FLASH
Shkruar nga Pamfleti
The attention of public opinion in Kosovo has once again turned to Radomir Llaban, the Constitutional Court judge from the Serbian community.
The attention of public opinion in Kosovo has once again turned to Radomir Llaban, the judge of the Constitutional Court from the Serbian community.
This time, attention has turned to Llaban at the height of an institutional crisis that has been going on for several months, as a result of the inability to constitute the Kosovo Assembly after the February elections.
Due to Llaban, the President of Kosovo, Vjosa Osmani, on Tuesday withdrew the request she had sent to the Constitutional Court of Kosovo in July, seeking clarification regarding the next steps in the event that the Kosovo Assembly was not constituted by July 26, a deadline previously set by this court.
As a reason for withdrawing her request, Osmani cited the appointment of Judge Llaban as the reporting judge in this case, describing such an action as "disturbing and dangerous."
The Law on the Constitutional Court of Kosovo stipulates that the judge rapporteur in a case is appointed by the president of the court and that he is responsible for drafting the report that is presented to the panel for review.
Radomir Llaban has been known to the public in Kosovo since 2018, when then-president Hashim Thaçi initially refused to hand over the decree for his appointment until it was verified by the judiciary. A few months later, however, Thaçi decreed it.
Llaban is a wanted person in Serbia, having avoided serving a six-year prison sentence imposed as part of the so-called “customs mafia” – a group consisting of people accused of taking and giving bribes, abusing official position and forging documents.
His name has been on the wanted list in Serbia since 2012 and on Interpol's since 2014.
But, President Osmani now says that she has information that Judge Llaban "presents a threat to the national security of the Republic of Kosovo and is engaged in activities against the constitutional order of the Republic of Kosovo."
In a press conference on August 5, Osmani stated that the Constitutional Court had been notified of Llaban's "dangerous activity" in 2018, 2021, and 2024.
She declined to provide details on how Llaban poses a threat to national security, emphasizing that this is an assessment entrusted to security institutions.
What does the Constitutional Court say?
Gjykata Kushtetuese e Kosovës nuk i është përgjigjur pyetjes së Radios Evropa e Lirë nëse ka ndonjë njohuri për pretendimet e presidentes Vjosa Osmani, sipas të cilave gjyqtari Radomir Llaban paraqet kërcënim për sigurinë kombëtare të Kosovës, apo nëse është person i kërkuar në Serbi.
Po ashtu, nuk kanë dhënë përgjigje nëse, pavarësisht tërheqjes së kërkesës nga presidentja Osmani, do të shqyrtojnë apo jo atë rast.
Ky institucion reagoi më 6 gusht përmes një komunikate, duke theksuar se në bazë të nenit 113 të Kushtetutës së Kosovës, “trajton të gjitha çështjet e dorëzuara në mënyrë ligjore nga palët e autorizuara” dhe se është e “drejtë e palëve para Gjykatës që të kërkojnë tërheqjen e kërkesave të parashtruara”.
Tutje thuhet se rastet u ndahen gjyqtarëve raportues dhe trupave gjykuese në bazë të procedurave të qarta, dhe se vendimet merren në përbërje të plotë të gjykatës.
Duke reaguar ndaj akuzave për gjyqtarin Llaban, Gjykata theksoi se ai që nga viti 2011 ka shërbyer si këshilltar ligjor, ndërsa që nga viti 2018 ushtron funksionin e gjyqtarit të Kushtetueses.
Në korrik të vitit 2024, kur Ministria e Drejtësisë e Kosovës kishte refuzuar ta emërojë Llabanin noter, pasi kishte marrë informacion për integritetin e tij nga Agjencia Kosovare e Inteligjencës (AKI), Gjykata Kushtetuese kishte deklaruar me shkrim për Radion Evropa e Lirë se vlerësimi i kandidatëve dhe përzgjedhja e gjyqtarëve të kësaj gjykate është përgjegjësi dhe kompetencë e Kuvendit të Kosovës.
“Kuvendi i Kosovës e ka zgjedhur Radomir Llabanin si gjyqtar të Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Kosovës më 18 maj 2018, pasi ka vlerësuar kandidaturën e tij në përputhje me Kushtetutën dhe ligjet në fuqi”, thuhej ndër të tjera në përgjigje.
Llaban ishte propozuar për këtë post nga Lista Serbe, partia më e madhe e serbëve në Kosovë që gëzon përkrahjen e Beogradit, dhe që e kishte vlerësuar atë si kandidat “me cilësi të larta morale dhe integritet”.
Mandati i tij në Gjykatën Kushtetuese është nëntëvjeçar.
Radio Evropa e Lirë ka dërguar pyetje edhe vetë gjyqtarit Llaban për të komentuar akuzat e presidentes Osmani, por deri më tani nuk ka pranuar ndonjë përgjigje.
A e ka injoruar Gjykata Kushtetuese kërkesën për shkarkimin e Llabanit?
Ministrja në detyrë e Drejtësisë, Albulena Haxhiu, deklaroi më 6 gusht se Lëvizja Vetëvendosje kishte dorëzuar në vitin 2018 një kërkesë zyrtare drejtuar ish-kryetares së Gjykatës Kushtetuese, Arta Rama-Hajrizi, për të nisur procedurën e shkarkimit të gjyqtarit Radomir Llaban, për shkak të së kaluarës së tij kriminale.
Sipas Haxhiut, përgjigjja kishte qenë se një kërkesë e tillë përbënte ndërhyrje në pavarësinë e gjykatës.
