FLASH
Shkruar nga Pamfleti
"Germany's business model is gone," warns Friedrich Merz.
Confident and smiling, Friedrich Merz gives an interview to The Economist at a luxury golf resort in Stromberg, a small town in Germany's Rhineland, where he will be campaigning later in the day.
A few weeks ago, the conservative leader of the Christian Democratic Union (CDU) was embroiled in controversy when he joined forces with the far-right Alternative for Germany (AfD) party to secure approval for a bill seeking to restrict immigration in Parliament.
Hundreds of thousands of people took to the streets to protest. But that didn't seem to dampen Merz's chances. He says immigration and the economy are crucial to keeping the AfD party out of power.
Mr. Merz is tall, thin and very direct, unlike the previous chancellor, Olaf Scholz, whom Merz ousted from power. His energetic campaign does not give the impression that he is 69 years old.
Worried analysts point out that Europe risks being left behind, as China and America compete in new industries like Artificial Intelligence.
Merz insists that Germany has no choice but to change. “The business model of this country is gone,” he says bluntly. He says he will start with a fight against bureaucracy.
“We need to do serious work on this bureaucracy burden,” he says, blaming both Brussels and Berlin. When asked for examples, Mr. Merz listed problematic EU rules, including European reporting standards, that are making it difficult for German business leaders to do their jobs.
Second, Mr. Merz says he will also make cuts to the welfare system. “We need to focus our public spending,” he says. “We shouldn’t pay people who don’t want to work.”
Regarding energy, he says that another obstacle for German industry is the reform of the energy grid and "that at least 50 gas-fired power plants need to be built."
Merz says that for now, the country will not return to Russian gas, but he is open to signing long-term contracts for American liquefied natural gas (which is expensive). The construction of new nuclear power plants will be considered.
Merz also wants to cut taxes and increase defense spending. When asked if he had any plans to do all of this, he didn’t elaborate, but said the country would grow economically (Germany has been in recession for two years) and that “there is a lot of room for change” in the federal budget of 460 billion euros ($474 billion).
Por shumë mendojnë se hendeku midis dëshirës dhe realitetit, duke përfshirë nevojat e mëdha të Gjermanisë për investime publike, do të lindë nevojën për zbutjen e frenës së borxhit, e cila e kufizon deficitin strukturor të qeverisë federale në 0.35% të PBB-së. “Jam i hapur për ta biseduar këtë”, thotë zoti Merz. “Por nuk do të jetë qasja jonë e parë”.
Për anëtarët e partisë CDU/CSU me qëndrime të rrepta fiskale, reformimi i kufirit të borxhit që është e vendosur me Kushtetutë do të ishte një hap tepër i madh.
Por Merz në përgjithësi nuk shihet si një politikan me bindje të skajshme. “Industria gjermane është ende e fortë”, këmbëngul ai. Pavarësisht kthesës proteksioniste të botës dhe rrezikut të tarifave nga Amerika, ai këmbëngul se modeli i eksportit gjerman mund të mbijetojë.
Edhe pse nuk i pëlqen ta përshkruajë si “lidership”, Merz dëshiron të rrisë ndikimin e Gjermanisë në Europë, diçka që Scholz nuk e ka bërë. Forcimi i zërit të Gjermanisë në BE, sipas tij, do të ketë të bëjë me politika të ndryshme, nga qasja ndaj Kinës, deri te mbështetja e ambicies së Emmanuel Macron-it për të forcuar industrinë e mbrojtjes së Europës.
Merz premton të ringjallë “trekëndëshin e Vajmarit” me Francën dhe Poloninë, në fushën e bashkëpunimit ushtarak, si dhe në projektet e përbashkëta të Inteligjencës Artificiale dhe informatikës kuantike.
Ai beson se do të punojë ngushtë edhe me Giorgia Meloni-n, kryeministren e krahut të djathtë të Italisë.
Në thelb, zoti Merz mbështet idenë e krijimit të “qarqeve të përqendruara” në Europë, ku disa shtete integrohen thellë, ndërsa të tjerë japin më pak sovranitet dhe marrin më pak përfitime nga tregu i përbashkët.
“Të jesh plotësisht brenda ose plotësisht jashtë, nuk është përgjigjja e duhur”, thotë ai, duke iu referuar lidhjes së Britanisë me BE-në. Ai beson se duhej të ishin bërë lëshime më të mëdha për lëvizjen e lirë të njerëzve, për të shmangur Brexit.
Për sa i përket Donald Trump, Merz thotë se qasja e drejtpërdrejtë e presidentit amerikan do t’i bëjë “shumë të lehta” përgatitjet për të biseduar me të. “‘Amerika e para’ nënkupton se ai është i përkushtuar të bëjë gjërat më të mira për vendin e tij”.
Brukseli duhet t’u përgjigjet tarifave të Amerikës mbi eksportet e BE-së, siç bëri gjatë mandatit të parë të Trump në vitin 2018, thotë Merz, “dhe përgjigjja duhet të jetë mjaftueshëm e fortë për të kthjelluar mendjet”.
Për sa u përket shpenzimeve të mbrojtjes, duke pasur parasysh se edhe arritja e nivelit prej 2% të PBB-së do të jetë mjaft e ndërlikuar për Gjermaninë sapo të skadojë një fond i posaçëm në vitin 2028, Merz nuk zotohet për shifra më të larta, megjithëse pranon se “duhen rritur” shpenzimet e mbrojtjes në një plan afatgjatë.
