FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Zyrtarët e BE-së po shqyrtojnë mekanizma mbrojtës për anëtarët e rinj, me qëllim shmangien e bllokimit të vendimeve nga një shtet i vetëm anëtar, sipas katër burimeve të BE-së.
BE-ja mund t’u mohojë shteteve të ardhshme anëtare të drejtën e vetos për disa vite, në një përpjekje për ta bërë zgjerimin më të pranueshëm politikisht, ndërsa blloku po shtyn për pranimin e vendeve të reja para fundit të dekadës.
Sipas planeve që po shqyrtohen nga Komisioni Europian, shtetet kandidate si Moldavia dhe vendet e Ballkanit Perëndimor pas anëtarësimit në BE nuk do të kishin automatikisht të drejtën të bllokonin vendimet e politikës së jashtme apo çështje të tjera që miratohen me unanimitet.
Ideja është veçanërisht e rëndësishme për Malin e Zi, vendin më të avancuar ndër nëntë shtetet zyrtarisht kandidate për në BE. Republika ish-jugosllave me 624 mijë banorë synon të bëhet shteti i 28-të anëtar i BE-së deri në vitin 2028. Këtë muaj, një grup teknik i ngarkuar me hartimin e traktatit të anëtarësimit të Malit të Zi u mblodh për herë të parë, një shenjë se negociatat 14-vjeçare po hynin në fazën përfundimtare.
Në këtë kontekst, zyrtarët e BE-së po shqyrtojnë mekanizma mbrojtës për anëtarët e rinj, me qëllim shmangien e bllokimit të vendimeve nga një shtet i vetëm anëtar, sipas katër burimeve të BE-së. Ideja lindi pas përvojës së vështirë me Hungarinë, qeveria e mëparshme proruse e së cilës, e udhëhequr nga Viktor Orbán, vuri veton ndaj disa vendimeve të rëndësishme të BE-së, veçanërisht një kredie prej 90 miliardë eurosh për Ukrainën.
Një ndalim i përkohshëm i të drejtës së vetos mund të përfshihet në traktatin e anëtarësimit të Malit të Zi, i cili do të shërbente si model për vendet e tjera që presin në radhë.
Ky mekanizëm konsiderohet juridikisht në kufijtë e pranueshmërisë dhe mund të vendoset vetëm për një periudhë të kufizuar, për të shmangur krijimin e anëtarëve të dorës së dytë në BE.
Në një zhvillim të veçantë, kancelari gjerman Friedrich Merz u shkroi javën e kaluar liderëve të BE-së duke kërkuar “zgjidhje inovative” për të përshpejtuar anëtarësimin e vendeve të Ballkanit Perëndimor në BE. Në letrën ku zgjerimi i BE-së cilësohej si “domosdoshmëri gjeopolitike”, Merz kërkoi gjithashtu “anëtarësim të asociuar për Ukrainën” si “një hap vendimtar në rrugën e Ukrainës drejt anëtarësimit të plotë”.
Anëtarësimi i asociuar për Ukrainën do të nënkuptonte pjesëmarrje në takimet e BE-së dhe përfaqësim në institucionet e bllokut pa të drejtë vote. Propozimi gjerman, shkroi Merz, “pasqyron situatën e veçantë të Ukrainës, një vend në luftë” dhe do të “lehtësonte bisedimet e vazhdueshme për paqe”.
Presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy e hodhi poshtë këtë ide. “Vendi i Ukrainës në Bashkimin Europian duhet të jetë gjithashtu i plotë – i plotë dhe i barabartë”, shkroi ai në rrjetet sociale pasi letra e Merz u bë publike.
Zgjerimi i BE-së pothuajse kishte ngecur deri sa pushtimi i plotë i Ukrainës nga Rusia në vitin 2022 i dha urgjencë të re bisedimeve për anëtarësim me fqinjët lindorë. Komisioni Europian tha vitin e kaluar se mund të pranojë anëtarë të rinj deri në vitin 2030, duke identifikuar Malin e Zi dhe Shqipërinë si vendet më të avancuara, ndërsa vlerësoi përparimin e shpejtë të Moldavisë dhe sugjeroi se anëtarësimi në BE mund të shërbejë si garanci sigurie për Ukrainën.
Shtyrja e së drejtës së vetos është një nga disa mekanizmat mbrojtës që po diskutohen për ta bërë zgjerimin e BE-së më të pranueshëm.
