FLASH
Shkruar nga Pamfleti
The roots, rise and fall of the most powerful figure of the transition...
The official indictment of the person who held the most high-ranking state positions after communism, namely Ilir Meta, is an important historical fact.
SPAK has sent to criminal proceedings for at least three serious charges: the former Prime Minister, the former Speaker of Parliament and the former President of Albania. But because SPAK's action against high-ranking officials has become routine now, the major event has not received the necessary importance. Even for the influence of the character Ilir Meta, in the palaces of power even today.
The criminal and personal problem of the case in question is now in the hands of justice but also of court reporters who will cover it day after day and session after session.
Besides the criminal case, the dramatic one of the Meta couple and family, which when seen in television narratives also comes with tragic notes, as Monika tells us, as we laugh, there is in fact the true political story of Ilir Meta.
Who today has his total decline after a long splendor. If Dritëroi were alive, even though he had a close friend Ilir, and often helped him in his career, a novel or story, he would have done it. Or even if not for the "conflict of interest" from the friendship, he could have suggested it to a trusted friend of his.
Because this of Ilir Meta is a very attractive story. As a peripheral character in the student meeting with Ramiz Alina, without participating in the founding group of FRESH, he becomes its chairman, becomes a candidate for deputy in the safest area for the SP, as Poliçani was and is, and then Vice Chairman of the SP, State Secretary at the Ministry of Foreign Affairs, chairman of the SP for Tirana, Deputy Prime Minister, Prime Minister, again Deputy Prime Minister and Minister of Foreign Affairs, again Deputy Prime Minister and Minister of Foreign Affairs, then Deputy Prime Minister and Minister of Energy and Industry, then Speaker of the Parliament and finally President of the Republic.
But let's take things one step at a time, because it was the rise and fall of a character who reached and became the "Pig Cat" of Albanian politics, where he was sometimes good and sometimes bad, being considered for a long time as a kingmaker. So the politician without whom the governments of Albania are not formed.
Ilir Meta, started politics with a very enigmatic catapult in the Socialist Party, which the main founders of FRESH tell. After he was introduced to them as a new arrival by a character who really speaks little and hides the enigma of his catapult. Musa Ulqini, journalist and chairman of the Tirana Socialist Party in 1991, introduces Ilir Meta to the founders of FRESH. Who came from the Faculty of Economics and an experience as a telechronologist for Ahmet Shqarri in the show "Nga estema Ndeshje në Tjerën", as well as an amateur in the sport of weightlifting.
Meta's catapult to the top of the Euro-Socialists of Tirana was made without the founders' wishes, but by order from above. Even in the first presentation of the Euro-Socialists in TVSH, where the program leader was a member of FRESH, Ilir Meta managed to have the most time and stood out from the others. Something that was also said by some leaders of the Socialist Party, who lobbied a lot for him. One of these was Namik Dokle, who was spreading the name of the "rising star" in several meetings he held in the districts.
In the elections of March 22, 1992, Ilir Meta was proposed as a candidate for deputy in the Skrapar district, which had two electoral zones: Çorovodë and Poliçan. Ilir ran in Poliçan.
There was a time when 100 deputies were elected directly and 40 of them from a multi-member list through national proportional representation.
Ilir Meta was one of the 6 SP deputies who won those elections directly, not from the list. Skrapari fielded two socialist deputies, along with Kuçova, the Vlora River, and Fatos Nano barely won in the Blloku e Tirana e Re area in Tirana.
In his first interview as President of the Republic, Ilir Meta stated that one of the first meetings he held as a member of parliament was with the Russian ambassador in Tirana, where he asked to study in Moscow. This statement is strange, however, let's go back to the beginning.
A year after becoming President of the Republic, Sali Berisha decorated with the title "Torch of Democracy" some of the participants in the Student Movement. There were some of these participants in the ranks of the Eurosocialists, but at the meeting with Ramiz Alina, only Ilir Meta and Pandeli Majko were present.
Berisha chose to only decorate Pandeli Majko and not Meta. A pure political diversion, which was taken as a selection or bias of the President, who was still quite popular at the time, towards Majko, and not towards Meta, who was seen as a "left-wing radical".
A year later, Safet Zhulali, the then Minister of Defense, decided to cut the production staff of the Military Plant in Poliçan, a decision that caused a strong strike and revolt in the small town of Skrapar. A protest that was kept hidden by the only television media in the country and that managed to break the media blockade by the few independent and opposition printed press. Ilir Meta, skillfully managed to support the people of Poliçan, where he gained considerable popularity. Months later, Sali Berisha's prosecution lifted his immunity, giving him even more support from the SP militants.
