FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Future alliances will not be built on nationality, ideology, faith or color, but on shared interests, values and objectives...
Ibn Khaldun, the giant of 14th-century political philosophy, argued that every great power goes through a natural cycle of civilization lasting five generations - about 125 years - before decline becomes inevitable.
If we place the United States within this framework, its global dominance began with the Monroe Doctrine in 1823 and reached full dominance after World War I. By this measure, the rules-based international order, led by the US, has already outlived the historical lifespan that Ibn Khaldun predicted for empires.
If he were alive today, Ibn Khaldun might have attributed America's stability to a factor he considered essential to the state's survival: the functioning of a reliable justice system.
As long as justice prevails, he wrote, a nation can stand on its own. For decades, the United States projected just that image. But in an era defined by financial interdependence and geopolitical multipolarity, justice alone is no longer enough.
Economic power, not moral authority, is today the decisive factor of global power.
China's parallel order
The rise of China has produced a structural transformation in the international landscape. Beijing has not only expanded its influence but has built alternatives to the Western-led system.
The BRICS group, the New Development Bank, and the Asian Infrastructure Investment Bank serve as challenger institutions to the IMF and the World Bank. The Shanghai Cooperation Organization has developed into a broad security platform - often called the "Asian NATO" - that opposes Western security structures in Eurasia.
Then there is the “One Belt, One Road” Initiative – a revival of Marco Polo economics – that connects China to over 130 countries through infrastructure, energy and trade networks. These partnerships come with minimal political conditions, making Beijing’s model particularly attractive to developing countries that have long felt constrained by Western conditioning.
Perhaps the most disruptive challenge to the current world order is China's drive to de-dollarize the world. Major economies - including Saudi Arabia, Russia, Pakistan, Iran, and much of Southeast Asia - are increasingly conducting bilateral trade in local currencies.
Kjo tendencë rend mbart pasoja të mëdha. Shtylla kryesore e dominimit global të SHBA-së është roli i dollarit si monedhë rezervë botërore. Nëse gërryhet ky themel, SHBA-të nuk do të jenë më në gjendje të përballojnë deficitet duke shtypur para; normat e interesit do të rriten, inflacioni po ashtu, dhe korporatat amerikane do të përballen me një presion të paparë.
Dhe ajo që është e jashtëzakonshme, është se politika aktuale e SHBA-së po e përshpejton këtë ndryshim. Luftërat tregtare, tarifat dhe distancimi i aleatëve tradicionalë kanë krijuar boshllëqe diplomatike që Kina po i mbush me kujdes strategjik.
Me apo pa dashje, Uashingtoni, po krijon të ardhmen që parashikonte Pekini.
Modeli i ri i aleancave
Rënia e rendit aktual të bazuar në rregulla duket më pak si një çështje “nëse” sesa “kur”. Por çfarë vjen më pas? Aleancat e së ardhmes, nuk do të ndërtohen mbi kombësinë, ideologjinë, besimin apo ngjyrën.
Ato do të bazohen në interesa, vlera dhe objektiva të përbashkëta. Mund të shfaqen hibride ideologjike dikur të paimagjinueshme: komunistë të lidhur me shtete myslimane; liberalë që mbështesin islamistët kundër neo-konservatorëve; humanitarë që bashkëpunojnë me komunitete myslimane kundër gjenocidit.
Në këtë sistem në zhvillim e sipër, një liberal që kundërshton padrejtësinë mund të ketë më shumë peshë se një mysliman që mbështet shtypjen; një komunist që mbron sovranitetin mund të ketë më shumë rëndësi se një mysliman që mbështet autoritarizmin laik.
Interesat do të zëvendësojnë etiketat. Këto do të jenë “neovlerat” e rendit post-amerikan. Për fuqitë e mesme, kjo diplomaci shumëdimensionale do të bëhet normë. Një vend mund të bashkëpunojë me shtetin A për klimën, me shtetin B për tregtinë dhe me Shtetin C për sigurinë, pa kërkuar uniformitet ideologjik në të gjitha frontet.
Pasojat për botën islamike
Një botë më pak e dominuar nga Uashingtoni, mund t’i ofrojë botës myslimane hapësirën strategjike që e ka kërkuar prej kohësh. Ndryshe nga SHBA-ja, Kina nuk ka gjasa të mikromenaxhojë arkitekturën e brendshme politike të shteteve me shumicë myslimane.
Duke pasur më pak kufizime të jashtme, kombet myslimane mund të gjejnë hapësirë për të rikalibruar aleancat dhe për të ringjallur aspiratat kolektive të fjetura prej kohësh. Mund të rishfaqet vizioni i Samitit Islamik të Lahores të vitit 1974 për një koordinim të unifikuar politik dhe ekonomik.
Pakti i fundit në fushën e mbrojtjes midis Pakistanit dhe Arabisë Saudite, është një tregues i hershëm i një riorganizimi të mundshëm, të bazuar jo në korniza të imponuara, por në histori të përbashkët, identitet të ndërsjellë dhe domosdoshmëri strategjike.
Në një sistem ndërkombëtar post-amerikan fluid, i drejtuar nga interesat dhe shumëpolar, qytetërimi mysliman mund të gjejë mundësinë e tij të shumëpritur për një ringjallje. Rendi i ardhshëm botëror, mund të mos jetë një garë midis Lindjes dhe Perëndimit, por një mozaik partneritetesh ku qytetërimet riafirmohen sipas kushteve të tyre.
And in that world, the Islamic world can finally reclaim its space - not as a bloc dependent on others but as a strategic actor shaping the global future. / Adapted from "Asia Times"
Bota nuk mund te kete te ardhme te kendshme e te ndritur kur ka qene eshte e do te jete komanduar e udhehequr nga bij e burra kurvash. Hapni syte o popuj mos i lartesoni keta plehra se litarin ne gryke te merrni, por t'i shtypni me kembe qer ne djep. Lexoni te pakten 10 faqe nga historia e njerezimit o bageti njerez.