FLASH
Shkruar nga Ylli Pata
Limiting all the needs of the country and Parliament to just one request for the creation of a second chamber is foolishness...
Fehmi Abdiu is a peer of Sali Berisha in biological age, he left politics very early, but not the profession he is passionate about; law. Professor Abdiu, as all his colleagues call him, mostly lawyers in the free profession who gather around the Tirana Court, has simply retired from politics, as he is super active in his profession as a lawyer, giving advice and opinions on justice and laws, but of course as a "pensioner". Fehmiu Abdiu is one of the fathers of the Albanian Constitution, as well as the drafter of the basic laws of the state after the fall of communism.
One of the most important lawyers of the Parliament, Abdiu was elected President of the Constitutional Court in 1998. That court that caused trouble by overturning the strong decisions of the Assembly to dismiss the Chief Prosecutors, or even by overturning the Sea Agreement with Greece. With his usual humor with his colleagues in the environments where lawyers and jurists of Tirana gather, Abdiu often hesitates to talk about current political events. About which he does not spare jokes during morning coffee, but to get an interview with him, you have to be somewhat tired. However, we managed to get a short interview about the idea that is being discussed as a contraband for a second parliamentary chamber, where the old political caste would "shelter"...
Mr. Abdiu, suddenly the creation of a second chamber of Parliament is being discussed today, a recycled idea. What do you think of it?
In these conditions where Albania finds itself today, when one side aspires to become a member of the EU, which has placed the country before the necessity of many reforms, when there are many problems that need to be solved to achieve the EU's objectives, it seems like an excessive luxury.
In a situation where we have very serious problems related to the fight against crime and corruption, where many important figures are being held criminally liable, when the life of parliament has been greatly weakened, because the main political factors have almost never reached an understanding, under these conditions, to present to Albanians the idea of amending the Constitution for a second chamber - the Senate, it seems to me that these ideas give people the impression that many things are being hidden.
The problem related to this request, in my opinion, must be seen in several aspects. Which are related both to the factors we just mentioned, as well as to other factors related to the need to improve legislation in general with that of the EU.
Since the main chapters related to this activity have not yet been broken down and detailed, while the consequences and obligations have not been determined.
Pra sot përpara gjithë pushteteve, e veçanërisht përpara parlamentit duhet të ketë përparësi zhvillimi i reformave në të gjithë fushat, veçanërisht në atë që përmendëm më lart.
T’i kufizosh të gjitha nevojat e vendit e Parlamentit vetëm në një kërkesë për krijimin e një dhome të dytë është marrëzi. Sepse janë shumë prioritete të tjera me rëndësi përpara kësaj çështjeje “luksi”. Sipas mendimit tim nuk duhet të ketë asnjë iluzion për nevojën e ndryshimeve kushtetuese vetëm për një problem të vetëm, sepse sipas meje Kushtetuta e miratuar sot afër 30 vjet ka evidentuar veç vlerave të saj, edhe problematika të cilat mund të ishin trajtuar më gjerë e më mirë, problem ky që bën të nevojshme që në të ardhmen jo të largët Parlamenti e gjithë institucionet më të rëndësishme të vendit të ndërmarrin një hap me rëndësi për rishikimin në përgjithësi për rishikimin e Kushtetutës.
Kjo arrihet me ngritjen e një komisioni ekspertësh afatgjatë, e të planifikojnë për prespektivën e nevojën e amendimit kushtetues në disa aspekte. Veçanërisht në ato drejtime që vitet që kanë kaluar, i kanë evidentuar e sjellë në vëmendje nga zhvillimet dhe problematike e ardhura nga koha.
Në këto kushte, të flitet vetëm për ndryshimin e përbërjes së Kuvendit, siç u bë në ndryshimet Kushtetuese të vitit 2008 vetëm për kapriçot e dy udhëheqësve të vendit, është çmenduri. Aq më tepër që jeta dhe veprimtaria e Parlamentit nuk e ka evidentuar asnjëherë deri më sot këtë si problem shqetësues për legjislativin qëniën me një dhomë. Pra na del një propozim gjoja teknik siç qe ai i 2008 dhe këkohet që dy krerët kryesorë të vendosun fshehurazi pa vënë në dijeni publikun.
Ne duhet të bëjmë një reformism gjithëpërfshirës të Kushtetutës për çështje komplekse dhe të rëndësishme, veçanërisht për veprimtarinë e partive politike, të cilat nuk rregullohen e normohen si duhet me ligj për të garantuar funksionimin demokratik të tyre. Duhet të bëhen ndryshime e saktësime për pushtetin apo kontrollin e pushtetit të ekzekutivit, referendumet, apo edhe institucione të tjera.
Ndërkaq, ne kemi një problem jo të vogël për funksionimin e institucioneve të pavarura kushtetuese, mandate i anëtarëve të të cilëve nuk respektohet, duke shkelur haptazi dhe pa asnjë problem ligjin themeltar të Republikës. E gjitha kjo problematikë nuk është fare e rastësishme, pasi duket se po bëhet e qëllimshme për të ndihmuar njërin apo tjetrin dhe për ta justifikuar me faktin se paramenti apo organet e tjera vihen në kushte të vështira për ti zgjidhur në kohën e duhur.