Një lëvizje e fortë, e cila nuk ishte aspak e rastësishme dhe ndodhi pikërisht para arrestimit të Fatos Nanos. Me një shënjestër të largët nga Berisha, për të shkaktuar një diversion në PS dhe krijimin e një fraksioni brenda saj. Përkatësisht përçarje të PS-së, pasi 6 muaj pas zgjedhjeve të 22 marsit, Partia Demokratike humbi zgjedhjet lokale, ku pa se shumica e shqiptarëve ishin të majtë.
Me kalimin e viteve, dolën dëshmi dhe fakte mbi një marrëdhënie e ngushtë ndërmjet Sali Berishës, mjedisit rreth tij dhe Ilir Metës që në fillimin e viteve 90. Në mediat pranë Berishës, Meta dërgonte indikacionet e sulmeve dhe diversioneve brenda PS-së. Me burgosjen e Fatos Nanos në 1993, PS u drejtua nga një regjencë prej 4 nënkryetarësh, ku Ilir Meta ishte njëri prej tyre. Praktikisht më i zëshmi, si pasojë e lidhjeve të FRESH me organizatat perëndimore.
Duke u kthyer në një farë mënyrë në një shef diplomacie të PS-së, me Nanon në burg.
Pikërisht në këtë kohë krijohen dy grupe në PS, ku njëri drejtohej nga Ilir Meta, që nis të bëjë gati një krahmarrje pushteti të Nanos në parti, duke arritur që të kapë shumë degë në rrethe. Por intriga e Ilir Metës, edhe pse e trajtuar hollë, nuk arrin të realizohet, pasi bie brenda një gracke që Fatos Nano ia përgatit që nga burgu i Bënçës.
Nëpërmjet një loje strategjike, Nano mbështet në Kongresin e FRESH-it të 1994-s që Ilir Meta të zgjidhet kryetar, duke rrëzuar Pandeli Majkon. Të cilin e nxit që të flasë “lirshëm” nëpër media duke kritikuar regjencën e PS-së.
Meta, i rënë në grackë, del hapur dhe vijon bashkëpunimin me Berishën, sidomos në vitet 95-96, duke fabrikuar shkrime kundër disa politikanëve socialistë, për të krijuar kaos tek Fatos Nano.
Në vitin 1996, Berisha bën gati arrestimin e Gramoz Ruçit, i cili largohet jashtë vendit, me synimin që Ilir Meta të bëhet numri dy dhe të marrë në dorë edhe organizimin e PS. Por Nano çon mocionin për ndryshim, ku Ilir Metën e largon nga e gjithë udhëheqja. Në postin e numrit dy vihet Rexhep Meidani dhe pas tij Pandeli Majko, i cili drejtoi grupin e mocionistëve në kongresin e 1996-ës ku i ndjeri Dritëro Agolli tentoi të mbështesë Ilir Metën, por që në fund, nuk ja arriti.
Ilir Meta ndërkohë, ishte bërë çift me Monika Kryemadhin, e cila ishte një nga udhëheqëset e eurosocialistëve. Dalja e Fatos Nanos nga burgu e gjen Ilir Metën, të mënjanuar totalisht në udhëheqjen e PS-së. Por Nano e cakton sërish deputet në Skrapar e pas fitores i ofron postin e sekretarit të shtetit për ministrinë e Jashtme, duke i kërkuar heqjen dorë prej mandatit të deputetit. Meta nuk e pranon, e nis një luftë me Fatos Nanon, duke u kthyer së bashku me Anastas Angjelin, në raportuesin kryesor kundër tij në ambasadat e huaja. Kryesisht në atë të SHBA, Greqisë dhe Italisë.
Nëpërmjet njerëzve të tij në media, Angjeli me Metën bombardojnë me lajme kontrabandën masive që po zhvillonin grupi i Gaz Demit dhe Gramoz Ruçit, ku në 3 muajt e parë zhdoganimet ishin zero.
E njëjta gjë edhe në Portin e Durrësit, ku Nano kishte nisur të lëvizte grupin që e kontrollonte këtë port.
