She is looking for more hours at her sales job and plans to use the fuel to find new customers for her cleaning business. Without more customers, she worries she will be forced to close the business because she can't afford insurance.
Low-income families will have to endure deep cuts in disposable income until prices stabilize, Brusuelas said. This is not a return to the status quo. It is, once again, a new reality.
“There’s a saying from my older relatives who lived in the 1970s (during the energy crisis): ‘The best you can hope for is to keep up, and no one keeps up completely . ’ Many people are permanently lowering their standard of living and choosing to consume less to keep up if they can,” said Bryan Pingle, a 30-year-old automotive engineer who lives in Detroit. / Adapted from “Pamphlet,” from “CNN”
Lini një Përgjigje