Po nëse Amerika këmbëngul që ai të lëvizë më shpejt? “Nuk është detyra ime të bëj të lumtur presidentin Trump”, thotë Merz.
Ndërkohë, thirrjet nga aleatët e BE-së për ndryshime në rregullat fiskale për të rritur shpenzimet e mbrojtjes, apo edhe huamarrjen e përbashkët, shihen me skepticizëm nga Merz.
“Jam shumë skeptik për këtë”, thotë ai. Ndryshimi i traktateve të BE-së është “jashtëzakonisht i ndërlikuar dhe nuk e shoh si mundësi në të ardhmen e parashikueshme”.
Merz mund të vihet në një provë të hershme kur të përballet me kërkesat amerikane që Europa të marrë përsipër garancitë e sigurisë për Ukrainën, në rast se do të kenë sukses bisedimet e paqes të shpallura nga Trump më 12 shkurt.
Në Konferencën e Sigurisë së Mynihut ai u takua me zyrtarë amerikanë, të cilët duan që homologët e tyre europianë të marrin më shumë përgjegjësi, siç është shprehur edhe zëvendëspresidenti amerikan J.D. Vance.
Sekretari i Mbrojtjes i Trump, Peter Hegseth, tha më 12 shkurt se “Amerika nuk do të tolerojë më një marrëdhënie të çekuilibruar që nxit varësinë”.
Zoti Merz, i cili dikur tha se “paqja mund të gjendet në çdo varrezë; vetëm nëse ka liri, do të ketë paqe”, pritet të jetë një kancelar i kujdesshëm.
Dërgimi i trupave paqeruajtëse në Ukrainë “mund të jetë një mundësi”, thotë ai, por “vetëm pas një armëpushimi të besueshëm”. Për sa u përket garancive të sigurisë që kërkon Volodymyr Zelensky, “një vend në luftë nuk është një anëtar i mundshëm i NATO-s”.
Më pas, Merz pranoi se përfundimisht do të dëshironte ta shihte Ukrainën si “një vend në paqe në NATO”, por shton se është shumë herët për të marrë parasysh pranimin e një vendi që nuk ka kontroll të plotë mbi territorin e tij, të paktën derisa Amerika të ketë qartësuar politikën e saj. Megjithatë, Merz i shikon me sy të mirë propozimet amerikane për të përdorur asetet e ngrira ruse për të ndihmuar Ukrainën.
Ngurrimi i zotit Merz është i kuptueshëm. Shpenzimet fiskale dhe vënia e trupave ushtarake në rrezik nuk janë politika të pëlqyera në Gjermani. Megjithatë edhe propozimet e tij, kanë të meta.
Politikat që ai ka kërkuar për kontrollin e kufijve dhe mospranimin e azilkërkuesve bien ndesh me pro-europianizmin e tij të shpallur.
Edhe kontrollet e tanishme të kufijve kanë prishur marrëdhëniet me Poloninë.
Nga ana tjetër, Merz mbështet propozimet e BE-së për të lehtësuar fluksin e kapitalit në tregun e përbashkët, por kundërshton atë që ai e quan blerje “jashtëzakonisht jomiqësore” të bankës gjermane Commerzbank, një nga huadhënësit më të mëdhenj të Gjermanisë, nga banka italiane UniCredit.
Modeli
Duke lënë mënjanë mbrojtjen e kampionëve kombëtarë, Merz ka treguar dëshirën për të injektuar në modelin gjerman, kapitalizmin e rreptë të stilit amerikan.
Ai ka punuar për një dekadë në sektorin privat, si kryetar i krahut gjerman të shoqërisë së menaxhimit të aseteve BlackRock. Njerëzit që e njihnin gjatë asaj kohe kur u bë multimilioner e përshkruajnë si një njeri të zgjuar me aftësi udhëheqëse.
Merz ka treguar elasticitet. Ai u shkëput nga politika në vitet 2000, pasi u mund nga Angela Merkel në një luftë për pushtet në partinë CDU. Por në vitin 2018, kur ajo dha dorëheqjen si udhëheqëse e partisë, Merz tronditi botën politike duke hyrë sërish në ringun politik.
His candidacy failed, as did a second one two years later.
He finally achieved his goal. However, his inability to boost the party's popularity was disappointing. Many believe the CDU/CSU coalition should be at 30%, given the difficulties of Mr. Scholz's outgoing government. Merz is struggling with female and young voters.
And although he appeared serious when he promised never to enter a coalition with the AfD, less than half of German voters believe him.
As his opponents often point out, Merz has never led anything larger than the CDU parliamentary bloc. But the proof will soon come.
He must attract either the Social Democrats or the Greens (or both groups) into coalition talks, which he hopes to conclude by Easter Day (April 20).
His team is frantically preparing a list of early actions to prove to skeptical Germans that politics can still get things done. In June, the G7 and NATO meetings will be held.
Merz ends the interview with a bleak vision for Germany's future. He says that in an ideal scenario, the economy and immigration will be managed while keeping the far-right AfD's popularity below 5%, the threshold needed to enter parliament. If that fails, a bleaker future awaits.
“This could be one of our last chances to solve the problems before the populists gain a majority,” Merz warns. The German Republic has long been one of Europe’s strongest bastions against the far right.
For some, Mr. Merz's actions have weakened this barrier. While the man who is likely to take the reins of Europe's largest economy thinks he himself is the last chance./ Monitor
Lini një Përgjigje