Kryeministri në detyrë, Albin Kurti, po ashtu më 6 gusht duke iu përgjigjur pyetjeve të gazetarëve, e quajti “absurde” që një person, i cili sipas informacioneve të institucioneve të sigurisë paraqet rrezik për rendin kushtetues, “të gjykojë tani për një çështje kushtetuese”.
Gjykata Kushtetuese e Kosovës kishte sqaruar më herët për Radion Evropa e Lirë se, sipas nenit 118 të Kushtetutës së Kosovës, një gjyqtar i kësaj gjykate mund të shkarkohet vetëm në rast të një vepre penale të rëndë ose të një shkeljeje të rëndë të detyrës gjatë ushtrimit të mandatit, dhe vetëm me propozimin e dy të tretave të gjyqtarëve të Kushtetueses.
“Gjykata Kushtetuese e Republikës së Kosovës ndërmerr vazhdimisht të gjitha masat e nevojshme për të mbrojtur pavarësinë, autoritetin dhe integritetin e saj, në kuadër të kompetencave të përcaktuara me Kushtetutë, Ligjin për Gjykatën Kushtetuese dhe Rregulloren e saj të punës, duke marrë parasysh edhe detyrimin kushtetues për t’iu përmbajtur parimeve që rrjedhin nga praktika gjyqësore e Gjykatës Evropiane për të Drejtat e Njeriut”, thuhej në përgjigje.
Ish-gjyqtarja e Gjykatës Kushtetuese të Kosovës, Gjyljeta Mushkolaj, ka deklaruar për KTV-në se Llaban është një jurist i mirë, por se emërimi i tij në vitin 2018 si gjyqtar i Kushtetueses ishte i paligjshëm dhe antikushtetues, për shkak të së kaluarës së tij kriminale.
Ajo ka shtuar se nuk është e qartë nëse Gjykata Kushtetuese ka qenë më herët në dijeni për raportin e Agjencisë Kosovare të Inteligjencës (AKI), duke kujtuar se Llaban ishte përzgjedhur nga një komision parlamentar dhe se nuk kishte pasur nevojë të votohej në seancë plenare.
Mushkolaj ka theksuar se, edhe pse Gjykata Kushtetuese nuk ka përjashtuar asnjëherë ndonjë gjyqtar, në të kaluarën ka ndërmarrë masa për largimin e përkohshëm të gjyqtarëve nga procesi vendimmarrës për shkak të shkeljeve të kodit etik. Sipas saj, rasti i Llabanit është më serioz për shkak të së kaluarës së tij në Serbi.
Llaban si "njeri i lirë" në Serbi më 2032
Gjykata Themelore në Kralevë ka bërë të ditur për Radion Evropa e Lirë, në fund të korrikut 2024, se parashkrimi absolut i ekzekutimit të dënimit ndaj Radomir Llabanit, sipas aktgjykimit të formës së prerë, do të ndodhë më 4 qershor 2032.
“Pas arritjes së parashkrimit, dënimi i shqiptuar nuk mund të zbatohet, dhe nëse ka nisur zbatimi i tij, ai ndalet me hyrjen në fuqi të parashkrimit, në përputhje me dispozitat e Kodit Penal mbi parashkrimin e ekzekutimit të dënimit”, thuhet në përgjigje.
Në dënimin me burgim të Llabanit është përfshirë edhe koha e kaluar në paraburgim, nga 28 nëntori 2006 deri më 3 prill 2009.
Gjykata Themelore në Kralevë kishte përcjellë më 2017 një kërkesë për arrestimin e Llabanit në misionin e Bashkimit Evropian për sundimin e ligjit në Kosovë, EULEX, por ky mision kishte deklaruar se nuk ka mandat për të kryer një arrestim të tillë.
Gjykata po ashtu bëri të ditur për REL se më 2018, në përputhje me procedurat për ndihmë juridike, i ishte drejtuar edhe Ministrisë së Drejtësisë së Serbisë me një kërkesë që kjo e fundit t’i drejtohej përfaqësuesit të posaçëm të BE-së në Prishtinë në lidhje me rastin Llaban.
However, the international legal assistance sector within the Ministry of Justice responded that the provision of international legal assistance only applies to its forms, but not to the extradition of accused or convicted persons.
"In the same response, it was emphasized that the international arrest warrant against Llaban remains in force," the Basic Court in Kraljevo, where Llaban is registered in the Serbian legal system, said in a statement. He is originally from Gjakova, Kosovo.
Connections between Llaban and the Serbian List?
Serbian politician from Gračanica, Branimir Stojanović, stated in 2021 that Radomir Llaban "behind the scenes" runs the Serbian List and influences appointments within this party.
In an interview with Radio Free Europe at the time, Stojanović said that Llaban, according to his duties, should not be involved in politics, "but that in various ways he is abusing his position and connections."
For this reason, Stojanović – one of the founders of the Serbian List – had decided to run as an independent candidate in the 2021 local elections.
The Serbian List had denied all the accusations raised by Stojanović, while Llaban himself had not commented.
In support of his claims, Stojanović had mentioned the fact that Radomir Llaban's sister, Gordana Llaban, is a member of the Central Election Commission of Kosovo – which could also be confirmed on August 6, 2025 on the official CEC website.
Radio Free Europe/Radio Liberty has contacted the Kosovo Prosecutorial Council with a question as to whether it has any information on the accusations that President Osmani has made against Constitutional Court judge Radomir Llaban for threatening national security, but has not received a response by the time of publication of this text. / REL/
Lini një Përgjigje