FLASH
Shkruar nga Orhan Dragas
The Balkans is not only a target, but also a laboratory for malicious Russian activities. The methods used by the Russians to influence the Balkans are numerous...
The Balkans has been a hotbed of geopolitical tensions for decades. A region whose historical complexity and ethnic conflicts have turned it into a fertile ground for manipulation by foreign actors. Over the past decade, Russia has emerged as an extremely disruptive force.
It has used its influence to destabilize the Balkans, damage European unity and challenge Western democracies. But despite mounting evidence of Moscow's malign activities, there is still a worrying complacency among Western powers. Their inaction risks leaving a very important region in the hands of an aggressive opponent. Russia's interest in the Balkans is neither new nor accidental. It is a key element of its wider foreign policy agenda, which aims to maintain its sphere of influence, project power and destabilize Europe.
With its mix of historical conflicts, ethnic divisions and political instability, the Balkans provide an ideal stage for Moscow's strategy of fomenting self-managed chaos. By causing instability in the region, Russia aims to achieve several strategic goals.
First, it wants to prevent the full integration of the Balkan countries into Western institutions, such as NATO and the European Union. This was more than evident in Russia's vocal opposition to NATO enlargement, with Montenegro in 2017 and North Macedonia in 2020.
Both of these countries have been victims of a series of disinformation campaigns and covert operations orchestrated by Moscow. Sometimes the solution to this situation is simple, but not easy to achieve, given the difficulty of making the effort. One such solution is the further isolation of the Russian economy.
Second, the Kremlin is using the Balkans as a source of pressure to weaken and divide the EU. Fatigue from the expansion of the union and the bloc's perceived indifference to the region have created the right space for Russia to present itself as an alternative partner, especially in countries like Serbia, where pro-Russian sentiments are still very strong.
By keeping the Balkans in a state of permanent uncertainty, Moscow hopes to exploit divisions within the EU, fuel discord among member states, and destroy European cohesion.
Finally, Russia's actions in the Balkans serve as training grounds for its broader hybrid warfare tactics. Moscow has perfected its influence techniques, ranging from cyber attacks to disinformation campaigns. It also uses them in other parts of the world, including Eastern Europe and the Middle East.
Therefore, the Balkans is not only a target, but also a laboratory for malicious Russian activities. The methods used by the Russians to influence the Balkans are numerous. They combine hard power with sophisticated soft power tactics. The Kremlin has used a wide range of tools, including dependence on Russian energy, political corruption and aggressive propaganda, to consolidate influence and achieve its goals.
Russia has been very successful in disinformation campaigns, exploiting the region's fragmented media landscape and weak institutional stability. According to the European External Action Service (EEAS), Russian disinformation mainly targets the Balkans, spreading hundreds of fake news and conspiracy theories every day to incite anti-Western sentiment among citizens and deepen social divisions.
Russian state media such as Sputnik and Russia Today have established strong bases in the region, broadcasting content that glorifies Russian power, disparages the West and incites nationalist sentiment. Energy dependence is another powerful weapon in Moscow's arsenal.
Russia remains the main supplier of natural gas to several Balkan countries, including Serbia and Bosnia-Herzegovina, and uses this dependence to exert political influence. For example, Serbia, which is almost entirely dependent on Russian gas, has not respected EU sanctions against Moscow.
The Kremlin has also invested heavily in energy infrastructure projects, such as a gas pipeline that brings Russian energy to the heart of the Balkans. On the other hand, Moscow has systematically cultivated political alliances in the Balkans, and has done so through a combination of financial incentives, political support and covert operations.
This influence is most visible in Serbia and Republika Srpska, the Serb-majority entity of Bosnia Herzegovina, where Moscow has built strong ties with nationalist leaders who support anti-Western rhetoric and policies. And despite Russia's clear intentions and actions in the Balkans, the US and EU response has been incredibly weak.
Instead of directly confronting Moscow's malign activities, Western powers have often been slow to react because of their internal divisions, and because they have been preoccupied with other global crises. This lack of determination has emboldened Russia, allowing it to expand its influence in the Balkans. The EU is particularly guilty of this negligence.