Në këtë kohë ky grup, duke ndjerë rrezikun nis të mbështesë edhe financiarisht Ilir Metën, i cili bëhet financiarisht i fuqishëm, duke ofruar rreth vetes e paguar disa nga gazetarët me influencë që në atë kohë ju jepeshin prurësit më të parë, e që sot i ke në panelet e darkës.
Ky presion shkakton efekt, e Athina sidomos, por edhe ambasada amerikane nis akuzat për korrupsion dhe trafiqe ndërkombëtare ndaj Fatos Nanos. I cili, duke e kuptuar burimin e të gjithë kësaj, ndërmerr një lëvizje spektakolare në qeveri. Emëron Anastas Angjelin, ministër të Punës dhe Çështjeve Sociale, duke larguar Elmaz Sherifin, bën pakt me Ilir Metën që mund të jetë Sekretar për Çështjet e Jashtme, duke ruajtur mandatin e deputetit, si dhe sjell Edi Ramën nga Parisi për ta bërë ministër të Kulturës.
Ilir Meta trembet shumë, sidomos kur në media, nis të përhapen lajme se bashkë me Ramën, Nano do të ngjisë në PS edhe zëdhënësin e tij Ben Blushi. Të dy intelektualisht shumë më lart se Meta, krijojnë një tension, që përfshin edhe shërbimet sekrete të vendeve fqinje.
Si përfundim, në shtator vritet Azem Hajdari dhe ndodh kryengritja ndaj kryeministrisë. Fatos Nano arratiset në Maqedoni, në ambasadën tonë në Shkup, ku ambassador ishte miku i tij, i ndjeri Fatmir Kumbaro.
Ilir Meta dhe Anastas Angjeli, të hipur në një diagaç marrin përsipër të tregojnë se kanë në dorë situatën.
Fatos Nano tenton të forcojë pozitat, por amerikanët i kërkojnë me ultimatum largimin. Nano emëron Pandeli Majkon kryeministër. Ky i fundit i bën konçesion Athinës, duke vendosur Anastas Angjelin në postin e ministrit të Financave, pra duke larguar Arben Malajn, njeriun e afërt të Nanos. Kurse Ilir Metën e bën zv.kryeministër.
Nano e kupton se Majko ishte nën ndikimin e binomit Angjeli-Meta, të cilët e kishin joshur se do ta bëjnë kryetar të PS-së. Gjë që gati ndodh në tetor të vitit 1999. Në maj, ndërkohë, Majko largon në mënyrë demonstrative ministrin e Brendshëm Petro Koçi, i afërt me Fatos Nanon dhe e zëvendëson me Spartak Poçin, të sugjeruar nga Ilir Meta e Anastas Angjeli. Poçi ishte kryetar i PS-së së Tiranës, ç’ka sipas Majkos do ta ndihmonte në manovrën për ta larguar Fatos Nanon nga partia.
Por në kongresin e tetorit fiton Fatos Nano, i cili emëron Ilir Metën Kryeministër, pasi ky i fundit ishte faktori që e ndihmoi për të rrëzuar Majkon, ndërkohë që përpara ishin dy zgjedhje ato vendore të 2000 dhe ato parlamentare të 2001.
Ilir Meta, i këshilluar nga Angjeli dhe këshilltarë të tij në PS, e shohin Edi Ramën, Ben Blushin, apo edhe të tjerë që po sillte Nano, si figura në ngjitje që mund të eklipsonin gardën e vjetër. Për këtë arësye Ilir Meta propozon që Edi Rama të jetë kandidat për kryetar i bashkisë së Tiranës për PS-në. Meta e bën këtë lëvizje për ta djegur Ramën, por kur Rama fiton, nxiton që ta bëjë aleat. Madje në prezencë të Fatos Nanos, Rama thotë se unë me Ilir Metën kemi një plan 10 vjeçar. Kryetari i PS-së, i xhindosur largohet, dhe në inat e sipër shkakton një aksident gati fatal me makinë.
Nano, në një ditë të keqe, shtrohet urgjent në një spital në Greqi. Edi Rama vrapon me një tufë lule për t’i uruar shërim të shpejtë. Ilir Meta xhindoset. Në zgjedhjet parlamentare të vitit 2001, Meta bën gjithçka për të fituar zgjedhjet si kryeministër, ndërkohë që Fatos Nano kishte synimin që të bëhej President dhe së bashku ngrenë skemën e Dushkut. Skemë ku Nano kësaj radhe bie pre e grackës së Ilir Metës. PS fiton dy të tretat e votave bashkë me aleatët, por ndërkombëtarët nuk ja njohin.