Zoti Abdiu, çështja e senatit, apo e një dhome të dytë është diskutuar në vitin 1998, kur ju në Komisionin hartues keni shqyrtuar të gjitha opsionet. Mbaj mend se ka pasur propozime, por në fund, qoftë ju ekspertët shqiptar pore dhe ekspertiza ndërkombëtare ratë dakord që të mbetemi me një dhomë.
Është e vërtetë që ka pasur propozime për dy dhoma parlamenti. Por ky propozim, edhe pse është diskutuar gjatë, nuk është miratuar thuajse nga të gjithë komisioni. Është pranuar që vendet e vogla me sisteme si i yni, me një traditë jo të konsoliduar parlamentarizmi, ku mungon një rekord profesionalizimi, infrastruktura e të tjera kritere të rëndësishme, është më e përshtatshme sistemi një dhomësh të cilin e kanë shumë vende të tjera.
Ndërkaq, ju dha rëndësi Gjykatës Kushtetuese, duke i dhënë atributet e kontrollit të kushtetueshmërisë së pushteteve të tjera. Ndaj nuk ka përse të kemi një dhomë tjetër. Gjithë këto vite përvojë parlamentare nuk ka dalë nevoje apo shqetësimet e jetës parlamentare apo politikë në vend, për të pasur një shtesë dhome të legjislativit, atëherë përse u hodh tani papritur? Kur deri tani nuk është parë si një nevojë e rëndësishme.
Dyshoj se në këtë propozim ka synime të tjera që fshihen dhe nuk i thuhet drejt popullit. Duket se kreu i opozitës këtë propozim e lidh me interesat e veta, pse jo dhe me interesat e krerëve të mazhorancës, duke synuar që ata dhe të tjerë si ata ta mbyllin karrierën si senatorë, duke krijuar kështu poste të veçanta, statuse të veçanta e të tjera objektiva “të veçanta”.
Profesor, Kryeministri Edi Rama, në Asamblenë e 11 shtatorit propozoi një paketë reformash, duke nisur nga një ribërje e Kuvendit, reformën zgjedhore dhe territorial. Ai foli për një Kuvend me 101 deputetë…
Duhet pranuar se Parlamenti shqiptar ka nevojë për tu ristukturuar, pasi jemi një vend i vogël dhe popullsi të vogël. Parlamenti duhet të zvogëluar, por mbi të gjitha nënvizoj si mendim faktin që partitë politike duhet të zgjedhin element cilësorë me nivel të lartë intelektual e professional.
Niveli i Parlamentit duket sikur ka një rënie të pajustifikuar. Jam dakord pozita e presidentit të republikës nuk ka qenë në kuptimin kushtetues nuk ka qenë në vendin e vet. Pas gjithë këtyre viteve që urdhron të gjithë organet kushtetuese duhet të kenë igjet e tyre sot e kësaj dite presidenti nuk ka një ligj organik.
Është i vetmi institucion kushtetues, për të cilin nuk kemi një ligj organik për funksionimin e tij. Mbase edhe për këtë fakt pozita e tij shumë herë ka qenë e diskutueshme. Ndaj dhe figura e Presidentit nuk ka qenë ajo e duhura në aspektin është e zbehtë. Ndaj është imperative hartimi i një ligji për Presidentin e Repuublikës dhe të bëhen përpjekje që kreu shtetit të ketë edhe kompetenca të tjera të rëndësishme që aktualisht nuk i zbaton dot.
Profesor, më lejoni një pyetje në lidhje me reformën në drejtësi, në kuptimin si e shikoni ju këtë drejtësi të re të funksionojë?
Shiko, kjo është një temë apo argument që nuk mund të trajtohet me pak fraza, ngase kërkon një analizë më të gjatë e shterues. Por me pak fjalë mund të thuhet se ne po shikojmë një protagonizëm të Prokurorisë Speciale Kundër Krimit dhe Korrupsionit, protagonizëm që është i mirëpritur nga publiku.
SPAK as a body in its essence is not a new body, as it existed before, but was called the Serious Crimes Prosecutor's Office and the Serious Crimes Court. In formal terms, it is not unknown. The truth is that SPAK has created its own physiognomy with values and positive results, especially in the fight against organized crime and corruption of high-ranking officials. With a record, it must be said, of important cases pursued.
But at the same time, there are many different opinions and considerations about its activity. The use of technological materials as a very important raw material has positively influenced the activity of this body, SPAK Prosecutors have been able to positively utilize this type of resources for their investigative work.
But I think that the opposition's attitude has had a negative impact and is still having an impact, which is often misunderstood, but the fact is that it constantly personally attacks the head of SPAK, special prosecutors or special judges. I think that both the majority and the opposition should stop any kind of insulting and blackmailing attitude towards the justice system, and especially towards SPAK.
Lini një Përgjigje