Shtetet ekzistuese anëtare të BE-së duhet të bien dakord unanimisht për pranimin e vendeve të reja. Zyrtarët janë veçanërisht të shqetësuar për ratifikimin në Francë, ku zgjedhjet presidenciale do të mbahen në vitin 2027 dhe skepticizmi ndaj zgjerimit të BE-së po rritet – një sondazh i fundit i Eurobarometrit tregoi se vetëm 43% e francezëve të anketuar ishin në favor të zgjerimit të BE-së, ndërsa 48% ishin kundër.
Burime të BE-së argumentojnë se nevojitet mendim kreativ për ta bërë zgjerimin realitet, sidomos në Ballkanin Perëndimor, një rajon me 17.4 milionë banorë, ku Rusia dhe Kina po përpiqen të rrisin ndikimin e tyre.
Një diplomat i BE-së tha se shtyrja e të drejtës së vetos ishte një nga “zgjidhjet konstruktive” që po shqyrtohen si pjesë e procesit të “mendimit kreativ” për zgjerimin e BE-së. Një diplomat i dytë tha: “Ka një debat mbi mënyrën se si të sigurohet që një zgjerim më i madh të jetë i dobishëm si për vendet kandidate, ashtu edhe për vetë BE-në. Idetë që lidhen me reformat e brendshme dhe elementët e ndryshëm të traktateve të anëtarësimit janë pjesë e kësaj.”
Gjermania ka udhëhequr përpjekjet për reforma të brendshme në BE, siç është heqja e vetos në politikën e jashtme, nga frika se një union i pareformuar me më shumë se 35 vende anëtare do të çonte në bllokim institucional. Ministri i Jashtëm gjerman, Johann Wadephul, deklaroi më herët këtë muaj se “një union me 33, 34 apo 35 shtete anëtare nuk mund të vazhdojë të funksionojë sipas së njëjtës qasje që ishte projektuar për një grup shumë më të vogël”.
Megjithatë, ekzekutivi i BE-së druhet se pritja për konsensus mbi reformat e unionit, të cilat mund të kërkojnë ndryshime të traktateve, mund ta lërë zgjerimin në plan të dytë.
Mes vendeve kandidate, Ukraina konsiderohet rast i veçantë për shkak të madhësisë së saj, luftës me Rusinë dhe kostove shumë të mëdha të rindërtimit. Kostoja totale e rindërtimit të Ukrainës vlerësohej në 588 miliardë dollarë më 21 dhjetor 2025, trefishi i madhësisë së ekonomisë së saj.
Zyrtarët e BE-së mendojnë se Ukraina është në rrugën e duhur për ta përfunduar teknikisht procesin e anëtarësimit brenda katër vitesh, por e shohin datën e hyrjes si një çështje politike të lidhur me një marrëveshje paqeje.
Engjellushe Morina, studiuese e lartë për politikat në European Council on Foreign Relations, një institut kërkimor, tha se një bllokim i përkohshëm i të drejtës së vetos “nuk është aq drastik” dhe do të përdorej nga politikanët për ta shitur politikisht zgjerimin.
“Nuk do të çuditesha nëse do të shihnim diçka të tillë në traktatin e Malit të Zi. Dhe kjo do të ishte një model për shtetet e tjera anëtare dhe për anëtarët e rinj. Kjo do të jetë një nga gjërat që politikanët dhe politikëbërësit do të thonë: ‘shikoni, po bëjmë këtë dhe atë si masa mbrojtëse dhe po marrim këto masa paraprake’. Kjo është logjika”, tha ajo.
Ideja shihet gjithashtu si një mënyrë për ta mbrojtur unionin nga një shtet i ri anëtar që mund të marrë një drejtim krejtësisht tjetër pas anëtarësimit, për shembull zgjedhja e një qeverie proruse në Mal të Zi. Komisioni Europian dhe shtetet anëtare të BE-së duan ta “izolojnë unionin nga këto situata hipotetike”, tha ajo.
Një burim nga qeveria malazeze tha se qëllimi i vendit mbetet anëtarësimi i plotë në BE, “me të gjitha të drejtat dhe përgjegjësitë që sjell statusi i një shteti anëtar të barabartë”, duke shtuar se Mali i Zi “nuk kundërshton mekanizmat mbrojtës dhe beson se ato mund të luajnë një rol konstruktiv në garantimin e qëndrueshmërisë së reformave edhe pas anëtarësimit”. / The Guardian
Eurokurva, thirri mendjes me Ballkanin. Euro kurva motit, vete e ke shkaterruar e e vete duhet ta mekembesh.
Mos u merzit Toni se 2 ku.. prostituta ka vendos Shqipria me u marr me keto pazare Prostituta spiun hajdut te korruptuar Ministri Ferid Hoxha dhe prostituta e tij Ambasadore Albana Dautllari