Ilir Meta, fiton garën me Fatos Nanon në KPD-në e PS-së, duke u zgjedhur kandidat për kryeministër përballë Arben Malajt. Fatos Nano sheh sërish fundin por bën gati betejën e radhës.
Ai hyn në lojë me gishta të thyer dhe bën paktin me Sali Berishën për Alfred Moisiun President. Ilir Meta kishte dy kandidatë të tjerë. Fiton Nano, që ndërmerr menjëherë lëvizjen për katharsis në PS dhe e rrëzon Ilir Metën. I cili jep dorëhqjen nga posti i kryeministrit, por ruan deputetët e tij në Kuvend. Nano detyrohet të bëjë pakt, por përkohësisht emëron një qeveri patronazhi “Majko 2”.
Në verë, disa biznesmenë që po tentonin të bëheshin oligarkë, afrojnë Ramën e Metën në një pakt që njihet si “Pakti i Korfuzit” për një qeveri të përbashkët. Ku Nano të kthehet kryeministër, e Meta zëvendës. Të dy e dinin hilenë dhe ishin përgatitur që ta fusnin në grackë njëri-tjetrin.
Meta nuk qëndroi as gjashtë muaj në qeveri dhe Nano e zboi nga PS në kongresin e fundit të 2003. Aty lindi LSI, ku Ilir Meta mori me vete të gjithë të pakënaqurit nga katharsisi i Nanos duke ju premtuar se do t’i marrë partinë kryetarit. Arriti t’i hedhë ‘trutë e gomarit’ të gjithëve në PS që u kishte ardhur në majë të hundës nga Fatos Nano dhe arriti ta rrëzojë nga pushtetin në zgjedhjet e vitit 2005. Ky akt politik e zboi Ilir Metën përfundimisht nga PS së bashku me ato figura që kishte terheqë pas vetes. Pasi kishte sjellë në pushtet Sali Berishën.
Edi Rama ndërkohë, kishte dy vite që proklamonte nëpër takime partie që do vijë Berisha, të cilin e ndihmonte me Koço Kokëdhimën dhe lëvizjen ‘Mjaft’ të Erion Veliajt. Kaposhat, doganierë e tatimorë të PS-së talleshin me Edin, që në fakt u doli “profet”, të cilin e votuan në vitin 2005 si kryetar të PS-së. Gjë që e tërboi Ilir Metën, që tentoi një lojë të ngjashme për të rihyrë në lojë.
I ngjitet Ramës në koalicionin e 2007-s, por nuk rrijnë bashkë as një vit, më pak madje. Këtu rifutet në lojë Fatos Nano, i cili siç e tregoi koha ka qenë një ‘proxy’ i fshehtë i Edi Ramës. Që vuri në gjumë si Sali Berishën ashtu edhe Ilir Metën. Ky i fundit, në vitin 2009 bën koalicionin e famshëm me Sali Berishën dhe i zhytet pushtetit, duke tentuar të marrë një elektorat, që përgjithësisht kishte votuar edhe djathtas por nuk ishte i bindur i PD-së.
Edi Rama, merr një këshilltar britanik, i cili konsiderohet gjeni. Ai i jep këshillë ta acarojë situatën, që ta bëjë toksike marrëdhënien mes Berishës dhe Metës.
Ilir Meta, i hyn me lopatë, sa bën edhe njerëzit e tij të tmerrohen nga lubia e korrupsionit edhe e abuzimit, edhe pse vetë këta zyrtarë u pasuruan në mënyrë të shpejtë.
Ndodh video e bujshme e Dritan Priftit. Sali Berisha e mbron Ilir Metën me të gjitha mjetet për të mos shkuar në burg dhe pastaj e përdor si peng, siç e ka pasur gjithmonë.
Ndodh 21 janari i tmerrshëm i vitit 2011, e pas pak mujash zgjedhjet lokale, ku Ilir Meta i hyn me dhunë elektoratit të majtë, kryesisht në njësinë 5 dhe 7 në Tiranë për të blerë vota në familjet e varfra. Me këtë punë janë marrë kolonelët e tij Petrit Vasili dhe Edmond Haxhinasto. Vota arriti në 50 euro për frymë, aq sa blihet sot në Italinë e Jugut.