Edhe pse Brukseli ka bërë ndaj vendeve të Ballkanit premtime të paqarta për anëtarësim në të ardhmen, ka dështuar t’u ofrojë një strategji zgjerimi koherente dhe të besueshme. Kjo e ka lënë rajonin të prekshëm ndaj manipulimit rus dhe të zhgënjyer me perspektivat e integrimit evropian.
Ndërkohë, SHBA-ja e ka lënë Ballkanin në periferi të prioriteteve të politikës së saj të jashtme, duke u fokusuar në kundërshtimin e agresionit rus në Ukrainë dhe forcimin e krahut lindor të NATO-s. Por duke e shpërfillur Ballkanin, Uashingtoni rrezikon të krijojë një front të ri në luftën kundër ndikimit rus.
Për t’iu kundërvënë me efektivitet ndikimit të keq të Rusisë në Ballkan, Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Evropian duhet së pari ta pranojnë urgjencën e kërcënimit rus dhe të tregojnë një angazhim të ripërtërirë ndaj rajonit. Dhe kjo gjë kërkon një zhvendosje nga pozicioni aktual reaktiv, në një strategji pro-aktive që të trajtojë shkaqet rrënjësore të paqëndrueshmërisë dhe të forcojë qëndrueshmërinë e demokracisë.
BE-ja dhe SHBA-ja duhet të zhvillojnë një strategji koherente dhe të koordinuar, e cila i jep përparësi Ballkanit si një fushëbetejë gjeopolitike kyçe. Kjo strategji, duhet të përfshijë dimensionet politike, ekonomike dhe të sigurisë, duke përdorur të gjitha mjetet e disponueshme për të kundërshtuar ndikimin rus, nga presioni diplomatik tek ndihma financiare.
Për të luftuar si duhet fushatat ruse të keqinformimit, Perëndimi duhet të investojë në forcimin e mediave të pavarura në rajon. Këtu duhet të përfshihet financimi i nismave të kontrollit të fakteve, mbështetja e gazetarisë investigative dhe promovimi i edukimit mediatik, për t’i ndihmuar qytetarët të dallojnë të vërtetën nga propaganda.
Nga ana tjetër, është e nevojshme që BE dhe SHBA të punojnë më shpejt dhe në mënyrë më efektive për të reduktuar varësinë e Ballkanit nga energjia ruse, duke investuar në projektet e energjisë së rinovueshme dhe zhvillimin e infrastrukturës. Vendet anëtare të NATO-s dhe BE-së duhet të rrisin bashkëpunimin e sigurisë me vendet e Ballkanit, duke ofruar trajnime, shkëmbimin e të dhënave të inteligjencës dhe ndihmë ushtarake për të kundërshtuar taktikat e luftës hibride të Rusisë.
Kjo duhet të përfshijë kryesisht forcimin e mbrojtjes kibernetike, dhe rritjen e rezistencës ndaj fushatave keqinformuese dhe ndërhyrjeve në zgjedhje. Në rast se SHBA-ja dhe BE-ja dështojnë të veprojnë me vendosmëri, rrezikojnë ta humbasin Ballkanin, duke e lënë atë nën kontrollin e një fuqie armiqësore që synon të minojë vlerat, interesat dhe sigurinë e tyre.
Ballkani, tashmë një vatër e ankesave historike dhe tensioneve etnike, mund të bëhet lehtësisht vatra tjetër e nxehtë në fushatën e Rusisë për të destabilizuar Evropën. Strategu legjendar Zbigniew Brzezinski paralajmëroi dikur:”Historia nuk është një rastësi. Rruga drejt stabilitetit dhe paqes, kërkon një vendosmëri të qartë dhe angazhim të qëllimshëm”.
So the time for complacency is over. The West must understand the reality of Russia's malign influence in the Balkans, and take bold and decisive action before it is too late. Failure to do so endangers not only the future of the Balkans, but also the overall stability and security of Europe. The clock is ticking, and now is the moment for decisive action by the US, the EU and the UK. /Adapted "Pamphlet" from "Kyiv Post"
Note : Orhan Dragaš, Serbian expert on security and international relations. He is the founder and director of the Belgrade-based International Institute on Security.
Lini një Përgjigje