FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Russian covert activities are increasing the risk of escalation and require a new preventive strategy...
Either Europe will continue to allow Russia's shadow war to define the limits of escalation, or it will act now to prevent a larger war.
Europe is no longer simply a witness to Russian aggression. It is one of its main targets. While Ukraine remains the most visible front in Russia's confrontation with the West, and while it is mainly Ukrainians who suffer and lose their lives under massive bombing, it is no longer the only battlefield.
Across Europe, Russian-linked actors have sabotaged critical infrastructure, disrupted aviation and energy systems, infiltrated digital networks, surveilled military facilities, and targeted political opponents and defense officials, a reality long known to some frontline states. These actions are rarely acknowledged by the perpetrators, are often attributed ambiguously by the victims, and are almost never met with decisive retaliation. Taken separately, each attack may seem manageable. Taken together, they amount to something more troubling: a sustained campaign of shadow warfare designed to undermine European security while staying below the threshold that would trigger a military response.
Over the past year, the Center for European Policy Analysis (CEPA) has conducted extensive research on the actors and tactics involved in this shadow war, its strategic underpinnings and leadership structures, and the modalities and models of European response. Since 2022, these activities have been more closely aligned with the overall goals of Moscow’s war in Ukraine. In essence, this study argues that Russia’s shadow war is not a temporary tool or a series of opportunistic “hybrid” adjustments. It constitutes a system of conflict rooted in ideology, embedded in institutions, and prone to escalation. The danger it poses lies not in the limited damage it inflicts today, but in the potentially unlimited damage it could inflict tomorrow, as the risk of unintended escalation increases. For this reason, prevention is essential both to protect Europe from current attacks and to avoid catastrophic scenarios in the future.
Shadow warfare as a system, not as a tactic
Në thelb të luftës në hije të Rusisë qëndron një botëkuptim që nuk njeh kufij të qartë mes luftës dhe paqes, apo mes kërcënimeve të brendshme dhe të jashtme. Në sytë e Kremlinit, lufta në Ukrainë, operacionet e fshehta në Evropë dhe shtypja e kundërshtarëve brenda dhe jashtë vendit nuk janë përpjekje të ndara. Ato janë fronte të ndërthurura në një përballje të vetme ekzistenciale, me synim përfundimtar mbijetesën e regjimit. Ky këndvështrim ka rrënjë të thella në konceptet sovjetike, veçanërisht të periudhës së Stalinit, ku konflikti nuk shihej si përjashtim, por si parimi organizues i politikës.
Brenda këtij kuadri, lufta në hije nuk është zëvendësim për forcën konvencionale dhe as thjesht një mënyrë për të shmangur përshkallëzimin. Ajo është një nga mjetet e përdorshme të shtetit rus, krahas diplomacisë, operacioneve informative, sulmeve kibernetike dhe luftës tradicionale. Ajo që e bën këtë formë agresioni tërheqëse dhe të rrezikshme është fakti se nuk ka tregues të qartë suksesi apo dështimi. Për autorët rusë, ndërprerja është sukses, ekspozimi mund të interpretohet si provë e rëndësisë, ndërsa edhe dështimi mund të justifikojë investime të mëtejshme dhe rritje të rrezikut.
Modelet e luftës në hije
Të dhënat empirike në Evropë tregojnë se kjo strategji shtrihet në disa fusha dhe efektet e saj janë të ndërlidhura.
Një front i rëndësishëm është infiltrimi dhe përdorimi i ndërmjetësve. Rusia përdor rrjete kriminale dhe individë të rekrutuar për të kryer zjarrvënie, survejim dhe sabotim. Kjo ul rrezikun operacional dhe e bën më të vështirë përcaktimin e përgjegjësisë.
Një tjetër front është sabotimi i infrastrukturës kritike, veçanërisht kabllove nënujore dhe lidhjeve energjetike. Ndërhyrja në këto sisteme mund të ndikojë në komunikime, tregje energjie dhe komandim ushtarak pa përdorur forcë të drejtpërdrejtë.
Operacionet kibernetike përbëjnë një front të tretë. Ato nuk kufizohen më vetëm në ndërprerje të përkohshme, por përfshijnë spiunazh, sabotim dhe presion psikologjik, duke synuar sisteme thelbësore si rrjetet energjetike dhe transporti.
Pse ka dështuar parandalimi
Sipas CEPA, dështimi i Evropës për të frenuar këtë fenomen nuk lidhet me mungesë informacioni, por me mënyrën e reagimit institucional.
Shpesh, këto veprime trajtohen si raste kriminale të veçuara, jo si pjesë e një fushate të koordinuar shtetërore. Reagimet janë të ngadalta dhe të fragmentuara, ndërsa frika nga përshkallëzimi ka çuar në hezitim për të vendosur pasoja të qarta. Gjithashtu, kërkesa për prova të plota ligjore e vështirëson reagimin e shpejtë strategjik.
Drejt një parandalimi efektiv
Raporti thekson se parandalimi kërkon ndryshim të qasjes. Ai duhet të fokusohet jo vetëm në ndëshkim, por në kufizimin e aftësisë së Rusisë për të vepruar.
Evropa duhet të vendosë pragje të qarta reagimi, të sigurojë lidhje të drejtpërdrejtë mes veprimit dhe pasojës, dhe të pranojë se një nivel i menaxhuar përshkallëzimi është i pashmangshëm për të shmangur kriza më të mëdha në të ardhmen.
In practice, this means stronger coordination among allies, a greater role for the military and intelligence services, and the creation of a permanent list of punitive measures that can be implemented quickly.
Russia's shadow war is not a temporary phenomenon, but a permanent element of its strategy. As long as it remains effective and low-cost, it will continue and is likely to intensify.
The challenge for Europe is not only to expose this phenomenon, but to set clear and lasting boundaries. The key question remains: will Europe continue to allow these actions to define the boundaries of escalation, or will it intervene to prevent a larger conflict? /Adapted from Pamphlet /
Lini një Përgjigje