Synimi i Metës ishte të rrëzonte Edi Ramën politikisht, gjë që nuk ja arriti, pasi në fund Lulzim Basha e mori bashkinë në tavolinë. Pikërisht me fitoren e Lulzim Bashës në krye të bashkisë së Tiranës kanë nisur edhe negociatat e Ilir Metës me Edi Ramën. I cili i çon sinjalin e parë, i nxitur edhe nga këshilltari i tij britanik.
Sali Berisha që ishte në dijeni të të gjitha tratativave, i informuar nga njerëzit e Edi Ramës, i kujton se i ka ende letrat e tij në dorë, ndaj Meta voton Presidentin e Berishës, Nishanin, Kryeprokurorin e Berishës, Llallën dhe anëtarët e Kushtetueses e të Gjykatës së Lartë, siç i donte Saliu.
Ndërkohë, Edi Ramës i kërkon një copë të madhe pushteti, duke i premtuar se do ta rrëzojë Sali Berishën si kryeministër përpara zgjedhjeve të vitit 2013, duke u larguar nga koalicioni më 1 prill. Por Edi Rama i jep Sali Berishës tre deputetë të tij. Për të ulur peshën spefifike të aleatit që kërkon të bëhet i rëndësishëm më shumë se ç’është. Meta xhindoset dhe i hyn sërish operacionit të blerjes së votave, kësaj radhe tek e djathta. Kryesisht në njësinë 8 dhe 10 të Tiranës, me logjikën për t’i pasur edhe në zgjedhjet lokale.
Më 23 qershor 2013, Edi Rama dhe Ilir Meta fitojnë 1 milionë vota, ku PS merr 66 deputetë, dhe LSI 16. Së bashku mund të miratojnë çdo ligj.
Ilir Meta becomes Speaker of Parliament and Edi Rama Prime Minister. Rama starts with provocation, bringing a variant of the BKH under control of the Ministry of Interior; Meta destabilizes and overthrows him, then the leader of the SP becomes soft and accepts a ritual that Ilir Meta considers a victory. According to which the Prime Minister must go to his office every Thursday, which Rama does, until the moment he brings the Justice reform to Parliament.
There, Ilir Meta reconnects with Sali Berisha and together they make a plan to overthrow Edi Rama. He traps him with Koço Kokëdhima, who plays Moisi Golemi, and Rexhep Meidani, who plays the victim. Rama survives by taking LSI deputies, such as Shkëlqim Selami and a Berat deputy.
After that comes the umbrella, then the Americans, the pact with Basha and Ilir Meta who asks for help from Sali Berisha, who forgives his most radical votes.
Meanwhile, Meta is negotiating with Edi Rama to make him President of the Republic. With the votes of the PS and LSI. The DP does not vote for him. Meta becomes President and Edi Rama wins the elections. LSI wins 18 MPs but no one needs them, Ilir Meta is destabilized again and appoints his wife as head of the party. Then 2019 happens, the burning of mandates, the decree, the dismissal commission, the end of the mandate, bargaining with Rama for a ceasefire, and finally in 2021 the overthrow.
Ilir Meta, sensing this as an international conspiracy against him, becomes aggressive, consumes alcohol and appears in a television studio in a state of distress, clashing live with the American embassy in Tirana.
Where are the memorable sayings: "Bomb me in Mali with Pits, or Russia and North Korea have nuclear weapons." Said, of course, under the influence of the vapors of Skrapar's rakia.
The SMI ends up with a group of only 4 MPs, who are not needed by either Edi Rama, who has 74+3 allies, or Lulzim Basha, who is completely ruined.
After reaching his political end, Meta attempts to reinvent himself and the party, making enemies of his wife and her people in the LSI, which he changes its name to: the Freedom Party. But nothing, everything is in vain, even though he ridiculously attacks SPAK and its leader, Altin Dumani.
Everyone remembers as the most important event the violent arrest of Meta by masked policemen, and then his imprisonment in the cell where he is still today. The man who at a young age took all the high positions of the state: Prime Minister, Speaker of Parliament, president, minister, Deputy Prime Minister and MP, but who today is nothing. He managed to introduce the idea into the public with syringes of money as if he were a 'kingmaker', that is, the third political factor, but who in reality was used as a 'pimp' by the greats of politics; Fatos Nano, Sali Berisha and Edi Rama.
Who today have not a single bit of mercy for the man they used, and today squeezed him to the last drop of acidic juice./ Pamphlet
Lini një Përgjigje